Orman yangınları ile mücadeleye ilişkin

2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir.

184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.

Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.150 orman muhafaza memuru ve 135.334 gönüllü bulunmaktadır.

Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.

Ülke genelinde 01.01 2025-10.10.2025 tarihleri arasında toplam 2.960 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda toplam 81.420 hektar alan etkilenmiştir. Ayrıca geçmiş yıllara ilişkin orman yangını verileri Ormancılık İstatistikleri Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte olup ilgili veriler düzenli olarak Orman Genel Müdürlüğümüzün kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

Orman Genel Müdürlüğü (OGM) istatistiklerine göre son 20 yılda meydana gelen orman yangınlarının çıkış sebepleri; 929,2 ihmal ve dikkatsizlik (9018,6 anız yakma, "01,4 çöplük yakma, 960,3 avcılık, 02 çoban ateşi, 904,6 sigara, "2.3 piknik), 964,9 kasıt (900,2 terör, 902,3 kundaklama, 00,1 açma, 902,3 diğer), 955,4 kaza (903,5 enerji hatları, "01,9 trafik kazaları), 9412 doğal nedenler (yıldırım) ve 948,5? inin sebebi kolluk kuvvetlerince araştırılan olarak kayıt altına alınmıştır.

Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında;

" Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir. e Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. " İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı se Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.

"s 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür.

"e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.

" Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır.

"e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir.

" Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.

" Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır. se Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.

Anayasa'ınızın 169*uncu maddesince orman alanları güvence altına alınmıştır. Yanan alanlar Orman Genel Müdürlüğümüzce yeniden ağaçlandırılmaktadır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Ormanların kanun dışı müdahalelerden etkin bir şekilde korunabilmesi için toplumun bilinçlendirilmesine yönelik eğitim çalışmaları yürütülmekte, orman-halk ilişkilerinin iyileştirilmesine ve çevre ile orman sevgisinin (artırılmasına yönelik faaliyetler gerçekleştirilmektedir.

Bu kapsamda, OGM; 30 orman bölge müdürlüğü, 283 orman işletme müdürlüğü, 2.157 orman işletme şefliği, 2.196 toplu koruma ekibi ve 21 hassas alanlar koruma ekibi ile koruma çalışmalarını etkin bir biçimde sürdürmektedir.

Koruma çalışmalarında dronlar, İHA"lar, kameralar, fotokapanlar ve gözetleme kuleleri etkin şekilde kullanılmaktadır. Ormanlara yönelik kanun dışı müdahalelerin artış gösterdiği dönemlerde koruma faaliyetleri yoğunlaştırılmaktadır. Ayrıca OGM, orman suçlarına ilişkin cezaların caydırıcılığını artırmak amacıyla yürüttüğü kanun değişikliği çalışmalarıyla koruma faaliyetlerini güçlendirmeye devam etmektedir.

Ülkemiz orman yangınlarıyla mücadele çalışmasında modern ekipmanları kullanan ülkeler arasında ön sıralarda yer almaktadır. Bu bağlamda İHA, Yangıncell Sistemi, İş Emri, Takip ve Navigasyon Sistemi, Yangın Yönetim Sistemi, Orman Yangın Erken Uyarı Sistemi, Mobil Kameralı Gözetleme Sistemi, Otomatik Yangın Gözetleme Sistemi, Sayısal Telsiz Haberleşme Sistemi, Mobil Destek Üniteleri, Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi, Orman Yangınlarıyla Mücadele Karar Destek Sistemi, Yangın Davranışını Tahmin ve Orman Yangınlarıyla Mücadele Teknik Destek Yazılımı kullanılan ekipman ve yazılımlara örnek gösterilebilir.

Toplu koruma ekipleri sorumlu oldukları alanların tamamını dört ayda bir, hassas alan koruma ekipleri ise bir ayda bir denetlemektedir. İşletme ve bölge müdürlüklerinde oluşturulan komisyonlar da bu ekiplerin çalışmalarını denetlemektedir. Bunun dışında ihbar ve şikayetlere hızla müdahale edilmekte, gerektiğinde yasal mevzuat çerçevesinde işlem yapılmaktadır.

Koruma çalışmalarında fotokapanlar, uzaktan algılama sistemleri ve yapay zekâ yöntemleri kullanılarak özellikle hassas ormanlık alanlar 24 saat izlenmektedir.

Ayrıca "Orman Kanunu'nun 17'nci Maddesinin İkinci Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik" kapsamında, Devlet ormanlarında izinsiz yapılan bina, tesis, ekim ve dikimlere OGM tarafından doğrudan el konulmakta; bu yerler yıkılarak veya sökülerek ortadan kaldırılmakta ve suçun infazı gecikmeden gerçekleştirilmektedir.

Küresel ısınma ile birlikte meydana gelen, iklim değişikliğinin etkileri ülkemizde orman yangını rejimini de etkilemiştir. Yangınların çıkış yerleri ve çıkış zamanları iklim değişimine bağlı olarak değişiklik göstermiştir. OGM orman yangınlarıyla mücadele organizasyonunu, bu gerçeği göz önünde bulundurarak iklim değişimine uyum sağlayacak bir şekilde güncellemektedir.

Ayrıca; "Yangın Öncesi, Yangın Süresince, Yangın Sonrası, İletişim ve Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi, Teknoloji ve Inovasyon ile Akdeniz Ülkeleri Yangın Birliğinin Kurulması" ile ilgili İklim Değişikliği Sürecinde Orman Yangınları Çalıştayı düzenlemiştir.

Bakanlığımızca, ülkemizin akciğerleri olan ormanlarımızı geliştirme ve genişletmek maksadıyla 2020-2024 yılları arasında (5 yıl) yoğun bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmalar ile ormanlarımız hem korunmuş hem de alan ve servet olarak artmıştır.

Son 5 yılda yaklaşık 741 bin hektar alanda ormanların geliştirilmesi ve genişletilmesine yönelik çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu alanlarda yaklaşık 2 milyar 902 milyon adet fidan toprakla buluşturulmuştur.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bunun yanında sulama imkânı olan kısımlarda ise meyveli türlerle ağaçlandırma çalışmalarına da önem verilmektedir. Orman köylerimizde kırsal kalkınmaya yönelik olarak 2020-2024 yılları arasında, 747 adet köyde badem, ceviz, kestane, dut, fıstıkçamı, alıç, ahlat, kuşburnu, defne, keçiboynuzu vb. türlerle gelir getirici köy ormanları tesis edilmiş olup yaklaşık 3,2 milyon adet fidan toprakla buluşturulmuştur.

İbrahim YUMAKLIBakan