Kadın cinayetlerinin önlenmesi için alınması gereken tedbirlere ilişkin

Ancak Türkiye, 20 Mart 2021 tarihinde bir gece yarısı Cumhurbaşkanlığı kararıyla sözleşmeden çekilmiştir. Bu karar 1 Temmuz 2021 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. "İç hukuk yeterlidir?" ve "şiddete sıfır tolerans" gibi söylemlere rağmen, İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılmasının ardından ülkede kadına yönelik şiddet, cinsel saldırı, taciz ve kadın cinayetleri kaygı verici bir artış göstermiştir. Kadın örgütleri, hukukçular ve insan hakları savunucuları bu kararın etkilerini açıkça gözlemlemekte ve kamuoyuyla paylaşmaktadır.

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun 2025 yılı ilk 6 ayına dair raporuna göre, en az 136 kadın erkekler tarafından katledilmiş, 145 kadın ise şüpheli şekilde hayatını kaybetmiştir. 136 kadının 96'sı aile içinden biri tarafından, çoğu evinde öldürülmüştür. Bu veriler, kadınların en güvende olması gereken alanlar olan evlerinde dahi korunamadığını, kadın cinayetlerinin münferit değil sistematik bir hal aldığını göstermektedir.

Erkek şiddetinin cezasız kalması, "iyi hal indirimi" gibi uygulamalar ve yargı süreçlerinin yavaş işlemesi, faillerin cesaretlenmesine neden olmaktadır. Örneğin, Pınar

Gültekin*davasında "tasarlayarak ve canavarca hisle öldürme" suçu yerine "nitelikli kasten Yoh5b öldürme" değerlendirilmiş ve haksız tahrik indirimi uygulanması yönünde karar verilmiştir. Benzer şekilde İpek Er davası ve Gülistan Doku'nun hâlâ bulunamayan akıbeti, yargının caydırıcı ve adalet sağlayıcı işlevini yerine getirmediğini ortaya koymaktadır. Yakın tarihte Şırnak'ın Silopi ilçesinde Gülizar Yıldız aynı işyerinde çalıştığı erkek çalışan R.K. tarafından vahşice katledilmiştir. Van'da Şüpheli bir şekilde yaşamını yitiren Rojin Kabaiş"in ölüm nedeni halen açıklanamamıştır.

2025 yılı ilk yarısında öldürülen kadınlardan 9'unun olay anında geçerli koruma kararları bulunmaktaydı. Ancak geri kalan 123 kadın hakkında böyle bir koruma kararının olup olmadığı bilinmemektedir. Bu durum, 6284 sayılı Kanun'un uygulanmasında ciddi sorunlar yaşandığını ve koruyucu önlemlerin etkisiz kaldığını göstermektedir. 6284 sayılı Kanun, her ne kadar hâlen yürürlükte olsa da, pratikte uygulanmaması, kadınların hayatını korumaktan uzak bir noktada kalmasına neden olmaktadır.

Kadınların şiddet gördüğünde başvurabileceği sığınma evi sayısı ise yetersizdir. Türkiye genelinde kadın nüfusuna oranla kadın sığınma evleri, psikolojik destek birimleri ve acil müdahale merkezlerinin dağılımı oldukça sınırlıdır. Kırsal bölgelerde bu hizmetlere erişim neredeyse imkânsızdır. Dahası, birçok kadın bulunduğu şehirde destek alabileceği bir kuruma ulaşamamaktadır. Aynı şekilde Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) de oldukça sınırlı sayılarda olduğu için ihtiyaç duyan tüm kadınlara ulaşmakta yetersiz kalmaktadır. Personel eksikliği, kurumsal kapasite düşüklüğü ve bölgesel eşitsizlikler nedeniyle, ŞÖNİM'"ler kadına yönelik şiddetle mücadelede etkili ve yaygın bir destek ağı oluşturamamaktadır.

Tüm bu veriler göstermektedir ki, kadın katliamları toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve ataerkil yapının bir sonucu olarak süreklilik kazanmış; devletin koruyucu ve önleyici politikaları bu şiddeti durdurmada etkisiz kalmıştır. Kadına yönelik şiddet bireysel değil politiktir; sistematik bir sorundur ve devletin yükümlülüğündedir.

İstanbul Sözleşmesi'ne yeniden taraf olmak, yalnızca uluslararası bir anlaşmaya dönmek anlamına gelmez; bu aynı zamanda kadınların yaşam hakkını güvence altına almak için acil ve zorunlu bir adımdır. Kadına yönelik şiddeti durdurmanın yolu, cinsiyet eşitliğini esas alan, kadın örgütleriyle iş birliği içinde hazırlanan, şeffaf, denetlenebilir ve uygulanabilir politikaların geliştirilmesinden geçmektedir.

Bu Kapsamda;

I- İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmenin ardından, kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetlerinde yıllık artış oranına ilişkin bakanlığınızın hazırladığı resmi bir analiz var mıdır?