2024-2025 yıllarında Rusya'dan ithal edilen akaryakıt miktarına ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32648 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 3 Ekim 2025).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “2024-2025 yıllarında Rusya'dan ithal edilen akaryakıt miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32648, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32648-2024-2025-yillarinda-rusya-dan-ithal-edilen-akaryakit-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ad09fd3c-e8b9-4a63-863c-0198bc254f97
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 50 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorulanmm Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Anadolu Ajansı Enerji Terminali haberine göre, Rusya hükümeti, 28 Temmuz 2025 tarihinde aldığı kararla 31 Ağustos 2025 tarihine kadar tüm benzin ihracatını geçici olarak yasaklamıştır.
Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi uzmanı Tatiana Mitrova'ya göre; bu yasağın temel nedenleri arasında iç piyasada artan mevsimsel talep, drone saldırıları ve bakım nedeniyle rafineri kapasitesindeki kesintiler, ton başına %30'a varan fiyat artışları ve sosyal istikrar endişeleri bulunmaktadır. Rusya, yıllık 40-44 milyon ton benzin üretimiyle küresel ölçekte kritik bir tedarikçidir. 2025 yılının ilk yarısında Rus benzin ihracatı %25-50 artışla 2.5 milyon tona ulaşmışken, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu "doğrudan bağımlı ülkelef'in (Mısır, Türkiye vb.) alternatif kaynaklardan yüksek maliyetli tedarik veya lojistik gecikmeler nedeniyle fiyat şoku riski taşıdığı vurgulanmaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
2024 ve 2025 yıllarında Rusya'dan ithal edilen benzinin miktarı (ton bazında), Türkiye'nin toplam benzin ithalatı içindeki payı (%) ve ortalama satın alrhâ fiyatı nedir?
Rus yasağı kapsamında Ağustos 2025 sonuna kadar temin edilemeyecek benzin miktarı ne kadardır? Bu açığın mevcut stoklarla kapatılma oranı nedir?
Rusya kaynaklı arz kesintisine karşı hangi ülkelerle (Suudi Arabistan, Hindistan, Kazakistan vb.) acil tedarik görüşmeleri yapılmaktadır? Alternatif tedarikin ton başına ortalama maliyet artışı (%) ne olacaktır?
Bu yüksek maliyetin akaryakıt fiyatlarına ve enflasyona yansimasinı önlemek içirt hazırlanan fiyat dengeleme mekanizmaları (Eşel Mobil vb.) nelerdir? !
b48
STAR ve TÜPRAŞ rafinerilerinin mevcut benzin üretim kapasite kullanım oranları (96) nedir? Ağustos 2025 sonuna kadar kapasite artırımı veya üretim optimizasyonu için acil eylem planı var mıdır?
Rafinerilerin bakım programları, olası arz krizini önlemek için ertelenmiş midir?
Alternatif tedarik için deniz yoluyla yapılacak ithalatta gemilerin ortalama seyir süresi ve liman bekleme kapasiteleri yeterli midir?
Stok güvenliği için stratejik benzin rezervlerinin mevcut seviyesi (gün olarak) nedir? Bu rezervler, olası 2 aylık bir arz krizini karşılayabilecek midir?
ABD'nin, Rus petrolü alan ülkelere (Çin, Hindistan, Türkiye vb.) ikincil yaptırım tehdidi karşısında Bakanlığınızın kriz senaryoları nelerdir?
Rusya ile "gümrüksüz yakıt anlaşması" yapan Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkeler (Kırgızistan vb.) gibi Türkiye'ye özel bir muafiyet için diplomatik girişimlerde bulunulmuş mudur?
08.2025
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO | . 283 | 732648
2024 yılı ve 2025 yılının ilk 7 ayında Rusya'dan benzin ithalatı yapılmamış olup, bu çerçevede Rusya'nın benzin ihracat yasağının Ülkemizi etkilemeyeceği ve benzin miktarında açık olmayacağı değerlendirilmektedir.
Küresel ölçekte gerçekleşmesi olası bir petrol krizi durumunda Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından tüm üye ülkelerin katılımıyla hayata geçirilen acil durum eylem planları Ülkemiz adına 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 16'ıncı maddesine göre Petrol Stok Komisyonu tarafından yürütülmektedir.
