Bazı elektrik dağıtım şirketlerinin denetimine ilişkin

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma Ve Satış İşlemleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı Vinci maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyeti kapsamında yapacağı her tür yapım işleri, mal ve hizmet alımı ile varlık satışı işlerinde şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, isteklilerin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve diğer mevzuat uyarınca ticari sırlarının gizliliğini, denetlenebilirliğini ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak üzere uygulayacakları esasları belirlemektir " hükmü ile,

"Temel ilkeler" başlıklı 5'inci maddesinin birinci fıkrası; "Dağıtım şirketleri, dağitim Jaaliyeti kapsamında gerçekleştirecekleri ticari işlerde şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, o güvenilirliği | gizliliği, denetlenebilirliği ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda; elektrik dağıtım şirketleri yapım, mal ve hizmet alımı ile varlık satışı işlerine esas yapılacak satın alma, satma ile ihale süreç ve işlemlerini kapsayan satın alma, satma ve ihale prosedürlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlar ve Kuruma sunar. Dağıtım şirketi Kuruma sunduğu satın alma, satma ve ihale prosedürüne uymak zorundadır." hükümlerine haiz olup, bu çerçevede elektrik dağıtım şirketleri, dağıtım faaliyeti kapsamında gerçekleştirecekleri ticari (işlerde şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, denetlenebilirliği ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür.

Mezkur Yönetmelikte şeffaflık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik, gizlilik, denetlenebilirlik ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine yönelik olarak ayrıca düzenlemeler yapılmış olup, bu düzenlemeler ile elektrik dağıtım şirketlerince gerçekleştirilen ihalelerde, davetiye usulü ihale ve doğrudan temin yöntemlerinin kısıtlanması, ihalelerin açık ihale usulü ile yapılmasının sağlanması, ilan şartları, ihale dokümanları vasıtası ile ihale konusu işin yeterli seviyede tarif edilmesi, ihale dokümanı ve ilanlarda yer almayan hususların ihaleye konu edilememesi, tekliflerin kapalı zarf usulü ile alınması, pazarlık yapılması, ihale oturumlarının kayıt zorunluluğu ile ilgili hükümler çerçevesinde rekabet ve eşit muamele ilkelerinin gerekli seviyede sağlanması amaçlanmıştır. i

Ayrıca ihaleye isteyen isteklilerin katılabilmesi, ihaleye katılımın engellenmemesi, ihale aşamasında eşitlik ilkesi doğrultusunda ihaleye katılan tüm isteklilerin eşit şekilde değerlendirmeye tabi tutulması, ihaleye katılan diğer isteklilerle elektrik dağıtım şirketlerinin hissedarlarına eşit seviyede yaklaşılması, ihale oturumlarının istekliler önünde yapılması, belli tutar üstündeki ihalelerin kayıt altına alınması, ayrıca ihale sonucu ve değerlendirmelerinin ihaleye katılan tüm isteklilere bildirilmesi ve yayın yolu ile kamuoyuna duyurulmasını içeren hükümler çerçevesinde ise şeffaflık ilkesinin yeterli seviyede sağlanması amaçlanmıştır.

Elektrik dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirilen alımlar ekseriyetle açık ihale yöntemi ile gerçekleştirilmekte olup, ihale ilanları en az 7 (yedi) iş günü Basın İlan Kurumu'nun ilan portalında ve ihale tarihine kadar kalmak üzere ilgili elektrik dağıtım şirketinin internet sayfasında yayımlanmaktadır. Yine Yönetmelik gereği istekli veya aday olmak isteyenlerin ihaleye ilişkin bilgilere erişimi engellenmemekle birlikte; Yönetmelikte dağıtım şirketinin ortakları ile ilişkili grup şirketlerinin ihalelere katılabilmesine dair yasaklayıcı bir hüküm bulunmamaktadır.

Elektrik dağıtım şirketlerinin Yönetmeliğe aykırı şekilde yaptığı yapım işleri ile mal ve hizmet alımlarının tespit edilmesi halinde ise yine mezkur Yönetmeliğin; "Tarife hesaplamaları" başlıklı 16*ncı maddesinde yer alan, "(7) Dağıtım şirketlerinin dağıtım Jaaliyeti kapsamında bu Yönetmeliğe aykırı şekilde yaptığı yapım işleri ile mal ve hizmet alımlarına ilişkin gerçekleşmeler için Kurul tarafindan yatırım ve hizmetlerin emsal değeri ve dağıtım sistemi içindeki kapsamı, bu Yönetmeliğe aykırı fiilin mal veya hizmet alımı ile yapım işlerine etkileri de dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler sonucunda tamamına kadarı 19/6/2020 tarihli ve 31160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılan tarife hesaplamalarında dikkate alınmayabilir.(2) Dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyeti kapsamında bu Yönetmeliğe aykırı şekilde yaptığı satış işlemleri için Kurul tarafindan yapılan değerlendirmeler sonucunda satışa konu malzemenin yeni bedelinin belirlenebilmesi halinde bu bedel, belirlenememesi halinde ise gerçekleşen satış bedelinin 10 katına kadarı varlık satış geliri olarak Elektrik YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR | 28/3 : 7131494

Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılan tarife hesaplamalarında dikkate alınabilir." hükümleri kapsamında gerekli iş ve işlemler tesis edilmekte ve şirketlere 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 16'ncı maddesi kapsamında yaptırımlar uygulanmaktadır.

Ayrıca lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için Enerji Piyasası Düzenlertie Kutumuna (EPDK) gönderilmektedir. Söz kofiüsü râporlatın 6446 sâyili Kâüül ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Bu kapsamda satın alma ve satış faaliyetlerine ilişkin yürütülen soruşturmalar neticesinde ADM EDAŞ hakkında 4 adet ihtar yaptırımı ve 2.806.537 TL tutarında idari para cezası yaptırımı, GDZ EDAŞ hakkında ise 2 adet ihtar yaptırımı ve 5.083.738 TL tutarında idari para cezası uygulanmıştır. Diğer yandan 2023 yılı periyodik denetim raporuna ilişkin soruşturma süreçleri devam etmekte olup, 2024 yılı faaliyetlerine ilişkin denetimlerin de 2025 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanmaktadır.

Alparsjân BAYRAKTARBakan