İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/31910 GEÇ CEVAPLANDI · 105 GÜN

2020-2025 yılları arasında Uşak ilinden UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmak üzere bir başvuru yapılıp yapılmadığına ilişkin

Kaynak göster

Ali Karaoba (CHP), 30 Temmuz 2025 tarihinde 7/31910 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 12 Kasım 2025).

Ali Karaoba (CHP, Uşak). “2020-2025 yılları arasında Uşak ilinden UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmak üzere bir başvuru yapılıp yapılmadığına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31910, 30 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31910-2020-2025-yillari-arasinda-usak-ilinden-unesco-dunya-mirasi-listesi-ne-alinmak-uzere-bir-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b6224ec3-3a0f-4eee-bbaf-019864ce4a97

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 105 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

UNESCO Dünya Mirası Listesi ile UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi, uluslararası düzeyde tanınan ve korunması gereken değerlerin belirlenmesine yönelik en saygın çerçevelerden birini oluşturmaktadır. Bulistelerde yer almak, bir ülke ya da şehir için sadece kültürel prestij değil; ekonomik kalkınma, turizm gelirlerinde artış, toplumsal aidiyetin güçlenmesi ve yerel değerlerin korunması açısından da büyük bir önem taşımaktadır. Akademik araştırmalara göre, Dünya Mirası Listesi'ne giren alanlar, yerel halkın yaşadığı coğrafyayı daha fazla benimsemesine, kültür varlıklarına karşı duyarlılığın artmasına ve şehirlerin markalaşmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca, bu alanların ulusal ve uluslararası tanıtım potansiyeli yükselmekte, turizm -altyapısınâ yönelik yatırımlar artmakta ve sosyal kalkınma desteklenmektedir.

Uşak ili, tarihi ve kültürel miras bakımından zengin bir geçmişe sahiptir. Blaundus Antik Kenti, Ulubey Kanyonu, Uşak Halısı ve kilimi, cirit sporu ve geleneksel tarhana kültürü gibi ögeler hem somut hem de somut olmayan miras unsurları açısından değerlendirilmeye açıktır. Ancak bu potansiyelin UNESCO düzeyinde tanıtılması ve değerlendirilmesi için gerekli kurumsal hazırlıkların yapılıp yapılmadığı konusunda kamuoyunda soru işaretleri bulunmaktadır. Öte yandan, UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi kapsamında Türkiye'den halihazırda birçok geleneksel sanat, zanaat ve yaşam kültürü yer alırken; Uşak'a özgü geleneksel üretim biçimleri, halk mutfağı, el sanatları gibi öğelerin bu listeye önerilmediği ya da yeterince belgelenmediği gözlemlenmektedir. Kültürel süreklilik ve gelecek nesillere aktarma bağlamında bu alanlarda da stratejik bir çalışma yürütülmesi gerekmektedir. Bu bağlamda,

2020-2025 yılları arasında Uşak ili sınırları içerisinde UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmak üzere Bakanlığınıza veya UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'na iletilmiş herhangi bir başvuru veya ön girişim mevcut mudur?

SORULAR

  1. UNESCO Dünya Mirası kriterleri doğrultusunda Uşak ilinde değerlendirmeye alınan, envanteri çıkarılmış ya da fizibilitesi yapılmış bir alan bulunmakta mıdır? Blaundus Antik Kenti, Pepuza Antik Kenti, Cılandıras Köprüsü, Ulubey Kanyonu veya başka bir tarihi alan için somut bir yol haritası oluşturulmuş mudur? Listeye alınan bir bölge varsa bu süreç hangi yıllarda nasıl tamamlanmıştır?

  2. UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi kapsamında Uşak'a özgü geleneksel tarhana yapımı, halıcılık, dokumacılık, cirit sporu ya da farklı ögelerin listeye önerilmesi amacıyla Bakanlığınıza 2020—2025 yılları arasında sunulan dosya bulunmakta mıdır?

