Orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan hava araçlarına ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32693 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 222 gün sonra, 24 Mart 2026).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan hava araçlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32693, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32693-orman-yanginlariyla-mucadelede-kullanilan-hava-araclarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3c4ab5a6-a07e-45b2-b675-0198acb6c188
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 222 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Dünyada iklim krizine bağlı olarak orman yangınlarının sıklığı ve şiddeti artmakta; bu durum ülkeleri yangınlara karşı daha güçlü müdahale kapasitesi oluşturmaya zorlamaktadır. Türkiye'de her yaz ormanlarımız büyük yangınlarla tahrip olmakta, halk arasında bu yangınlara müdahale gücüyle ilgili tartışmalar yaşanmaktadır.
Orman Genel Müdürlüğü'nün uçak ve helikopter için savunma sanayi destek fonuna son 8 yılda 347,7 milyon dolar ödeme yaptığı ve fakat envanterinde bu satın almalara uygun bir envanter kaydının bulunmadığı iddia edilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ayrıca 2023 yılında Orman Genel Müdürlüğü'nün Baykar şirketinden 6 İHA için 326 milyon liralık kiralama yaptığı öne sürülmektedir. Tüm bu bilgiler Türkiye'nin hava filosunun yeterliliği, planlama süreçleri ve yangınlara müdahale stratejileri açısından kamuoyunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.
Bu bağlamda, çeşitli ülkelerin orman yangınlarıyla mücadele kapsamında kaç adet uçak ve helikopter kullandığına ilişkin veriler kamuoyuna yansımıştır. Türkiye'nin bu alandaki kapasitesinin, benzer orman yangını riski taşıyan ülkelerle kıyaslanması önem arz etmektedir.
Bu çerçevede, aşağıdaki soruların Bakanlık tarafından yazılı olarak cevaplanması, kamuoyunun doğru bilgi edinmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
SORULAR
Türkiye'de halihazırda orman yangınlarıyla mücadele amacıyla kullanılan uçak ve helikopter sayısı nedir? Bunların kaçı kamu envanterinde, kaçı kiralıktır?
Orman Genel Müdürlüğü'nün uçak ve helikopter için savunma sanayi destek fonuna son 8 yılda 347,7 milyon dolar ödeme yaptığı ve fakat envanterinde bu satın almalara uygun bir envanter kaydının bulunmadığı iddiası doğru mudur?
2023 yılında Orman Genel Müdürlüğü'nün Baykar şirketinden 6 İHA için 326 milyon liralık kiralama yaptığı iddiası doğru mudur?
Bakanlık bu İHA kiralama ve uçak satın alma işlemleri için ihale yapmış mıdır? Teknik şartname hazırlamış mıdır? Hazırlanan ihaleler farklı firmaların tam rekabetine açılmış mıdır?
Orman Genel Müdürlüğü'nün son 10 yıllık faaliyet raporlarının kamuoyunun açık erişimine kapatıldığı iddiaları doğru mudur?
Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan hava filosunun mevsimlik kiralama yerine devlet envanterine dâhil edilmesi yönünde yürütülen bir stratejik plan bulunmakta mıdır?
Orman yangını söndürme faaliyetlerinde gece görüş kabiliyetine sahip hava araçlarının sayısı nedir? Gece operasyon kapasitesini artırmak için atılan adımlar nelerdir?
İHA'ların yalnızca tespit amaçlı kullanıldığı göz önüne alındığında, yangına doğrudan müdahale edebilecek insansız hava aracı geliştirme projeleri üzerinde çalışılıyor mu?
Türkiye'de orman yangınlarına denizden müdahale için deniz uçakları veya amfibi araç yatırımı planlanmakta mıdır?
Farklı arazi yapılarında (dağlık, vadili, düz alanlar) yangınla mücadelede kullanılacak hava araçlarının tip ve büyüklüklerine göre coğrafi bazlı dağılım planlaması yapılmakta mıdır?
Türkiye'nin yangın söndürme filosunun genişletilmesi veya modernize edilmesi yönünde bir 2025-2030 stratejisi var mıdır?
Son 10 yılda ne kadar orman alanı yanmıştır?
2025 yılının ilk 7 ayında ne kadar orman alan yanmıştır?
