1938 yılında Erzincan'da yaşandığı iddia edilen bir olaya ilişkin
Kaynak göster
Ayten Kordu (DEM Parti), 8 Ağustos 2025 tarihinde 7/32440 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 153 gün sonra, 8 Ocak 2026).
Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “1938 yılında Erzincan'da yaşandığı iddia edilen bir olaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32440, 8 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32440-1938-yilinda-erzincan-da-yasandigi-iddia-edilen-bir-olaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e3998a19-df80-491e-b072-019898c9516d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 153 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
8 Ağustos 1938 tarihinde Erzincan'ın Kılıçkaya (Surbahan) köyü ve çevresindeki yerleşimlerden toplanan yaşları 17 ile 80 arasında değişen 97 Kürt Alevi yurttaşın kurşuna dizilerek katledildiği Zini Gediği Katliamı, ulusal ve uluslararası hukukta "insanlığa karşı suç" kapsamında değerlendirilebilecek bir toplu infazdır. Bu suçlar, zamanaşımına tabi değildir. Ancak bu ağır insan hakları ihlali bugüne kadar etkin biçimde yargılanmamış, tanık ifadelerine rağmen herhangi bir soruşturma süreci yürütülmemiştir. | 1950'lerden itibaren mağdur ailelerin yaptığı sayısız başvuru, bürokratik gerekçelerle reddedilmiştir. 201 1?de yapılan son başvuru da sonuçsuz kalmış ve dosya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşınmıştır. AİHM süreci devam ederken, Türkiye'deki yargı makamlarının pasif kalması, cezasızlık kültürünü pekiştirmektedir.
Katliamın faillerinin ve emir verenlerin kim olduğu, cesetlerin nereye gömüldüğü, kaç kişinin öldürüldüğü gibi temel sorular hâlâ yanıtlanmamıştır. Bu durum yalnızca geçmişin değil, bugünün de adalet sorununu derinleştirmektedir. Adalet Bakanlığı'nın evrensel hukuk normlarına uygun biçimde bu suçun aydınlatılması için adım atması tarihsel bir sorumluluktur. Yalın
Bu kapsamda;
SORULAR
Zini Gediği Katliamı ile ilgili olarak Bakanlığınıza bugüne kadar kaç bireysel veya kurumsal başvuru yapılmıştır? Bu başvuruların içeriği ve sonuçları nelerdir?
Tanık ifadeleri ve yerel halkın beyanlarına rağmen neden etkin bir soruşturma açılmamıştır? Açılmamışsa sorumluluk kimdedir?
Katliamda yaşamını yitirenlerin kimliklerinin adli tıp desteğiyle tespiti ve toplu mezarların yerinin belirlenmesi için Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?
Buolayın "insanlığa karşı suç" kapsamına girmesi nedeniyle zamanaşımı hükümlerinin uygulanmaması gerektiği açıkken, neden "zamanaşımı" gerekçesiyle tüm talepler reddedilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1687203 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Tunceli Milletvekili Ayten Kordu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/32440 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden İSOİZSL - v9mgiek - RMm1i80 - uvCdgwz ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1447-5154/7122 Konu : Yazılı soru önergesi 01/01 202b
Sayın Ayten KORDU Tunceli Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/32440 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Anayasanın;
I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,
B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,
2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,
3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fikrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,
4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden PHRP9Zg - DuUOR2nm - DnsfC08 - zxz1G8- ilecrişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine ait olup, gizli olarak yürütülen ve yargısal faaliyet kapsamında kalan soruşturma aşamasında ne tür işlemler yapıldığına dair Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır.
11- Erzincan Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 09/09/2025 tarihli cevapta; soru önergesinde belirtilen olayla ilgili herhangi bir kayda rastlanmadığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden pPARP9Zg - SuOR2nm - DnsfC08 - zxz21G8- ilecrişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan