Orta Vadeli Program'ın tekstil, hazır giyim, halıcılık ve ev tekstili sektörlerine etkisine ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 18 Temmuz 2025 tarihinde 7/31099 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 22 Ağustos 2025).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Orta Vadeli Program'ın tekstil, hazır giyim, halıcılık ve ev tekstili sektörlerine etkisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31099, 18 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31099-orta-vadeli-program-in-tekstil-hazir-giyim-halicilik-ve-ev-tekstili-sektorlerine-etkisin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/65e6a669-681f-4f1a-bad5-019826fcc136
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sn. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
2023'ten itibaren uygulanan Orta Vadeli Program (OVP), makroekonomik istikrarı sağlama amacı taşımakla birlikte, ihracat ve istihdam bakımından Türkiye ekonomisinin temel direklerinden olan tekstil, hazır giyim, halı ve ev tekstili sektörlerinde ciddi daralmalara yol açmaktadır. 2024'te bu dört sektörün toplam ihracatı 31,8 milyar dolar seviyesindeyken; istihdam ve ihracatta düşüş, şirket kapanmaları ve kapasite azaltımları dikkat çekmektedir.
Söz konusu sektörler hem döviz kazandırıcı faaliyetleri hem de yüksek istihdam kapasiteleriyle kritik önemdedir. Ancak TÜSİAD Rekabet Gücü Endeksi'nin 2015'in altına inmesi, ihracatta ve istihdamda sert düşüşler, ithalat artışı gibi göstergeler ciddi bir yapısal tehdit sinyali vermektedir. AB ve ABD gibi pazarlarda pay kaybı yaşanmaktadır.
Sektör temsilcileri, kur primlerinin artırılması, sosyal güvenlik ve vergi yüklerinin azaltılması, büyük firmalara da istihdam desteği verilmesi ve dış ticaret politikalarının güçlendirilmesi çağrısında bulunmaktadır.
Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;
SORULAR
2024 yılının ilk yarısı itibariyle tekstil, hazır giyim, halı ve ev tekstili sektörlerinde:
" a) İhracat hacmindeki yıllık değişim nedir? e b) İstihdam kaybı ne kadardır?
" oc) Şirket kapanışları ya da kapasite azaltımı verileri nedir?
Türkiye'nin tekstil ve hazır giyim sektörlerinde Avrupa Birliği ve ABD pazarlarındaki payının azalmasının nedenleri hakkında Bakanlığınızın tespiti nedir?
Orta Vadeli Program kapsamında uygulanan döviz kuru politikalarının ihracatçı sektörler üzerindeki etkilerine yönelik bir etki analizi yapılmış mıdır?
İhracatçılara sağlanan döviz kazandırıcı faaliyet desteklerinde, kur primi oranlarının artırılması planlanmakta mıdır?
Büyük ölçekli firmaların da faydalanabileceği şekilde çalışan başına istihdam desteği verilmesine yönelik bir çalışma var mıdır?
Sosyal güvenlik ve vergi yüklerinin bölgesel asgari ücret uygulamasıyla birlikte yeniden ele alınması planlanmakta mıdır?
Gümrük Birliği'nin güncellenmesine yönelik AB ile müzakerelerde hangi somut adımlar atılmıştır? Ticaret Bakanlığı bu konuda nasıl bir yol haritası izlemektedir?
Türkiye'nin tekstil sektöründe yaşadığı kapasite kaybının önlenmesi amacıyla yeni bir sektörel destek paketi hazırlığı var mıdır?
ABD pazarında hazır giyime yönelik yeni vergilendirme sürecine karşı ihracatçılarımızın korunması amacıyla ne gibi diplomatik veya ticari girişimlerde bulunulmuştur?
Bölgede yaşanan jeopolitik gelişmelerin (Orta Doğu'daki krizler, petrol fiyatlarındaki artış riski) sanayiye etkilerinin azaltılması için özel önlem planı yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 28.07.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1671563 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT tarafından verilen 7131099 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
ÜvaBolak
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa)
Faks No: 4491341 İnternet Adresi: www.ticaret. gov.tr i aa
TİCARET BAKANLIĞI
Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT'a Ait 731099 Sayılı Yazılı Soru Önersesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 10) Türkiye'nin kalkınmasına, istihdamına ve ihracatına önemli katkılar sunan tekstil ve hazır giyim sektörü, Bakanlığımız tarafından hem doğrudan firmalara sağlanan desteklerle hem de iş birliği kuruluşları aracılığıyla dolaylı olarak desteklenmektedir. İhracatın her aşamasında firmalara destek sağlamak amacıyla bütüncül bir yaklaşım benimsenmekte; KOBİ'lerden başlayarak tüm firmaların yeni pazarlara açılmaları, ihracat kapasitelerini artırmaları, markalı ve katma değerli ürün ihracatı gerçekleştirmeleri hedeflenmektedir. Bu doğrultuda, 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında, 2024 yılında mal ihracatına 17,6 milyar TL, . hizmet ihracatına ise 7,1 milyar TL destek ödemesi yapılmış olup, 2025 yılı için yaklaşık 33 milyar TI.lik bir bütçe ayrılmıştır. Ayrıca, 2025 Yılı İhracat Eylem Planı, Uzak Ülkeler Stratejisi ve İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleriyle ticareti güçlendirme hedefi gibi uzun vadeli politikalarla Türkiye'nin küresel ihracattaki rekabet gücü artırılmaktadır.
Bununla birlikte, ihracatçılarımızın uygun koşullarda finansmana erişimi büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda, Bakanlığımız Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE A.Ş.) ile iş birliği içinde ihracatçılara uygun maliyetli finansman çözümleri sunmaktadır. Türk Eximbank, 2023 yılında 42 milyar dolar, 2024 yılında ise 48,7 milyar dolar kredi sağlamış; anılan bankanın 2025 yılı hedefi ise 52 milyar dolardır. İGE A.Ş. tarafından 2025 yılında 70 milyar TL'lik yeni kefalet kapasitesiyle toplamda 160 milyar TL'lik kredi kefalet desteği sunulması planlanmaktadır. İlaveten, 4 milyar TL'ye çıkarılan reeskont kredilerinin günlük limitinde yapılan 1 milyar TL'lik artış, tekstil ve konfeksiyon sektörü dahil olmak üzere emek yoğun sektörlere yönelik kullandırılmaktadır. Yine, yurt dışı kaynaklı dövizlerin TCMB"ye satışını gerçekleştiren ihracatçı firmalara dönüşüm kuru üzerinden 31 Ekim 2025 tarihine kadar TL'ye çevrilen tutarın 93'ü kadar döviz dönüşüm desteği sağlanmaktadır. Öte yandan, tekstil, giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun üretim yapan imalat sanayi sektörlerimizin rekabet güçlerini korumak amacıyla, bu sektörlerde faaliyet gösteren ve istihdamlarını koruyan KOBİ sınıfındaki işletmelerimize KOSGEB aracılığı ile çalışan başına aylık 2 bin 500 TL geri ödemesiz destek sağlanmaktadır.
Öte yandan, uzun vadeli ve sürdürülebilir büyüme hedefi doğrultusunda, katma değeri yüksek, yenilikçi ve teknolojik oüretimle sağlanan orekabetçiliğin esas olduğu değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, temel hedefimiz hem mal hem de hizmet ihracatımızı kalıcı şekilde artırmak ve cari işlemler dengesinde sürdürülebilir fazla vererek makroekonomik istikrarı güçlendirmektir. Bu yolla, büyüme ve kalkınma için gerekli sağlıklı makroekonomik zemin kalıcı biçimde oluşturulacaktır.
Son olarak, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme - görevi Türkiye İstatistik Kurumunun uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır.