Antalya S Tipi Kapalı Cezaevinde bir mahkuma kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Dindar (DEM Parti), 9 Ağustos 2023 tarihinde 7/3188 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 203 gün sonra, 28 Şubat 2024).
Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Antalya S Tipi Kapalı Cezaevinde bir mahkuma kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3188, 9 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3188-antalya-s-tipi-kapali-cezaevinde-bir-mahkuma-kotu-muamelede-bulunuldugu-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8db58834-c701-4773-b231-0189de5584d4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 203 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Mahmut DİNDAR
Türkiye cezaevlerinde, kapasite aşırı doluluk oranları, uzun süren yargılama süreçleri ve haksız tutuklamalar nedeniyle adaletsiz birçok uygulama yaşanmaktadır. Cezaevlerinde tutulan yüzbinlerce kişinin yaşam koşulları insan onuruna aykırı bir şekilde ulusal ve uluslararası mevzuatın ihlaline neden olmaktadır. Türkiye'nin bir hukuk devleti olduğu ve kanuna aykırı işlemlerin olmayacağının görülmesi gereken yerlerden biri de yargılama süreçleri ve devamında infaz alanları olan cezaevleridir. Hakkında herhangi bir hüküm verilmemiş onbinlerce tutuklu çok fazla uzun sürelerle tutuklu kalmakta, hasta tutukluların sağlık hakkı kapsamındaki talepleri tam olarak yerine getirilmemekte ve bu nedenle dönem dönem yaşam kayıpları yaşanmaktadır. 2017-2022 döneminde de en az 220 kişinin cezaevlerinde yaşamını yitirdiği kamuoyuna yansımıştır. Önceki yıllarda da bu ölümlerin sistematik bir şekilde devam ettiği bilinmektedir. Alınmayan tedbirler ve verilmeyen sağlık hizmeti sonucu fiilen bir ölüm cezasına dönüşen bu durum ortaya çıkarmaktadır. Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği ve İnsan Hakları Derneği'nin verilerine göre halen ölüm riski altında yüzlerce tutuklu ve hükümlü bulunmaktadır. İnsan Hakları Derneği (İHD) Genel Merkezi'nin verilerine göre; mahpusların sağlık ve iletişim hakları ihlal edilmekte, çeşitli disiplin suçları ile tecrit ve izolasyona tabi tutulmaktadır. Özellikle sağlık hakkı ihlalleri hala devam etmektedir. İHD'nin hapishanelerdeki "Ağır Hasta ve Hasta Mahpus Listesi 2023 yılı verilerine göre, Türkiye hapishanelerinde halen 651'ü ağır 1.517 hasta
• mahpus bulunuyor. İHD?*nin 2022 yılı cezaevi hak ihlalleri raporuna göre Türkiye cezaevlerinde 1.852 işkence/kötü muamele vakası yaşandığı ifade edilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Aralarında Hamdin Ördek (72), Necip Bulut, Cengiz Karlı, Kasım Sarıdoğan, Talip Alan, Bayraktar, Hakan Dernekçi, Beyza Sağ (21), Alparslan Aslan, Abdulhalim Kırtay, Duygu Koral (26) Divali Güzel, Sıddık Durğun (72), Abdullah Oran, Behçet Kaplan (31), Abdullah Kaynar, Bişar Yazıcı'nında bulunduğu en az 27 kişi Türkiye cezaevlerinde 2023 yılında yaşamını yitirmiştir. Cezaevlerinde hayatını kaybeden 27 kişiden 19'i şüpheli şekilde yaşamını yitirmiş ve 12 kişisi de hastalığı olmasına karşın tahliye edilmemesi sonucu hayatını kaybetmiştir.
Hasta mahpusların nitelikli sağlık hizmetine erişiminin sağlanmadığı ve cezaevinde yaşamlarını yitirdiği bir cezaevi politikası sürmektedir. Ailesi, görüşçüleri ve avukatlarının kamuoyuna yansıyan bilgilere göre; Antalya S Tipi Cezaevi'nde, 24 gün açlık grevinde olan Burhan Barut'a gardiyanlarca "domuz bağı işkence yöntemi ile" 5 saat işkence yapıldığı" ifade edilmektedir.
Astım hastası olan Burhan Barut'un işkence sırasında nefessiz bırakıldığı, işkence sonrasında revire götürülmediği, cezaevi kameralarının incelenmesi durumunda işkencenin kayıtlarda gözlenebileceği, kişinin ailesine gönderdiği bilgiler içerisinde ifade edilmiştir.
Ceza evlerinde mahpusların ve hasta mahpusların işkenceye maruz kalması ve işkence iddialarının soruşturulmaması ağır hak ihlallerine ve hatta ölümlere yol açacağı bilinmelidir. Adalet Bakanlığı'nın cezaevinde yaşanan hukuk dışı koşullara son vermesi, mahpusların nitelikli sağlık hizmetinden yararlanmasını sağlaması anayasa, hukuk devleti ve uluslararası sözleşmelerin gereğidir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Antalya S Tipi cezaevinde açlık grevinde olan Burhan Barut'a gardiyanlarca işkence yapıldığı iddialarına dair bakanlığınızın başlattığı bir soruşturma mevcut mudur? Domuz bağı ile işkence yaptığı iddia edilen gardiyanlar görevden uzaklaştırılmış mıdır? Ceza evi idaresi hakkında yürütülen bir soruşturma mevcut mudur?
Son5 yıl içerisinde Türkiye cezaevlerinde tespit edilen işkence ve kötü muamele vaka sayısı kaçtır?
2002-2022 yılları arasıda Türkiye cezaevlerinde işkence ve kötü muamele suçu işlediği için yargılanan ceza infaz kurumu görevlisi sayısı kaçtır? İşkence ve kötü muamale suçu işlediği için hakkında disiplin soruşturması açılan, görevden uzaklaştırılan, meslekten ihraç edilen kişi sayısı kaçtır?
Türkiye cezaevlerinde işkence ve kötü muamelenin yaygınlığına dair bakanlığınızın bir araştırması mevcut mudur?
Türkiye cezaevlerinde işkence ve kötü muamelenin önlenmesi amacıyla hangi tedbirleri alacaksınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1272644 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Mahmut Dindar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3188 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Dn E hGpk - V/ 2JAR7 - Pg BMDİF - IMXxHDMS ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-617-3926/7150 , , Konu : Yazılı soru önergesi 22. (200241,
Sayın Mahmut DİNDAR Van Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3188 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri, idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
• Antalya Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 06/10/2023 tarihli cevapta;
Mevzuat Genel Müdürlüğü
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı,
B) Soru önergesinde bahsi geçen olayda, adı geçenin acil durum butonuna basarak oda kapısına vurmaya başladığı, görevli personelin ikazına rağmen gerekçe belirtmeksizin eylemine devam ettiği, sakinleşmesi amacıyla başka bir odaya alındığı ve akabinde tekrar eski odasına alındığı, adı geçenin eylemi nedeniyle başlatılan disiplin soruşturması neticesinde hücreye koyma disiplin cezası verildiği, görevli personel hakkında başlatılan bir soruşturma bulunmadığı,
C) Kurumdaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan