İstanbul Çatalca İnceğiz Geri Gönderme Merkezinde yaşanan bir intihar olayına ilişkin
Kaynak göster
Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32857 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 344 gün sonra, 24 Temmuz 2026).
Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “İstanbul Çatalca İnceğiz Geri Gönderme Merkezinde yaşanan bir intihar olayına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32857, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32857-istanbul-catalca-incegiz-geri-gonderme-merkezinde-yasanan-bir-intihar-olayina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9f51945d-0605-4151-bad2-0198aca5e43a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 344 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ile 99'uncu maddeleri gereğince, İçişleri Bakanı Sayın Ali Yerlikaya tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 7
IŞ BEŞTAŞ
8 Ağustos 2025 tarihinde İstanbul Çatalca İnceğiz Geri Gönderme Merkezi'nde (GGM) tutulmakta olan Afganistan vatandaşı K.H. isimli kadın, iddialara göre uzun süredir maruz kaldığı baskı, kötü muamele ve insanlık dışı koşullar nedeniyle intihar etmiştir. İstanbul Valiliği, olay sonrası adli ve idari soruşturma başlatıldığını duyurmuştur. Göç İdaresi ise güvenlik kamera kayıtlarının ve diğer delillerin muhafaza altına alındığını açıklamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kamuoyuna ve avukatlara yansıyan bilgilere göre; K.H. banyoda çarşafla kendini asmış, yeterli tıbbi müdahale yapılamamış, olay sonrası merkezdeki yabancıların telefon hakları kısıtlanmış ve bazı gözetim altındakilere "psikolojik sorunları vardı, sorumluluk GGM"ye ait değildir" şeklinde ifadeler içeren belgeler imzalatılmıştır.
Çatalca GGM daha önce de hak ihlalleri, kötü muamele, temel ihtiyaçlardan mahrum bırakma, iletişim kısıtlamaları, zorla sınır dışı belgesi imzalatma girişimleri ve protestoların şiddetle bastırılması ile gündeme gelmiştir. Geçmiş aylarda kadınların "Bize yardım edin" sloganlarıyla isyan ettiği, merkeze çevik kuvvetin girdiği iddialara yansımıştır.
Ayrıca, Göç İdaresi'nin geri gönderme merkezlerinde yaşanan olayları bağımsız ve etkin biçimde soruşturmak yerine örtbas etmeye çalıştığı, tanık göçmenleri hızla başka merkezlere sevk ederek delillerin ve beyanların yok edilmesine neden olduğu öne sürülmektedir.
Bunun yanı sıra, bazı geri gönderme merkezlerinde "buzdolabı odası" ya da "sessiz oda" adı verilen, yasal dayanağı olmayan, denetim dışı cezalandırma alanlarının bulunduğu; bu alanların özellikle Şanlıurfa ve Gaziantep'te göçmenleri cezalandırmak veya zorla belge imzalatmak amacıyla kullanıldığı iddia edilmektedir.
Bu iddialar, yaşam hakkının, işkence ve kötü muamele yasağının, sağlık hakkının ve adil yargılanma hakkının ciddi biçimde ihlal edildiğine işaret etmektedir.
Bu bağlamda;
1, K.H.'nin ölümüyle ilgili olarak başlatıldığı belirtilen adli ve idari soruşturma hangi kurumlarca yürütülmektedir ve mevcut aşaması nedir?
SORULAR
K.H.'nin intiharından önce merkezin personeli veya yönetimi hakkında yaptığı şikayetler, sağlık başvuruları veya psikolojik destek talepleri var mıdır?
Olayın gerçekleştiği gün, merkezde kaç güvenlik görevlisi, sağlık personeli ve psikolog görev yapmaktaydı?
Olay sonrası gözetim altındaki yabancılara telefon kısıtlaması getirilmiş midir? Eğer getirildiyse gerekçesi nedir?
"Psikolojik sorunları vardı, sorumluluk GGM"ye ait değildir" ibaresi bulunan belgeler, olay sonrası gözetim altındaki yabancılara imzalatılmış mıdır? Bu uygulamanın hukuki dayanağı nedir?
Çatalca GGM'de son 5 yılda kaç intihar, intihar girişimi ve şüpheli ölüm vakası yaşanmıştır? Bunların kaçı kadınlara aittir?
Türkiye genelindeki tüm geri gönderme merkezlerinde son 5 yılda kaç intihar, intihar girişimi ve şüpheli ölüm vakası meydana gelmiştir?
Geri gönderme merkezlerinde "buzdolabı odası" veya "sessiz oda" olarak adlandırılan, yasal dayanağı bulunmayan cezalandırma alanları mevcut mudur? Bu alanların kullanımıyla ilgili iddialar hakkında herhangi bir soruşturma yürütülmekte midir?
Geri gönderme merkezlerinde olaya tanık olan göçmenlerin hızla başka merkezlere sevk edilmesi, delil karartma veya tanık beyanlarını engelleme amacı taşımakta mıdır?
Bağımsız sivil toplum kuruluşlarının ve baroların GGM'"leri düzenli ve habersiz şekilde denetlemesine izin verilmesi konusunda Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi (O: 29/08/2025 tarihli ve 1689506 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde yer alan Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ"a ait 7/32857 esa: numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Bahse konu olaya ilişkin adli soruşturma devam etmekte olup Bakanlığımızca da konunun araştırılması için Mülkiye Müfettişi ve Göç Denetçisi görevlendirilmiştir.
Merkezlerde barınan yabancıların acil ve temel sağlık hizmetleri, Sağlık Bakanlığı tarafından merkezlerde görevlendirilen sağlık personelince karşılanmakta; hastaneye sevk edilenlerin tedavisi ise hastanede yapılmaktadır. Bu kapsamda merkezde bulunan "sağlık kayıt defteri" incelendiğinde söz konusu yabancının herhangi bir doktor veya hastane talebinin bulunmadığı, merkeze getirildiğinde dosyasında mevcut olan darp-cebir raporunda ve merkezde hazır bulunan sosyal çalışmacı personel tarafından yapılan ön değerlendirme formunda yabancıyla alakalı herhangi bir olumsuz bulguya rastlanılmadığı anlaşılmıştır.
Geri gönderme merkezlerinde ankesörlü telefonlar mevcut olup maddi imkanı olanlar merkez kantininden telefon kartlarını temin ederek, maddi durumu olmayanlar ise merkez müdürlüğü tarafından sağlanan telefon kartları ile iletişim kurabilmektedir.
Diğer taraftan, yabancılara zorla belge imzalatıldığı iddiaları gerçeği yansıtmamakta olup Merkezde, yabancıların özgürlüklerinin veya temel haklarının kısıtlanmasına yol açacak nitelikte "buzdolabı odası", "sessiz oda" ya da benzeri cezalandırma amaçlı alanların bulunması söz konusu değildir. Merkezlerde tüm uygulamalar insan onuruna yakışır ve insan hakları ilkeleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Ayrıca, Merkezler İşkencenin Önlenmesi Komitesi (CPT), Birleşmiş Milletler İşkencenin Önlenmesi Alt Komitesi (SPT) gibi uluslararası ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Göç İdares Başkanlığı, il ve ilçe insan hakları komisyonları, Mülkiye Teftiş Kurulu, İl Göç İdaresi Müdürlüğü gibi ulusal denetim yetkisi olan denetim organları tarafından haberli ve habersiz şekilde denetlenmektedir.
Çamlıca Mahallesi 122. Sokak No:4 Yenimahalle / Ankara Telefon No: (312)422 05 00 Faks No: (312)397 52 76
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan
Çamlıca Mahallesi 122. Sokak No:4 Yenimahalle / Ankara Telefon No: (312)422 05 00 Faks No: (312)397 52 76