Bolu F Tipi Cezaevindeki bazı mahkumların tahliye edilmediği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 25 Temmuz 2025 tarihinde 7/31620 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 80 gün sonra, 13 Ekim 2025).
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Bolu F Tipi Cezaevindeki bazı mahkumların tahliye edilmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31620, 25 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31620-bolu-f-tipi-cezaevindeki-bazi-mahkumlarin-tahliye-edilmedigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f26b6b0d-83bb-43af-aa52-019850015cdf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 80 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
€zir Coşkun PARLAK
Türkiye'nin birçok cezaevinde koşullu salıverme şartları oluştuğu halde serbest bırakılmayan yüzlerce mahpus bulunmaktadır. Kamuoyunda "infaz yakmalar" olarak da bilinen bu uygulamalarda Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulları keyfi karar vererek mahpusların yasal haklarını kullandırmamaktadır. Basına yansıyan haberlere göre "fazla kitap okuma veya az sayıda kitap okuma, cezaevi imamıyla görüşmeme, pişman olduğunu beyan etmeme, halay çekme, fazla su tüketme, elektrik faturasının yüksek olması, görüşçülerle selamlaşma, kurum personeline kayıtsız kalma" gibi gerekçelerle birçok kişi tahliye haklarını kaybetmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bolu F Tipi Cezaevi infaz yakmaların en yoğun olduğu cezaevi olarak öne çıkmaktadır. Tahliyesi engellenene tutsakların isimleri ve kaç kez engellendiğine ilişkin bilgileri aşağıdaki gibidir:
Nedim Yılmaz $ kez, Abdulhamit Ahraz 7 kez, Abdullah Çelik 7 kez, Ahmet Abdi İbrahim 4 kez, Ahmet Mustafa 4 kez, Ali Murat Çelik 4 kez, Ataş Göbe 4 kez, Aydın Adıyaman 3 kez, Aydın Yüce 2 kez, Bülent Güneş 4 kez, Deniz Öztürk 7 kez, Feridun Kurt 1 kez, Hacı Ekinci 4 kez, Halil Dağ 7 kez, Hasan İnci 3 kez, Keyfo Başak 6 kez, Şirin Bozçalı 6 kez, Maruf Türkeri | 2 kez, Mehmet Deniz Güzel 2 kez, Mehmet Zeki Eşin 2 kez, Muhammed İsmail 1 kez, Murat Çetinkaya 2 kez, Muzaffer Akış 4 kez, Nurettin Ataman 6 kez, Metin Dalan | kez, Ömer Okul
2 kez, Özgür Sincer 2 kez, Ramazan Vural 3 kez, Sabit Kaya 4 kez, Salih Korkut 5 kez, Serhat . Öztürk 3 kez, Sinan Türkmen 5 kez, Suat Gökalp 5 kez, Şahap Elbasan 7 kez, Tuncay Doğan2 kez.
Adres: TBMM Halkla Ilişkiler Binası 6. Kat B602
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Koşullu salıverme şartları oluştuğu halde mahpusların tahliye edilmemesinin gerekçesi nedir?
Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullarının, koşullu salıverme kararı vermenin önkoşulu olarak mahpuslardan istediği "pişmanlık beyanı" hukuka uygun mudur?
Bolu F Tipi Cezaevi yönetiminin kararlarının neredeyse tamamının "infaz yakma" yönünde olması Bakanlığınız açısından bir inceleme konusu olacak mıdır?
1 Ocak 2023 — 22 Temmuz 2025 tarihleri arasında Türkiye genelindeki cezaevlerinde koşullu salıverilme şartlarını sağladığı halde Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulları tarafından infazları uzatılan kaç mahpus bulunmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1675623 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Hakkâri Milletvekili Vezir Coşkun Parlak tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31620 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden eP5SOBR - Uvs9ogS - gEZ97ad - Pzgbis- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1319-4477/6214 Konu : Yazılı soru önergesi 13/9. 2025
Sayın Vezir Coşkun PARLAK Hakkâri Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31620 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
İ- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır.
J1- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
İ- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden MSJİjZhN - xW8gkNb - Mvk2KfG - k30U0g- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
İ- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fikrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
HI- Bolu Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 08/08/2025 tarihli cevapta;
A) Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tüm iş ve İDE
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş uyap.gov.tr adresinden MS İ j zhN - xW8g kib - Mvk2KTG - k30u0g- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, B) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap gov.tr adresinden MSJİZhN - xW8gkNb - Mvk2KfG - k30U0g- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan