Ülke genelinde yaşanan su sorununa ilişkin

Belediye Kanunu'na göre Uşak ve İzmir illerinde içme ve kullanma suyunu sağlamak, işletmek ve gerekli çalışmaları yürütmek belediyelerin asli görevidir.

İklim değişikliğine uyum, artan nüfusa bağlı su ihtiyacı, üretim ve kalkınma gereksinimleri dikkate alınarak hazırlanan "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır. Bahse konu Eylem Planı ile ulusal hedef, strateji eylemler ilgili kurumlar bazında belirlenmiştir.

İklim değişikliği ve kuraklığın su kaynaklarına etkilerini azaltmaya yönelik olarak Bakanlığımız tarafından nehir havzaları ölçeğinde iklim değişikliğinin su kaynaklarına yönelik etkileri 2100 yılına kadar belirlenmiş ve iklim değişikliğine uyum faaliyetleri planlanmıştır.

Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmış ve bu planlar doğrultusunda su tasarrufunu ve su verimliliğini artırıcı tedbirler belirlenmiştir. Ülkemizde 25 nehir havzasında hazırlanmış olan Kuraklık Yönetim Planları çerçevesinde; su tasarrufunu teşvik eden sulama yöntemleri, kuraklığa dayanıklı tarım uygulamaları ve alternatif su kaynaklarının kullanımı gibi önlemler yer almaktadır. Uşak ve İzmir illerinde de belirlenen tedbirlerin uygulanma durumu takip edilmektedir. Ayrıca, kuraklık krizinin önceden öngörülerek yönetilmesi amacıyla 2024 yılında başlatılan "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi" kurulması çalışmalarının 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir.

Bakanlığımız ülke genelindeki su kaynaklarının planlanması ve yönetiminden sorumlu olarak, İzmir için eylem planı hazırlamıştır. Bu kapsamda;

Orta vadede İzmir il merkezinin içme suyu ihtiyacını karşılayacak olan Başlamış, Bostanlı ve Çamlı Barajlarının 2033 yılına kadar devreye alınması planlanmaktadır. Ayrıca kısa vadede su arzının devamlılığına katkı olarak; Halkapınar'da 3 adet yenileme kuyusu açılması için İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne (İZSU) izin verilmiştir. Tahtalı Barajı civarı 6 adet rezerv kuyu Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün (DSİ) izni ile devreye girecek olup Menderes ilçesi, Pancar beldesinde 7 adet aktif olmayan sulama kooperatifine ait DSİ kuyusunun İZSU'ya kiralanması sağlanmıştır.

Sarıkız kaynaklarında 5 adet, Göksu kaynaklarında 6 adet yenileme kuyusu için İZSU'ya izin verilmiş olup yeni gelen talepler de karşılanmaktadır. Urla, Ödemiş, Kiraz, Tire, Bergama ve Karaburun ilçe sınırlarında da yaklaşık 45 adet yenileme kuyusu için izin verilmiştir.

Başlamış Barajı ve İçmesuyu Tesisleri proje ve yapım protokolü kapsamında, 35,65 milyon m#/yıl su temini öngörülmektedir. İçmesuyu tesisleri ise 45 km uzunluğunda, ©1400 çelik borudan oluşacak isale hattı, mevcut "İzmir İçmesuyu 2. Merhale İsale Hattı |. Kısım" iletim hattına bağlanacaktır. Yeni bir arıtma tesisi yapılmayacak olup içme suyu tesislerinin proje yapımı 2025 Yılı Yatırım Programı'nda yer almaktadır.

Düvertepe Barajı ve İçmesuyu Tesisleri proje ve yapım protokolü (72,23 milyon m? /yıl) 2025 yılında imzalanmıştır. Barajın planlama ihalesi akabinde proje ve yapım çalışmalarına başlanacaktır.