5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanunu ulusal petrol arz güvenliğimizi sağlamak amacıyla rafineri, akaryakıt . ve LPG dağıtıcısı lisansı sahiplerine bir önceki yıl ikmal ettikleri günlük ortalama ürün miktarının minimum 20 katı kadar zorunlu petrol stoku bulundurma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu yükümlülük miktarı her yıl değişkenlik göstermekte olup, ülkemizin ihüyacını karşılayacak düzeydedir.
Bu kapsamda tutulan zorunlu petrol stokları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından takip edilerek denetlenmekte ve olası petrol arz kesintilerinde Ulusal Petrol Stok Komisyonu kararı ile bu zorunlu petrol stokları piyasaya sürülebilmektedir.
Akaryakıt fiyatlarıyla ilgili olarak; 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde rafineri fiyatlarının endeksle oluşturulması, dağıtıcı ve nakliye paylarının tavanı gibi fiyatların doğrudan veya dolaylı olarak kamu tarafından belirlenmesine ilişkin uygulamalar sona erdirilmiş olup, akaryakıt fiyatları 01/01/2005 tarihinden itibaren en yakın erişilebilir uluslararası piyasa oluşumu dikkate alınarak serbest piyasa koşullarında belirlenmektedir. Ayrıca Uluslararası ham petrol fiyatının yanı sıra navlun bedeli, döviz kuru, ülkelerin mevzuatlarına göre belirledikleri gümrük vergileri gibi diğer vergileme unsurları, tarafların özel hukuk hükümleri çerçevesinde aralarındaki anlaşmalar, benzin ve motorin gibi ürünlerin kendi arz-talepleri ile belirli bir zamandaki dönemsel gelişmeler de akaryakıt fiyatlarının oluşumuna etki edebilmektedir.
Bununla birlikte mezkur Kanunun 10'uncu maddesinde "... Ancak, petrol piyasasında faaliyetleri veya rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya eylemlerin piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturması halinde, gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, her seferinde iki ayı aşmamak üzere, Jaaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde uygulanmak için taban ve/veya tavan Jiyat tespitine ve gerekli tedbirlerin alınmasına Kurum yetkilidir. " denilmektedir.
30 Aralık 2022 tarihli ve 32059 sayılı Resmi Gazete'de (2. Mükerrer) yayımlanan 29/12/2022 tarihli ve 11528 sayılı Akaryakıt Fiyatlarının Takibine İlişkin Kurul Kararı'nın 1'inci maddesi "Rafinerici lisansı sahiplerinin akaryakıt satış fiyatının takibinde Platts European Market Scan'de CIF MED (Genova/Lavera) başlığı altında ABD Doları/ton cinsinden yayımlanan günlük fiyatların ortalamasının Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafindan açıklanan döviz satış kuru üzerinden TL'ye çevrilmiş olan tutarı (TL/ton) dikkate alınır. Bu tutarın TLAt değerinin hesaplanmasında yoğunluk değeri motorin için 0,845 ton/m ve benzin için 0,775 ton/m? olarak dikkate alınır. Rafinerici lisansı sahipleri tarafından belirlenecek ürün fiyatında ürünün uluslararası piyasadaki fiyatının TL cinsinden değerine ilaveten ülke içi pazara sunumu kapsamında katlanılan maliyetler de dikkate alınır." hükmü kapsamında rafineri çıkış fiyatları takip edilmektedir. Bunun dışında Eşel Mobil gibi fiyat dalgalanmalarının vergi miktarında yapılan değişiklikler ile sönümlenmesini sağlayan uygulamalar konusunda ise Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Star Rafineri A.Ş. tarafından 2025 yılının ilk altı aylık döneminde benzin türleri üretimi yapılmamış olup, TÜPRAŞ"ta ise 2025 yılının ilk altı ayında yapılan toplam petrol ürünleri üretiminin yaklaşık 9420,6'lık kısmı benzin türlerinden oluşmuştur.
Bununla birlikte rafineriler piyasa ihtiyaçlarına göre ürettikleri petrol ürünlerinde değişiklik yapabilme kabiliyetine sahip olup, piyasa koşullarına (mevsimselliğe göre değişen petrol ürünleri talebi, petrol fiyatlarına vb.) bağlı olarak üretim optimizasyonu yapmaktadırlar.
Alparslaa BAYRAKTARBakan