  3. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Uşak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne, UNESCO miras süreçleriyle ilgili başvuru hazırlığı, listeye girme kriterleri, dosya hazırlama teknikleri ve yerel danışmanlık süreçleri hakkında eğitim, rehberlik veya kapasite artırıcı destek sağlanmış mıdır?

  4. Uşak iline yönelik olarak UNESCO başvurularını teşvik etmek amacıyla 2025-2030 dönemini kapsayan bir stratejik plan, tanıtım kampanyası veya bütçelendirme çalışması yapılmakta mıdır?

  5. Uşak'ın UNESCO sürecine dâhil edilmesini kolaylaştıracak yerel yönetim, üniversite ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliğine dayalı bir eş güdüm yapısı kurulmuş mudur?

  6. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne giren unsurların şehir kimliğine ve turizm ekonomisine yaptığı katkılar Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir? Bu katkıların

    Uşak özelinde de sağlanabilmesi için atılması planlanan somut adımlar nelerdir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·

Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;

Bir alanın/varlığın UNESCO Dünya Miras Listesi'ne kaydedilmesi için öncelikle UNESCO Geçici Dünya Miras Listesi'ne alınması gerekmektedir. 2020-2025 yılları arasında Uşak ili sınırları içerisindeki bir alanın/varlığın UNESCO Geçici Dünya Miras Listesi'ne alınması için Bakanlığımıza iletilmiş herhangi bir başvuru bulunmamaktadır.

Bakanlığımız (Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel MüdürlüğüY'ca;

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri, 2003 Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'nin bir yansımasıdır. 2003 Sözleşmesi'nin ruhu da somut olmayan kültürel miras unsurlarının korunarak yaşatılması ve insanlığın ortak mirası haline getirilmesine dayanmaktadır. Bu nedenle, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine kayıt edilmesiyle, ilgili unsurun insanlığın ortak mirası olması temin edilmektedir.

Öte yandan, halı dokuma geleneğinin ülkemizin çeşitli bölgelerinden 24, tarhana yapımının 6 ve ciritin ise 5 ilden, Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanterine kaydı bulunmaktadır. Ancak, bu unsurların bahsi geçen listelere kaydı için Bakanlığımıza ulaşan bir öneri bulunmamaktadır.

Türkiye, 2003 Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'ne 2006 yılında taraf olmuştur. Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü de o tarihten bu yana Sözleşme'nin icracı birimi olarak yetkili ve görevlidir. Bu nedenle, bahsi geçen Listelerle ilgili ülkemiz adına icra yetkisi Genel Müdürlüğün uhdesindedir.

UNESCO Listelerine yapılacak başvurular il özelinde olmayıp Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanterine kayıtlı unsurlarımız üzerinden ilerlemektedir. Bakanlığın 2024-2028 Stratejik Planında ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programlarında somut olmayan kültürel mirasın korunmasına yönelik tedbirler/göstergeler bulunmakla birlikte, somut olmayan kültürel miras listelerinin yapısı gereği il bazında bir plan, kampanya veya bütçe tahsisi bulunmamaktadır.

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine başvurusu yapılan unsurla ilgili olarak başvuru süreci boyunca ilgili yerel yönetim, üniversite ve sivil toplum kuruluşlarıyla yakın iş birliği yapılmaktadır.

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine kaydedilen unsurlarımız, insanlığın ortak mirası haline gelmekte, uluslararası düzeyde bir bilinirliğe ve farkındalığa erişme imkânı elde etmektedir. Bu nedenle, ilgili unsurun yaşatıldığı yerlerde, şehir kimliğinin daha görünür bir parçası haline gelmesi ve şehrin turizmine katkı sağlaması beklenir. Bakanlığımız çalışmaları kültürel miras unsuru bazlı ilerlemekte olup unsurun yaşatıldığı tüm illerde çalışmalar yürütülmektedir.

Mehmet Nuri ERSOYBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir