Orman yangınlarıyla mücadele için bütçede ayrılan tutara ilişkin

Yangınların yayılma hızını artıran iklimsel koşullara rağmen yangınla mücadele süreçlerinde yaşanan koordinasyon eksiklikleri, teknik yetersizlikler ve personel azlığı kamuoyunda ciddi tepkilere yol açmıştır. Orman Genel Müdürlüğü bünyesindeki yangınla mücadele ekiplerinin sayıca ve donanım açısından yetersizliği, hava desteği sağlayan araçların sınırlı oluşu ve yangın bölgelerine geç müdahale edilmesi, bu felaketlerin boyutunu büyütmektedir. Özellikle yangınlara müdahale eden geçici işçilerin, iş sağlığı ve güvenliği açısından son derece yetersiz koşullarda çalıştırıldığı, koruyucu ekipman temin edilmediği ve ücretlerinin düşük olduğu yönündeki iddialar dikkat çekicidir.

Öte yandan orman yangınlarının sıklıkla enerji nakil hatlarına yakın bölgelerde başlaması, bu hatların bakım ve denetim süreçlerine dair ciddi soru işaretlerini beraberinde getirmektedir. Elektrik dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesinin ardından bu hatların kontrolünün sermaye şirketlerine devredilmesi, kamu denetiminin zayıflamasına yol açmış; bu da yangın riskinin artmasına neden olmuştur.

Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Orman Genel Müdürlüğü'nün orman yangınlarını önleyici ve müdahale edici kapasitesini artırmak yerine, kaynaklarını farklı alanlara yönlendirdiği; örneğin OGM'nin 2023 yılı sonunda 2,5 milyar TI>yi aşan varlığının kamu yararı doğrultusunda kullanılmak yerine sermaye piyasalarında değerlendirildiği görülmektedir. Bu durum, kamusal kaynakların ormanların korunması yerine finansal getiriler için kullanıldığını göstermektedir.

Yangınlara müdahale kapasitesinin artırılmaması, orman işçilerinin güvencesiz ve düşük ücretlerle çalıştırılması, kamu kaynaklarının yangınla mücadeleye yeterince aktarılmaması ve enerji altyapılarının denetimsizliği, bu felaketlerin asli nedenleri arasında yer almaktadır.

Bu bağlamda, yaşanan yangınların nedenlerinin tespit edilmesi, sorumluların açığa çıkarılması, yangınlara müdahalede yaşanan eksikliklerin değerlendirilmesi ve orman yangınlarıyla mücadele kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

2023 ve 2024 yıllarında orman yangınlarıyla mücadele için bütçenize tahsis edilen toplam tutar nedir? Bu bütçenin ne kadarı harcanmıştır? Harcanmayan tutarlar varsa gerekçeleri nelerdir?

Tarım ve Orman Bakanlığı ile diğer ilgili kurumların orman yangınlarıyla mücadele için yaptığı kaynak talebi yıllara göre ne düzeydedir? Bu taleplerin ne kadarı karşılanmıştır? Karşılanmayan kısımlar var ise sebepleri nelerdir?

Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında kamu kaynaklarının aktarımında kullanılan denetim mekanizmaları ve raporlama sistemleri nelerdir? Son 5 yılda yapılan denetim sayısı ve sonuçları hakkında bilgi veriniz.