Esnafların desteklenmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 30 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Ülkemiz ekonomisinin temel direklerinden biri olan esnaf kesimi, son yıllarda hem pandeminin hem de büyük depremlerin yol açtığı ekonomik dalgalanmalardan doğrudan etkilenmiştir. Birçok esnaf, bu süreçlerde faaliyetlerini sürdürememiş, kepenk kapatmak zorunda kalmış ve ağır mali yüklerin altına girmiştir. Esnafın ayakta kalabilmek adına başvurduğu finansal kaynaklardan biri olan esnaf kefalet kooperatif kredilerinde uygulanan faiz artışları, esnafı daha da zor duruma sokmuş, ödenemeyen borçların artmasına neden olmuştur. Bu durum sadece bireysel işletmeleri değil, yerel ekonominin tamamını etkilemiştir.
Geldiğimiz noktada, esnafın mali dengesini yeniden kurabilmesi ve faaliyetlerine devam edebilmesi için devlet destekli bir vergi ve borç yapılandırmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca faiz politikalarının yeniden gözden geçirilmesi, sektörel ve bölgesel farklılıklar gözetilerek destek modellerinin oluşturulması da büyük önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Sonikiyıl içinde esnaf kefalet kooperatiflerinden kredi kullanan ve geri ödemede zorlanan esnaf sayısı kaçtır? Bu esnafların sektörel ve bölgesel dağılımı nedir?
Esnafın borç yükünü hafifletmek amacıyla, Bakanlığınızın vergi borçları ve kooperatif kredilerine ilişkin yeni bir yapılandırma planı var mıdır?
Küçük işletmelerin ayakta kalabilmesi ve istihdam yaratmaya devam edebilmesi için, esnafa özel destek paketleri hazırlamayı düşünüyor musunuz?
Son5yıl içinde iflas eden ya da ticaret sicilinden silinen esnaf sayısı ne kadar artmıştır?
Küçük esnafın ödemekte zorlandığı vergi ve SGK primlerinin toplam maliyeti nedir? TBMM Haljkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o: 01.08.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1675051 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞ tarafından verilen 7131602 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
ÇuerB elik
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Faks No: (0312) 4491341 AYŞEGÜL ÖZLÜK LE
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni ii z Telefon No: (0312) 449 1338
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr
TİCARET BAKANLIĞI
Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞ'e Ait 7/31602 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 3) Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi (ESKKK) kefaletiyle kullanılan kredilerin tamamına yakınının geri ödemeleri sağlıklı şekilde tamamlanmakta olup, söz konusu hususta Bakanlığımıza intikal eden bir sorun bulunmamaktadır.
Yakın dönemde, Bakanlığımızın girişimleri neticesinde yapılan son düzenlemelerle faiz indirimli kredilere ilişkin esnaf ve sanatkârların borç yüklerini hafifletmek ve kredi kullanım şartlarını kolaylaştırmak adına önemli kolaylıklar hayata geçirilmiştir. Buna göre;
• İşletme kredilerinin üst limitleri 1 milyon TL'ye, yatırım kredilerinin üst limitleri ise 2,5 milyon TL'ye çıkarılmıştır.
• Kredilerin yıllık faiz oranı 9025'e indirilmiştir.
• Azami 5 yaşına kadar ikinci el araç (otomobil, kamyonet, kamyon, minibüs, midibüs, otobüs vs.) alımları yatırım kredisi kapsamına alınmıştır.
• Esnafin kredi alabilmesi için ticari faaliyetine başlangıç süresinden itibaren geçmesi gereken 6 aylık süre 3 aya düşürülmüştür.
• ESKKK vasıtasıyla verilen kredilerin daha önce 3 ay olan azami taksit ödeme vadesi isteğe bağlı olarak 6 aya kadar uzatılmıştır.
• Kredilerin geri ödeme vadesinde de bir düzenleme yapılarak 36 ay olan toplam kredi geri ödeme süresi genişletilmiş ve 48 aya yükseltilmiştir.
• ESKKK'nın çalışma bölgelerine yönelik olarak esnaf ve sanatkârlarımız lehine düzenleme yapılmıştır.
Öte yandan, esnaf ve sanatkârların ve kefillerinin mevcut borçlarını hafifletmeye yönelik olarak muhtelif zamanlarda taksit erteleme ve borç yapılandırma uygulanmış, ayrıca krediler üzerinden yapılan kesintiler yıllar itibarıyla azaltılmıştır.
ESKKK aracılığıyla ya da Halkbank tarafından kullandırılan düşük faizli ve esnek geri ödeme koşullarını haiz Hazine sübvansiyonlu krediler, halihazırda esnaf ve sanatkârlarca işletmelerini sürdürmek, geliştirmek ve istihdam oluşturmak amacıyla yararlanılan birincil finansman kaynağı olup, Türkiye genelinde Temmuz ayı sonu itibarıyla 2025 yılı süresince 148.429 adet kullandırım kapsamında 93,8 milyar TL tutarında faiz indirimli kredi kullandırılmıştır. 2002 yılından bu yana ise bu kapsamdaki kullandırım 657,7 milyar TL'yi bulmuştur. Sektörlerden gelen talepler doğrultusunda, ilgili kurum ve kuruşlarla iş birliği içerisinde kredilere ilişkin iyileştirici düzenlemelere önümüzdeki dönemlerde de devam edilecektir. Bununla birlikte, esnaf ve sanatkârlarımıza yönelik yeni destek mekanizmaları oluşturulmasına yönelik çalışmalarımız da devam etmektedir.
Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi (ESBİS) kayıtlarına göre son 5 yılda (1 Ocak 2021-31 Temmuz 2023) 552.303 terkin işlemine karşılık 1.406.861 tescil işlemi gerçekleştirilmiş olup, aradaki olumlu fark 854.558 olmuştur. Bununla birlikte, terkin işlemleri, yalnızca ekonomik zorluk kaynaklı olarak değil ticari hayatın doğal akışı içerisinde; esnaf ve sanatkârların meslek değiştirmesi, tacir sınıfına geçmesi, emekli olması, vefat etmesi ya da işini kapatarak farklı sektörlere yönelmesi gibi çok çeşitli nedenlerle de gerçekleşebilmektedir.
Esnaf ve sanatkârların vergi ve SGK primi tahakkuk tutarlarına ve bu kapsamda yapılan ödemelerin tutarlarına ilişkin bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığı (Hazine ve Maliye Bakanlığı) ile Sosyal Güvenlik Kurumundan (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) temin edilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmektedir.