Fındık alım fiyatlarına ilişkin
Kaynak göster
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 6 Ağustos 2025 tarihinde 7/32290 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 5 Kasım 2025).
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Fındık alım fiyatlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32290, 6 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32290-findik-alim-fiyatlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/16a8b24a-81f6-47ac-8da1-0198837565b6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımı T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.
Karadeniz'in en önemli geçim kaynaklarından fındıkta hasat zamanı başladı. Fındık üreticileri ve işçileri bir taraftan fındığı hasat ederken Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 2025 yılı taban alım fiyatlarını açıkladı. Fındıkta taban alım fiyatı yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre; Giresun kalite için kilogram başı 200 TL, levant kalite için kilogram başı 195 TL olarak belirlenmiştir. Geçen yıllarda olduğu gibi maalesef fındık üreticilerimiz bir kez daha yalnız bırakılmış fındık tüccarlarına ezdirilmiştir. Bu yıl fındık üretim alanlarının yüksek kesimlerinde fındığa don vurmuş, kokarca böceğinin verdiği zarar yüzünden fındık üreticilerimiz mağdur olmuştur. TÜİK'in 2025 yılı temmuz ayı enflasyon verilerine göre enflasyon aylık bazda yüzde 2.06 olurken, yıllık bazda ise yüzde 33.52 olarak kaydedilmiştir. İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre ise enflasyonun aylık artışı yüzde 2.62 olarak gerçekleşirken, yıllık bazda yüzde 42.48 olarak açıklanmıştır. Bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) verilerine göre de temmuz ayında enflasyon aylık bazda yüzde 3.75 olurken, yıllık bazda yüzde 65.15 olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. TÜİK verilerine göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi, mayıs ayında yıllık bazda yüzde 31.80 artış göstermişken aylık artış ise yüzde 2.15 olmuştur. 2024 yılının ağustos ayı başında motorin litre fiyatı yaklaşık 44 TL iken, 2025 yılı ağustos ayı başında 54 mileiem'lals İ amirin DALI:
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
TL olmuştur. Fiyat artışları sadece motorinde yaşanmakla kalmamış gübre, ilaç ve işçilik gibi girdi maliyetlerinde de önemli artışlar yaşanmıştır. Bugün üretici için açıklanan 2025 yılı fındık alım fiyatı fındık üretim maliyetini ancak karşılayabilmektedir. Fındık üreticileri için açıklanan rakamlarla üretim yapmanın giderek zorlaştığı çok açık ortadadır. "Fındık üreticisinin derdi her zaman bizim derdimizdir." diyen 54. Hükümetin Başbakanı merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan, fındık fiyatına yüzde 250 civarında zam yaparak fındık üreticisinin yüzünü güldürmüştür. Türkiye için stratejik bir tarım ürünü olan fındıkta üreticilerimiz hak ettiği emeğin karşılığını zaman kaybetmeden almalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2025 yılı fındık taban alım fiyatı neye göre belirlenmiştir?
Artan girdi maliyetleri de dikkate alındığında 2025 yılı fındık alım fiyatını tekrardan gözden geçirerek yeni bir taban alım fiyatı belirlemeyi düşünüyor musunuz?
Fındık maliyeti arazi şartlarına göre değişmektedir. Dik ve eğimli arazilerde kg/maliyet artarken düz arazilerde azalmaktadır. Taban fiyat belirlerken bu hususlar dikkate alınmakta mıdır?
TMO'nun fındık piyasayı üzerindeki piyasayı dengeleme etkisi yeterli midir? Yeterli değil ise gerçek bir regülasyon sistemi kurulması (kooperatif, birlik, sektör temsilcileri vs birlikteliği) düşünülüyor mu? Bu yönde bir çalışmanız var mıdır? Varsa nelerdir?
Dünya piyasasında fındık üretiminde önemli bir paya sahip olan ülkemizin, ihracatta yeni ülkelere açılım sağlayacak politikalar yürütme adına Ticaret Bakanlığı başta olmak üzere ilgili sivil toplum kuruluşları ile birlikte yürüttüğünüz çalışmalarınız var mıdır? Varsa nelerdir?
EGEMENLİK KayıTSIz ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), ürün fiyatlarını açıklarken, üretimin sürdürülebilirliğini ve tüketiciye yansıyan fiyatları dengede tutacak politikalar geliştirmektedir. Bu kapsamda, TMO alım fiyatları belirlenirken üretici maliyeti, ekonomik göstergeler, üretim miktarı, önceki yıl alım fiyatları, dünya piyasa fiyatları, tarımsal sanayinin hammadde tedarik durumu, iç ve dış piyasalardaki gelişmeler, tüketici fiyatları, refah payı ile üretimin sürdürülebilirliğini sağlayacak kâr marjı gibi çok sayıda faktör değerlendirilmektedir.
TMO alım fiyatı piyasa fiyatlarının belirli bir düzeyin altına düşmesini önlemek için belirlenen referans fiyat olup üreticilerimizin bu fiyatların altında ürün satmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
TMO alım fiyatları, tüm parametreler dikkate alınarak belirlenen bir eşik fiyattır. Açıklanan ürün alım fiyatları, üretimin sürdürülebilirliği ve tüketiciye yansıması dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir.
Kaliteye göre değişmekle birlikte 2025/2026 sezonu kabuklu fındık alım fiyatları 9650 sağlam iç fındık esasına göre; e Levant kalite için 195 TI./kg " Giresun kalite için 200 TI./kg olarak belirlenmiştir.
Yüksek randımanlı fındığa (9050 randımanın üzerindeki her -1 randıman için) Giresun kalitede kilogram başına 4 TL, Levant kalitede ise kilogram başına 3,90 TL ilave fiyat verilecektir.
Ayrıca, Bakanlığımızca bitkisel üretim desteklemeleri kapsamında fındık üreticilerine; fındık alan bazlı gelir desteği, mazot ve gübre desteği, organik-organomineral gübre desteği, organik tarım desteği ve iyi tarım uygulamaları desteği verilmektedir.
Ülkemiz fındık tarımının sürdürülebilirliğini sağlamak ve dünya pazarındaki konumunu korumak amacıyla; dünya fındık piyasasındaki gelişmeler, üretim ve ihracattaki payımızın korunması ve artırılmasına yönelik politikalar çerçevesinde, Ulusal Fındık Konseyi başta olmak üzere önder üreticiler, üretici örgütleri, kooperatifler, ziraat odaları, ticaret ve sanayi odaları, borsalar, ihracatçı birlikleri, üniversiteler, TMO ve Bakanlığımızın katılımıyla tüm taraflarla eşgüdümlü rekolte tahmin çalışmaları yürütülmektedir.
Diğer taraftan, Ticaret Bakanlığı nezdinde ülkemizin diğer ülkelerle yapacağı ikili anlaşmalar çerçevesinde fındık ihracatının geliştirilmesi ve artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca, AB ülkelerine yapılan fındık ihracatında sorun yaşanmaması için her yıl AB ülkeleri ile fındık danışma toplantıları gerçekleştirilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan