2023'ten bu yana YHT seferlerinde yaşanan gecikmelere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Yüksek Hızlı Tren (YHT) seferleri, Türkiye'de modern, güvenli ve konforlu ulaşımın simgelerinden biri olarak tanıtılsa da son dönemde artan rötarlar ve teknik aksaklıklar nedeniyle ciddi şekilde tartışılmaya başlanmıştır. Vatandaşların sosyal medyada ve kamuya açık platformlarda paylaştığı tecrübeler; özellikle Ankara—İstanbul, Ankara—Konya ve Ankara—Eskişehir hatlarında, seferlerin saatlerce geciktiğini, yeterli bilgilendirme yapılmadığını ve yolcuların ciddi mağduriyet yaşadığını ortaya koymaktadır.

Bir ulaşım sisteminin yalnızca altyapı yatırımlarıyla değil, bu sistemi yönetecek liyakatli kadrolar, doğru planlama ve sürdürülebilir işletme modelleriyle sağlıklı şekilde işleyebileceği açıktır. Ancak Türkiye'de, ulaşım gibi stratejik alanlarda partizan kadrolaşmanın ve liyakatten uzak atamaların, hizmet kalitesini doğrudan etkilediği yönünde kamuoyunda güçlü bir kanaat oluşmuştur. Gelişmiş ülkelerde benzer sistemler, birkaç dakikalık gecikmeleri bile vatandaşlarına açıklama ihtiyacı hissederken; Türkiye'de saatleri bulan rötarlara rağmen sistematik bir özür, telafi ya da iyileştirme yapılmaması düşündürücüdür. Bu durum, hem vatandaşın devlete olan güvenini zedelemekte hem de kamu hizmetinin niteliğini düşürmektedir.

Ayrıca, rötar nedeniyle bağlantılı aktarmaları kaçıran, sağlık randevularına yetişemeyen, sınavlarını veya iş görüşmelerini aksatan binlerce vatandaşın yaşadığı mağduriyetin telafisi söz konusu dahi edilmemektedir. Kamu kaynaklarıyla işletilen bir ulaşım sisteminde bu tür aksaklıkların şeffaflıkla açıklanması, sorumlularının belirlenmesi ve çözüm odaklı yaklaşımın benimsenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda,

SORULAR

1. 2023 ve 2024 yıllarında YHT seferlerinde toplam kaç kez rötar yaşanmıştır? Rötarların ortalama süresi ve en uzun gecikme kaç dakikadır? 2025 yılının ilk 7 ayında bu sayı nedir? Gecikmelerin başlıca sebepleri nelerdir? Teknik arızalar, personel eksikliği, altyapı sorunları veya yönetimsel hatalar gibi kategorik bir döküm yapılmakta mıdır?

2. Özellikle 2025 yaz aylarında rötar oranında gözlenen artışın nedenleri nelerdir? Gecikmeler nedeniyle aktarma kaçıran, mağduriyet yaşayan yolculara yönelik hangi telafi mekanizmaları uygulanmaktadır? Ücretsiz bilet, ücret iadesi, bilgilendirme veya özür uygulamaları var mıdır?

3. YHT sisteminin yönetiminde görev yapan yöneticiler arasında demiryolu taşımacılığı konusunda uzmanlığı olmayan kaç kişi bulunmaktadır? Yöneticilerin atanma kriterleri nelerdir?

4. YHT sisteminin bakım-onarım bütçesi ve personel kapasitesi son 3 yılda nasıl değişmiştir? Teknik ekiplerde eksiklik olup olmadığı değerlendirilmiş midir?

5. Bakanlığınız, vatandaşların mağduriyetini önlemek amacıyla yeni bir bilgilendirme, önleme ve telafi politikası planlamakta mıdır?