Orman yangınları ile mücadeleye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 265 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. maddesi uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
İklim krizinin etkisiyle artan sıcaklıklar, azalan nem oranı ve uzun süren kuraklıklar, Türkiye'nin birçok bölgesini yüksek yangın riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Son yıllarda yaşanan büyük orman yangınlarının ardından kamuoyunda ciddi bir hassasiyet oluşmuş, yangınla mücadelede hava gücünün ve teknolojik donanımın yetersizliği geniş çaplı eleştirilere neden olmuştur.
Birçok ilimizde çıkan yangınlar, alınan önlemleri ve mevcut kapasitenin durumunu sorgulatmaktadır. 2025 yaz sezonunda da benzer bir tablo yaşanmakta; bazı bölgelerde yangınların kontrol altına alınmasında ciddi gecikmeler yaşanmakta, karadan ve havadan müdahale eksiklikleri dikkat çekmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü ve AFAD başta olmak üzere çeşitli kurumların koordinasyon içinde çalışması gerekmektedir. Ancak yangın söndürme uçaklarının ve helikopterlerinin tedariki, teknolojik altyapının güncellenmesi, insansız hava araçlarının aktif kullanımı ve kara ekiplerinin eğitimi gibi birçok başlıkta hala şeffaf, ölçülebilir ve güncel verilere dayalı bir kamu bilgilendirmesi yapılmamaktadır.
Bu çerçevede, Türkiye'nin 2025 yılı itibarıyla orman yangınlarıyla mücadele hava gücü, İHA kapasitesi ve kara ekipmanlarının güncel sayıları ile soruların yanıtlanması artık zaruri hale gelmiştir.
Bu çerçevede;
SORULAR
2025 yılı itibarıyla Türkiye'nin envanterinde toplam kaç adet yangın söndürme uçağı bulunmaktadır? Bunların kaç tanesi aktif ve kullanılabilir durumdadır?
Söz konusu uçakların menşei nedir? Türkiye'nin sahip olduğu uçakların kaç tanesi THK'ya, Orman Genel Müdürlüğü'ne, MSB'ye veya özel sektöre aittir?
Türkiye'nin yangınla mücadelede kullandığı toplam helikopter sayısı kaçtır? Bunların kaçı gece görüş donanımlı olup, gece uçuşu yapabilmektedir?
Yangınla mücadelede kullanılan helikopterlerin teknik özellikleri nelerdir? Su taşıma kapasiteleri, azami uçuş süreleri ve bakım durumları hakkında bilgi verir misiniz?
Yangın tespiti, izleme ve koordinasyon amacıyla kullanılan toplam insansız hava aracı (İHA) sayısı kaçtır? Bunların görev bölgeleri ve kullanım sıklıkları nasıldır?
2020 sonrası yapılan açıklamalarda yerli ve milli İHA'larla yangın tespiti yapılacağı ifade edilmişti. Bu kapsamda Bayraktar TB2, ANKA veya benzeri İHA'lar aktif olarak kullanılıyor mu?
Orman yangınlarına müdahalede kullanılan toplam kara aracı sayısı (Arazöz, su tankeri, dozer, greyder, itfaiye aracı vb.) nedir?
Bu araçların kaçı yangın bölgesine 30 dakika içinde ulaşabilecek konumda konuşlandırılmıştır?
Türkiye genelinde yangınlara müdahale eden toplam orman işçisi, yangın gönüllüsü, eğitimli personel sayısı nedir?
2025 yaz sezonu için hangi illerde, kaç adet yangın uçağı, helikopter ve İHA görevlendirilmiştir? Bölgesel dağılım nasıldır?
Bakanlığınız tarafından son 5 yılda orman yangınlarıyla mücadele kapasitesini geliştirmek için alınan başlıca teknolojik önlemler nelerdir?
oTürkiye, 2025 yılında hangi ülkelerden hava desteği talebinde bulunmuştur? Hangi tarihlerde, hangi ülkelerden uçak veya helikopter desteği alınmıştır?
oo Yangınla mücadelede yerli üretim hava aracı geliştirilmesi konusunda TÜBİTAK, TUSAŞ veya Baykar gibi kurumlarla iş birliği yapılmakta mıdır?
o 2025 yılı itibarıyla yangınla mücadele için ayrılan toplam bütçe ne kadardır? Bu bütçenin ne kadarı hava gücü yatırımları, ne kadarı kara ekipmanı alımları, ne kadarı eğitim ve teknolojik sistemler için kullanılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2026 yılı için de ülke genelinde 119 adet helikopter, 28 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava
Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2026 yılında 462 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞÖ"a sahiptir.
184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.953 arazöz, 2.766 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 878 iş makinesi bulunmaktadır.
Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.150 orman muhafaza memuru ve 137.495 gönüllü bulunmaktadır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
Orman Genel Müdürlüğü (OGM) envanterinde 12 adet Airtractor AT-802F yangın söndürme uçağı ile 2 adet havadan yönetim uçağı bulunmaktadır.
Ayrıca kiralık olarak görev yapan uçaklar arasında; Rusya Acil Durumlar Bakanlığı'na (Rusya) ait 2 adet BE-200 Beriev ağır amfibi uçak, BORDO-EAB. İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) tarafından temin edilen 1 adet AN-32P Antonov tanker uçak ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmasından temin edilen 10 adet AT-802 hafif amfibi uçak yer almaktadır.
Orman yangınlarına havadan müdahale kapsamında kullanılan helikopterlerden çok hafif kategorisinde olanlar 0,5 ton, orta sınıf kategorisinde olanlar 2,5 ton, ağır sınıf kategorisinde olanlar 7-10 ton su taşıma kapasitesine sahiptir. Kiralık hava araçlarının bakım ve kontrol süreçleri, yüklenici firmaların sorumluluğunda olup OGM tarafından ORBİS sistemi üzerinden anlık denetimlerle takip edilmektedir.
OGM, yerli ve milli hava araçları geliştirilmesi konusunda TUSAŞ, Baykar ve TÜBİTAK gibi kurumlarla aktif iş birliği yapmaktadır. Bu kapsamda 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretilmesi için 2023 yılında TUSAŞ ile sözleşme imzalanmış olup proje süreci devam etmektedir.
Bayraktar TB2 ve ANKA İHA sistemleri, orman yangınlarıyla mücadelede aktif olarak kullanılmaktadır. Bu sistemler, yüksek çözünürlüklü termal kameralar ve özel yazılımlarla donatılmış olup yangınların erken tespiti, anlık izlenmesi ve koordinasyonunda İHA'lardan elde edilen veriler, OGM Yangın Yönetim Merkezi tarafından anlık işlenmekte; karadan ve havadan müdahale ekipleriyle paylaşılarak operasyonel verimlilik artırılmaktadır.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme o çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir.
Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır.
Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır.
İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir.
Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır.
Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır.
Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır.
Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir.
Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır.
Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.
2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 11 dakikaya kadar düşürülmüştür.
Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.
Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır.
Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2026 yılında da devam etmektedir.
Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.
Strateji Geliştirme Başkanlığı e Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma Genel Komutanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
2025 yılında orman yangınlarıyla mücadele faaliyeti için toplam 29.529.331.000 TL bütçe ayrılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan