2025 yılında meydana gelen orman yangınlarına ve yangın söndürme çalışmalarında kullanılan hava araçlarına ilişkin

2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞÖ'a sahiptir.

18'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.

Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.150 orman muhafaza memuru ve 135.334 gönüllü bulunmaktadır.

Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.

Ülke genelinde 01.01.2025-10.10.2025 tarihleri arasında toplam 2.960 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda toplam 81.420 hektar alan etkilenmiştir. Orman yangınının nedenlerine göre sayısal dağılımı; 9042 ihmal ve dikkatsizlik, 904 kasıt, "614 kaza, Y68 doğal nedenler (yıldırım) ve 9032 sebebi kolluk kuvvetlerince araştırılan olarak kayıt altına alınmıştır.

Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. se Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları oyapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir.

" Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır.

İHA"lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir.

" o Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır. se Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır.

"e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır.

" Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır. e 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. se Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.

" Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir.

" Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.

" Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.

Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.

2023 yılında imzalanan satın alma sözleşmesi kapsamında temin edilecek 20 adet, 3 ton suatma kapasiteli Airtractor AT8O2F amfibi yangın söndürme uçağından 12 adedinin teslimi 2025 yılında tamamlanmış ve aktif olarak havadan yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılmıştır. Kalan 8 adet uçağın teslimatının kademeli olarak 2027 yılına kadar tamamlanması planlanmaktadır. Ayrıca, 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretimine yönelik olarak Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) ile 2023 yılında sözleşme imzalanmış olup helikopterlerin ilk teslimatlarının 2028 yılında yapılması planlanmaktadır.

Hava gücümüzün 58'i iç ve dış kaynaklardan kiralık, 88'i ise Orman Genel Müdürlüğümüz ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı envanterinde yer alan kamuya ait hava araçlarından oluşmaktadır.

Kiralanan yangın söndürme uçakları ve helikopterleri; Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı (Kırgızistan), CMC Savunma FAN

Şi) T.C. .

& ç N TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Ne Strateji Geliştirme Başkanlığı

Sanayi (Türkiye-ABD), Rusya Acil Durumlar Bakanlığı (Rusya), BORDO-EAB İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları aracılığıyla temin edilmiştir.

Bahse konu ihaleler, OGM'nin resmi internet sitesinde yayımlanış olup ihale dokümanlarında belirtilen şartları sağlayan her firma ihalelere katılabilmiştir. Katılım koşulları ile değerlendirme kriterleri, ilgili ihale dokümanlarında açıkça düzenlenmiş olup söz konusu dokümanlara OGM'nin resmi internet sitesi üzerinden erişim sağlanabilmektedir.

CL-215T Türbin MotorlWCL-415 ve tüm varyantları amfibi yangın söndürme uçağı için gerçekleştirilen 3 farklı ihaleye katılım olmamıştır. CH-47 ve tüm varyantları ağır sınıf helikopter için 3 farklı ihale yapılmış ilk iki ihaleye hiçbir firma katılmamış, gerçekleştirilen üçüncü ihale sonucunda 4 adet helikopter 3 yıl süreyle CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD) firmasından kiralanmıştır. 900-2200 litre su atma kapasitesine sahip hafif sınıf helikopterler için yapılan ilk ihale iptal edilmiş yeniden açılan asgari 500 litre su atma kapasitesine sahip çok hafif sınıf helikopter ihalesi sonucunda | adet helikopter Kitz Air (Avusturya) ve İ adet helikopter Kaan Havacılık (Türkiye) firmalarından 3 yıl süreyle kiralanmıştır.

UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya) firmasından 1 yıl süreyle 4 adet, PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya) firmasından ise 1 yıl süreyle 9 adet Kamov Ka-32 ve tüm varyantlarına ait yangın söndürme helikopteri kiralanmıştır.

Yangınlara müdahale amacıyla kiralanan hava araçların toplam maliyeti, ilgili sözleşme usul ve esasları kapsamında yapılan ödemelerin sözleşme sürelerinin tamamlanması sonrasında netleşecektir.

Bakanlığımız tarafından orman yangınlarıyla mücadele faaliyetlerinde kullanılmak üzere 2025 yılında 8 adet Hava Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi ihalesi kısmi teklifli olarak gerçekleştirilmiştir.

Teklif edilen bedellerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması, ihalede gerekli rekabet koşullarının oluşmaması, teklif edilen hava araçlarının teknik istekleri karşılamaması, ihale dokümanlarında eksiklerin olması vb. gerekçelerle bazı ihaleler tamamen, bazıları ise kısmen iptal edilmiştir.

İbrahim YUMAKLIBakan