Sulama amaçlı olan Ansızca Göleti (0,80 milyon m? /yıl) inşaatı tamamlanmış, Armutlu Barajı'nın (4,55 milyon m? /yıl) ise proje çalışmaları tamamlanmıştır. Kemalpaşa Ansızca Göleti İçmesuyu Tesisleri ve Kemalpaşa Armutlu Barajı proje ve yapım için (9,35 milyon m? /yıl) İZSU "nun protokol talebi bulunmakta olup talep değerlendirilmektedir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Uşak ili için ise, kısa ve orta vadede içme suyu sorununu çözmek amacıyla DSİ tarafından, 3 inşaat ve 2 proje çalışması yürütülmektedir.

Bu kapsamda devam eden inşaat projeleri;

" Uşak-Banaz Baybuyan Deresi Regülatörü'nden Küçükler Barajı'na Derivasyon İletim Hattı, e Uşak-Banaz Baltalı Göleti İçmesuyu İletim Hattı ve e Uşak-Merkez Sorkun Göleti projesidir.

Devam eden proje çalışmaları;

" Uşak Merkez-Sorkun Göleti'nden İçmesuyu Temini Projesi ve e Uşak -İçmesuyu Tesisleri Projesidir.

Ayrıca, Baltalı Göleti İçmesuyu İletim Hattı işinin tamamı 2025 yılı sonunda bitirilecek olmakla birlikte, yerel yöneticilerle yapılan mutabakat sonucunda hattın bir bölümü eylül ayı itibarıyla devreye alınarak, 80-100 Is ilave suyun kente kazandırılması hedeflenmektedir.

Yeraltı sularının korunması amacıyla 167 sayılı Yeraltı suları Kanunu kapsamında denetimler yürütülmektedir. İzmir, Manisa ve Uşak illerini kapsayan havzaların yeraltı suyu potansiyeli yaklaşık 1.540.000.000 m? olmasına karşın tüketilen yeraltı suyu yaklaşık 3.000.000.000 m? dür. Aşırı kullanım nedeniyle su seviyelerinin düşmesi üzerine K. Menderes Havzası (2018), Gediz Havzası (2022) ve Kuzey Ege Alt Havzası (2025) yeni kuyu açılmasına kapatılmıştır. Ayrıca, belgesiz ve kaçak olarak açılan sondaj kuyularına yönelik idari ve cezai yaptırımlar uygulanarak, bu kuyuların kapatılması sağlanmaktadır.

İçme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve su kayıplarının azaltılması için "İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği" 2014 yılında yayımlanmıştır.

2024 yılı itibarıyla kayıp-kaçak oranları İzmir'de *027,17, Manisa'da 931,14 ve Uşak'ta 9429'dur. Resmi Gazete'de yayımlanan "İçmesuyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği" uyarınca, büyükşehir ve il belediyeleri bu oranları 2028 yılına kadar en fazla "025 seviyesine düşürmekle yükümlüdür. 2040 yılına kadar ise "010 seviyesine indirilmesi hedefi yer almaktadır.

Su kaynaklarının kalite ve miktar açısından bütüncül ve sürdürülebilir kullanımı ve AB Çevre Faslı kapanış kriterinin karşılanması maksadıyla Avrupa Birliği (AB) Su Çerçeve Direktifi ile uyumlu Nehir Havzası Yönetim Planları (NHYP) 2014 yılından itibaren Bakanlığımız tarafından hazırlanmaya başlanmıştır.

İzmir ilimiz Gediz, Küçük Menderes ve Kuzey Ege Havzaları içinde kalmaktadır. Gediz Nehir Havza Yönetim Planı 2019 yılında, Küçük Menderes ve Kuzey Ege Nehir Havza Yönetim Planları 2020 yılında onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Uşak ilimiz Gediz ve Büyük Menderes Havzaları içinde kalmaktadır. Büyük Menderes Nehir Havza Yönetim Planı 2019 yılında onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

DSİ tarafından "81 İl Merkezi İçmesuyu Temini Eylem Planı" hazırlanmış olup bu plan ile tüm illerimizin kısa, orta ve uzun vadeli içme suyu ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların nasıl karşılanabileceği belirlenmiştir.

İbrahim YUMAKLIBakan