İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/32972 GEÇ CEVAPLANDI · 75 GÜN

Tarım sektöründeki alacak bakiyesinin bölgesel dağılımına ilişkin

Kaynak göster

Şenol Sunat (İYİ Parti), 22 Ağustos 2025 tarihinde 7/32972 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 5 Kasım 2025).

Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Tarım sektöründeki alacak bakiyesinin bölgesel dağılımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32972, 22 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32972-tarim-sektorundeki-alacak-bakiyesinin-bolgesel-dagilimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8d6f11da-c109-4ed3-817c-0198e0401e17

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 75 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 63 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

| Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 21.08.2025

Türkiye Bankalar Birliği'nin (TBB) 2025 yılı Haziran ayı verilerine göre bankacılık sektöründe takipteki alacak bakiyesi bir yılda yüzde 96 artarak 515 milyar TI*ye ulaşmıştır. Ancak bu artış sektörel bazda farklılık göstermektedir.

Tarım sektöründe takipteki alacak bakiyesi yüzde 166 oranında artarak tüm sektörlerin önüne geçmiştir. Buna karşın turizm sektörü yüzde 46 oranında artan nakdi kredilerine rağmen takipteki alacak bakiyesini yüzde 23 azaltmayı başarmıştır. İnşaat sektöründe ise takipteki alacak oranı yüzde 4,8 ile en yüksek seviyede gerçekleşmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bu tablo, özellikle çiftçilerin finansmana erişimde zorluk yaşadığı ve mevcut kredilerini geri ödemekte ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığını ortaya koymaktadır. Yüksek enflasyon ve uygulanan sıkı para politikası nedeniyle faizlerin artışı, TL ve döviz cinsi ticari kredilere getirilen sınırlamalar, üretici kesimin borç yükünü ağırlaştırmıştır.

Tarım sektörünün stratejik önemi göz önüne alındığında, çiftçilerin bankalara olan borçlarını ödeyememesi yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda gıda güvenliği ve kırsal kalkınma açısından da büyük bir risk taşımaktadır.

Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir; e

SORULAR

  1. Tarım sektöründeki takipteki alacak bakiyesinin bölgesel dağılımı nedir?

  2. Tarım sektöründe, çiftçilerin en çok hangi ürün veya üretim alanında sorun yaşadığına dair Bakanlığınızın bir analizi mevcut mudur?

  3. Çiftçilerin borç yükünü hafifletmek ve finansmana erişimini kolaylaştırmak için Bakanlığınızca alınan özel bir tedbir mevcut mudur?

  4. Tarım sektörüne yönelik borç yapılandırması veya borç ertelemesi gibi düzenlemeler planlanmakta mıdır?

  5. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için özel bir kredi garanti fonu veya çiftçilere özgü düşük faizli kredi imkânı sağlanması düşünülmekte midir?

  6. Bankacılık sektöründe tarım ve turizm dışındaki diğer sektörlerin takipteki alacak artış oranları göz önüne alındığında, Bakanlığınızın genel kredi politikasının revize edilmesi planlanmakta mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·

İlgi yazınız ekinde alınan Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT"a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Muvulke.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

N 7132972 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Şenol SUNAT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Ekonomik gelişmeler ve vatandaşlarımızın talepleri dikkate alınarak geçen yıl eylül ayında kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerine yönelik borç yapılandırma programı açıklanmıştır. Bu program ile kredi kartı borçlarının ve ihtiyaç kredilerinin 60 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırılması imkânı getirilmiştir. Yapılandırılan kredi kartı borçlarına uygulanacak faiz oranı referans faiz oranı ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca, 10 Temmuz 2025 tarihinde açıklanan yeni bir yapılandırma paketiyle yapılandırma şartları esnetilerek kapsam genişletilmiştir. Daha önce yapılandırılanlar da dâhil olmak üzere kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerinin 48 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırılabilmesine imkân verilmiştir. Bunun yanı sıra, kredi kartı işlemlerinde uygulanan aylık azami faiz oranları, dönem borç tutarına göre farklılaştırılarak, dar gelirli vatandaşlarımızın üzerindeki finansal yük hafifletilmiştir.

Öte yandan bankalar, kredi verilmesi ve kredilerin yeniden yapılandırılmasına ilişkin işlemlerini, kredinin miktarı, vadesi, teminat durumu, ödeme konusunda verilen termin ile olası nakit akışı gibi durumları dikkate alarak, kaynak maliyetleri, yükümlülüklerinin ortalama vadesi, kredi tahsis ve risk politikaları çerçevesinde müşterileri ile yaptıkları görüşmeler ve değerlendirmeler neticesinde özel hukuk ilişkisi çerçevesinde gerçekleştirmekte ve kredi kullanan müşteriler ile arasındaki kredi işlemlerini sözleşme serbestisi içerisinde yürütmektedirler.

Bununla birlikte, tarım sektörünün stratejik önemi dikkate alınarak 2024 yılında bütçeden tarım sektörüne ayrılan toplam kaynak vergisel desteklerle birlikte yaklaşık 520 milyar TL iken 2025 yılında bütçeden tarıma ayrılan toplam kaynak tutarı 705,6 milyar TL'ye çıkarılmıştır. Bu kapsamda; 2025 yılı tarımsal destek başlangıç bütçesi 135 milyar TL seviyesine yükseltilmiştir. Ayrıca, KİT'lere finansman ihtiyaçları çerçevesinde Bakanlığımızca kaynak aktarılmakta olup 2025 yılında Kuruluşların ihtiyaçları çerçevesinde 43,6 milyar TL ödenek ayrılmıştır. Tarımsal üreticilere kullandırılan Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kapsamında 2025 yılı için 160 milyar TL ödenek ayrılmış olup gerekli aktarımlar devam etmektedir.

2570 sayılı "Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun" uyarınca yayımlanan Kararlar çerçevesinde

T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat: 3-4 a. taymsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen

Hazine faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin olarak, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankasının tarım kredilerine/finansmanına uygulamakta olduğu cari faiz/kâr payı oranları esas alınarak, 9025 ile "0100 arasında değişen faiz/kâr payı indirim oranları uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır.

Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşmış, tarımsal üreticiler için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiş, yıllar içinde artan talebe oranla bütçeden ayrılan ödenekler de bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, çiftçilere yapılan destek ödemelerinden gelir vergisi kesintisi kaldırılmış, daha önce yapılan kesintiler iade edilmiştir. Tarım ve hayvancılığın önemli girdi maliyetlerini oluşturan yem ve gübre teslimleri KDV'den istisna edilmiştir. Traktör, biçerdöver, ilaçlama, süt sağma makineleri gibi tarımsal makinaların teslimlerinde, tarımsal sulama sistemleri ve tarımsal abonelere yapılan elektrik teslimlerinde indirimli KDV oranı uygulanmaktadır. Münhasıran lisanslı depoculuk faaliyetinden elde edilen kazançlar için gelir vergisi mükelleflerince yıllık beyanname verilmemekte, bu kazançlar verilecek beyannamelere de dâhil edilmemektedir.

Önümüzdeki dönemde de vergi sistemimiz, büyüme ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde gelir dağılımını iyileştiren bir araç olarak etkin bir şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar ise, Tarım ve Orman Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebsoruvneryelerizehmb.goyu Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir

Mehmet ŞİMŞEKBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir