Memurların yarı zamanlı çalışma hakkına ilişkin

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA

Aşağıda belirtilen soruların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı

Özgül SAKİ olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na 2016 yılında eklenen Ek Madde 43 ile çocuk sahibi kamu çalışanlarına, çocuğun ilköğretim çağına kadar olan sürede yarı zamanlı çalışma hakkı tanınmıştır. Ancak bu hakkın uygulamaya geçirilmesine dair mevzuat uzun yıllar yayımlanmamış, bu süreçte birçok kamu çalışanın talebi idareler tarafından henüz yönetmelik olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, bu süreçte başvurucular açtıkları davalarda mahkemelerce haklı bulunmuş, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) da başvurucular lehine tavsiye kararları vermiştir.

18 Temmuz 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik", bu gecikmeli sürecin ardından düzenlemeyi normlar hiyerarşisine uygun hâle getirmiştir. Ancak yönetmelikte yer alan bazı hükümler — örneğin süt izninin tanınmaması, maaş ve sosyal haklarda orantısız kesinti yapılması, bazı kadroların kapsam dışı bırakılması gibi — konular eşitsizlikler yaratmıştır. Örneğin yarım çalışma hakkından yararlanan memurların maaşlarının ve ödemelerinin yarısını alabilmeleri, ağır ekonomik kriz koşullarında çocuğun bakım masraflarını ve diğer ekonomik yükümlülükler değerlendirildiğinde verilen hakkın kullanımını kısıtlanmasına ve tercih edilmemesine veya bakım emeğini yine kadına yıkan sonuçlara sebep olacaktır. Nitekim tam zamanlı çalışmaktan vazgeçecek olan tarafın kadın olacağı gerçeği açıktır. Üstelik bu hakkı kullanan kadın memurların maaşlarının zaten yarısı kesilirken üstüne süt izninin tanınmaması, kadınlar açısından hak kaybına yol açmaktadır.

Üstelik kadınların ücretli iş ile bakım emeği arasında bırakılması, devletin ücretsiz kreşi bir kamu hizmeti olarak sağlama sorumluluğunu yerine getirmemesinin bir sonucudur. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelikle düzenlendiği üzere kamu kurumunda kreş açılabilmesi için istihdam edilen memurların 0-6 yaş grubuna

Gariigez pe.

REZ giren en az 50 çocuğu bulunması şartı birçok iş yerinde kreş açılamaması sonucu doğurmaktadır. Ayrıca Yönetmelikte yer alan "yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak kadro ünvanları" sınırlaması dolayısıyla şube müdürü ile dengi ve üstü yönetici unvanlı kadrolarda görev yapan memurlar ile yurt dışı teşkilatında görev yapan memurlar yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacaktır. Bu düzenlemenin özellikle kadın memurların görevde yükselmesi üzerinde olumsuz etkileri olacağı düşünülmektedir. Bü bağlamda;