Bakanlığınız o Orman Genel Müdürlüğü'nün yangın söndürme kapasitesini güçlendirirken diğer ülkelerle Türkiye'nin yangın söndürme envanterini (uçak, helikopter vs.) karşılaştırma yapıyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2026 yılında ülke genelinde 119 adet helikopter, 28 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (HA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Hava gücümüz, ülkemizin coğrafi yapısına uygun nitelikte olup yangınlara hızlı müdahale edilmesi ve zor arazi koşullarında etkinliğin artırılması amacıyla helikopter ağırlıklı olarak planlanmıştır.
Söz konusu hava gücümüzün 68 adedi özel firmalara ait, 93 adedi ise Orman Genel Müdürlüğümüz envanteri ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı envanterinde bulunan hava araçlarından oluşmaktadır.
Hava gücü oluşturulurken yangın söndürme hava araçlarının tamamının satın alınarak envanterde olması hem temin noktasında hem de işletme noktasında çok ekonomik olmamaktadır.
Bu maksatla işletme maliyeti düşük fiyat performans hesabına göre satın alınması kiralamadan daha ekonomik olan ve kıt kaynak pozisyonunda olan hava araçlarından özellikle öncelikle amfibik uçakların envantere satın alınması planlanmış, işletme maliyeti yüksek, kiralama maliyetleri daha uygun olan helikopterlerin bir kısmının satın alınması bir kısmının kiralanmasının daha uygun olduğu görülmektedir.
2023 yılında satın alma sözleşmesi imzalanmış olan 20 adet 3 ton su atma kapasiteli Airtractor AT-802F amfibi yangın söndürme uçağından 12 adedinin teslimi 2025 yılında tamamlanarak havadan yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılmıştır. Kalan 8 adet uçağın teslimi yıllara yayılmak üzere 2027 yılına kadar tamamlanacaktır.
2022-2024 yılları arasında gece görüş kabiliyetine sahip 3 adet T-70 genel maksat helikopterinin katılmasıyla OGM envanterinde gece görüş sistemine sahip yangın söndürme helikopteri sayısı 5 adede ulaşmıştır.
Ayrıca 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretilebilmesi maksadıyla Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ. (TUSAŞ) ile 2023 yılında sözleşme imzalanmıştır. Helikopterlerin ilk tesliminin 2028 yılında yapılması planlanmaktadır.
Ayrıca, envanterimizde bulunan hava araçlarına yönelik olarak operasyonel ihtiyaçlar doğrultusunda gerekli yenileme ve iyileştirme faaliyetleri titizlikle sürdürülmektedir.
Günümüzde insansız hava aracı (İHA) teknolojisi önemli bir gelişim göstermiş olmakla birlikte, mevcut durumda orman yangınlarıyla tam olarak doğrudan mücadele edebilecek kapasiteye ulaşmış değildir. Bununla birlikte, teknolojik ilerlemeler yakından izlenmekte ve Ülkemizin ihtiyaçları açısından da değerlendirilmektedir.
Teslim alınan hava araçlarına ait envanter kayıtları Taşınır Mal Yönetmeliği kapsamında yapılmaktadır. Önergede iddia edilen husus, 2023 yılında gerçekleştirilen Sayıştay denetiminde; 2012-2022 yılları arasında Savunma Sanayi Destekleme Fonu'na aktarılan tutarların Kurum hesaplarında 630 Giderler hesabından izlendiği, bu tutarların 239 Diğer Kurum Alacakları hesabında takip edilmesi gerektiğine ilişkin muhasebe bulgusuna dayanmaktadır. Söz konusu bulgu doğrultusunda gerekli muhasebe düzeltme kayıtları muhasebe birimi tarafından yapılmış olup envanter kayıtlarının yapılmadığına ilişkin herhangi bir durum söz konusu değildir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Hava aracı satın alma projeleri Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından yürütülmekte olup, insansız hava aracı kiralama hizmet alım ihaleleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19" uncu maddesi kapsamında Açık İhale Usulü ile gerçekleştirilmiş ve teknik şartnameler komisyon marifetiyle hazırlanmıştır.
2023 yılında 6 adet İHA Kiralama Hizmet Alımı ihalesi sonucunda, 5 adet İHA için BAYKAR firması ile sözleşme imzalanmıştır. Anılan sözleşme kapsamında firmaya toplam 212.695.098 TL (KDV dâhil) ödeme yapılmıştır.
Orman Genel Müdürlüğü "Faaliyet Raporları" WwWw.ogm.gov.tr adresi üzerinden yayımlanmaktadır.
Ülke genelinde 2025 yılında toplam 3.224 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda toplam 81.473 hektar alan etkilenmiştir.
2016-2025 yılları arasında ise toplam 335.875 hektar ormanlık alan yangınlardan etkilenmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan