Engelli öğretmen istihdamına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 40 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Semra ÇAĞLAR GÖKALP Bitlis Milletvekili
Türkiye'de EKPSS"ye giren yaklaşık 125 bin engelli birey kamuya atanmayı beklemektedir. Ayrıca eğitim fakültelerinden mezun olan binlerce engelli yurttaşımız öğretmenlik mesleğini icra etmek için atama beklemektedir. Ancak, engelli öğretmen atamalarında kontenjan yetersizliği, düzenli alım yapılmaması, branş dengesizliği, kadro açığının engelli adaylara yansıtılmaması gibi ciddi sorunlar yaşanmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
EKPSS verilerine göre son 11 yılda sınava giren 19.380 öğretmen adayından yalnızca 12.311'i atanmış, 7.069 öğretmen adayı ise atama dışı bırakılmıştır. Bazı yıllarda (2023 gibi) tüm adaylar atanmışken, kimi yıllarda kontenjanlar radikal biçimde düşürülmüş ve adayların büyük kısmı açıkta bırakılmıştır. 2024 yılında yapılan EKPSS ile adayların yalnızca 9643,1'i atanabilmiş, önceki yıla göre 96216'lık bir azalma yaşanmıştır. Bu durum, engelli öğretmen atamalarında öngörülemezlik, belirsizlik ve güvencesizlik yaratmaktadır.
Eğitim fakültesi mezunu engelli bireyler, bir yandan mesleğini icra etme hakkından mahrum kalırken, diğer yandan toplumdaki "yardım ve muhtaçlık" algısına hapsedilmektedir. Oysa ki, BM Engelli Hakları Sözleşmesi ve Anayasa'nın eşitlik ilkesi, engellilere yönelik ayrımcılığı önlemeyi ve istihdamın güvence altına alınmasını öngörmektedir.
Engelli bireylerin istihdamının sağlanması Anayasa'nın eşitlik ilkesi, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve Türkiye'nin tarafi olduğu BM Engelli Hakları Sözleşmesi çerçevesinde devletin yükümlülüğüdür. Buna rağmen, her yıl binlerce engelli öğretmen adayının belirsizlik içerisinde atama beklemesi, yıllardır yalnızca sınırlı sayıda atama yapılması ve belirsizliklerin sürmesi büyük bir mağduriyet yaratmaktadır.
YISKb
Engelli öğretmen atamalarının düzenli, şeffaf ve ihtiyaca uygun biçimde yapılmaması; eğitimde fırsat eşitliğini de zedelemekte, aynı zamanda kamunun kendi koyduğu engelli istihdam kotalarının da fiilen ihlal edilmesine yol açmaktadır. Bu durum hem sosyal devlet ilkesine hem de engelli yurttaşların anayasal haklarına aykırıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız bünyesinde çalışan toplam engelli öğretmen sayısı kaçtır? Bu sayının toplam öğretmen sayısına oranı nedir? Engelli öğretmenlerin branş bazında dağılımı nasıldır?
Bakanlığınızın verilerine göre Türkiye genelinde şu an atama bekleyen engelli öğretmen sayısı kaçtır?
2015—2025 yılları arasında engelli öğretmen atamaları branşlara göre kaç kişiyle sınırlı kalmıştır?
Engelli öğretmen atamalarında yıllar arasında görülen aşırı dalgalanmaların (örneğin 2023'te tüm adayların atanması, 2024"te ise "643,1 oranında atama yapılması) nedeni nedir? Bakanlığınız bu belirsizliği giderecek bir düzenli takvim hazırlamayı düşünüyor 5. Engelli öğretmen atamalarının düzenli ve öngörülebilir bir şekilde yapılması için Bakanlığınızın hazırladığı bir takvim var mıdır? Engelli öğretmen atamaları için düzenli | kontenjan uygulaması getirmeyi planlıyor musunuz?
Engelli öğretmenlerin atanamaması nedeniyle yıllardır açıkta kalan eğitim fakültesi mezunları için özel bir istihdam planınız bulunmakta mıdır?
Engelli öğretmenlerin görev yapabileceği okul ve kurumların fiziki koşullarının erişilebilir hale getirilmesi için yürütülen çalışmalar nelerdir? Bu alanda kaç okulda erişilebilirlik düzenlemesi yapılmıştır?
Engelli öğretmen atamaları için ayrı bir kontenjan uygulaması yerine, genel atama süreçlerinde engelli öğretmen adaylarının eşit ve hakkaniyetli bir şekilde değerlendirilmesini sağlayacak yapısal bir düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ'nin 7/32358 ve 7/32993, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7132507, Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7/32516, Kocaeli Milletvekili OÖmer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/32518, Konya Milletvekili Barış BEKTAŞ'ın 7732668, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/32759, Ankara Milletvekili Adnan BEKER"in 7132866, Adana Milletvekili Ayhan BARUT'un 7/32867, Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'ın 7/32986, Elazığ Milletvekili Gürsel EROL'un 7/32990 ile Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7733090 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7/3035 € MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YUZYILI le Zan YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı; 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları" başlıklı 11'inci maddesi uyarınca 2016 yılından itibaren Bakanlığımıza tahsis edilen öğretmen kadroları çerçevesinde, sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır.
Bakanlığımızca atama izni verilen öğretmen kadrolarının/pozisyonlarının dağılımı yapılırken ve alan bazlı kontenjan sayıları belirlenirken öncelikle öğretmen istihdamında güçlük çekilen ve kalkınmada birinci öncelikli yerler olmak üzere Bakanlık tarafından uygulanan eğitim politikaları da dikkate alınarak, alanlar bazında öğretmen ihtiyacının toplam öğretmen ihtiyacına oranı doğrultusunda ilk atama öğretmen kontenjanı belirlenmektedir.
Öte yandan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Engelli personel çalıştırma yükümlülüğü" başlıklı 53'üncü maddesinde "Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda W 3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır. 9 3'ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (yurtdışı teşkilat hariç) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır." hükmü yer almaktadır.
Bakanlığımız bünyesinde eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı dışında da çalışan (genel idare hizmetleri sınıfı, teknik hizmetler sınıfı, sağlık hizmetleri sınıfı, yardımcı hizmetler sınıfi) personel bulunmaktadır. Bu nedenle söz konusu Kanun'a göre çalıştırılması gereken 953 engelli personel oranı, tüm hizmet sınıfları birlikte değerlendirilerek belirlenmekte ve buna göre planlama yapılmaktadır. Bakanlığımızda anılan madde hükmü kapsamında 03,21 oranında engelli personel çalışmaktadır.
2022 ve/veya 2024 yıllarında yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı'na (EKPSS Lisans Düzeyi) katılan adaylar arasından EKPSS puanı üstünlüğüne göre, 07/02/2014 tarihli ve 28906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik ile 17/04/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre 19/02/2025 tarihinde yayımlanan "2025 Yılı Engelli Öğretmen Adaylarının Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu" doğrultusunda başvurular alınarak toplam 1.381 kontenjana 30.04.2025 tarihinde öğretmen ataması yapılmıştır.