Nakliye esnafının gelir vergisi oranlarının düşürülmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 27 Ağustos 2025 tarihinde 7/33064 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 22 Ekim 2025).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Nakliye esnafının gelir vergisi oranlarının düşürülmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33064, 27 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33064-nakliye-esnafinin-gelir-vergisi-oranlarinin-dusurulmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c272d110-8ea5-483b-a589-0198f0469311
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorumun, Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ?nün 96. ve 99. | maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Karayolu yük taşımacılığı yapan nakliye esnafımız, ağır vergi yükü, sınırlı gider kalemleri ve KDV tevkifatı uygulamaları nedeniyle ekonomik olarak ayakta durmakta zorlanmaktadır. Mevcut sistemde; Nakliyeci esnaf, araç başına tam fatura ile çalıştığından yüksek ciroya ulaşmakta; ancak gider olarak yalnızca yakıt ve tamir masraflarını gösterebilmektedir. Bu durum, esnafı istemediği halde sahte fatura temini veya abartılı yakıt | gideri gösterme gibi kayıt dışı yollara itmektedir. Gelir vergisi dilimlerinin 640*a kadar çıkması ve "616 KDV yükü ile birlikte, nakliyeci esnafın kazancının büyük bölümü vergilere gitmektedir. Örneğin, 200.000 TL ciro yapan bir nakliye esnafı; "040 gelir vergisi: 80.000 TL, "516 KDV: 32.000 TL olmak üzere toplamda 112.000 TL'yi devlete ödemektedir. Geriye kalan 90.000 TL ile ise; ev geçimi, mazot gideri, şoför gideri, muhasebe ücreti, araç | bakım-onarım ve yolda oluşan yıpranma masraflarını karşılamak zorundadır. Bu şartlarda esnafın ayakta kalması mümkün değildir. Öte yandan şirketler, 025 gelir vergisi ile çalışmakta, gider kalemlerini geniş bir yelpazede (özel araçlarına kadar) vergiden düşebilmekte | ve ayrıca KDV iadesi avantajından yararlanmaktadır. Bu durum, nakliyeci esnafı piyasada haksız rekabet altında bırakmaktadır. Ayrıca, KDV tevkifatı uygulamasında "010/10,12 oranı büyük sorunlar yaratmaktadır. Nakliyeyi taşıttıran firmalarda "KDV nakliyecinin kazancı" algısı oluşmakta, bu nedenle fiyat pazarlıkları KDV dahil hesaplanmaktadır. Oysa tevkifat uygulandığında KDV doğrudan devlete aktarılmaktadır. Bu yanlış algı hem ticari adaletsizlik yaratmakta hem de esnafı müşteri karşısında zor durumda bırakmaktâdır. Nakliye esnafının hem devlete karşı dürüst vergi ödeyebilmesi hem de ayakta kalabilmesi için vergi sisteminde köklü bir düzenlemeye ihtiyaç vardır. i
Bu kapsamda;
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- Nakliye esnafının gelir vergisi dilimlerinin "640 yerine 620 seviyesine çekilmesi yönünde Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?
SORU 2- Nakliye sektöründe uygulanan "410 KDV tevkifatının 1/6 oranına düşürülmesi yönünde bir düzenleme yapılacak mıdır?
SORU 3- Nakliyeci esnafının gider kalemleri neden yalnızca yakıt ve tamirle sınırlıdır? Şirketlerde olduğu gibi daha geniş giderlerin vergiden düşülmesine yönelik bir düzenleme planlanmakta mıdır?
SORU 4- Büyük ölçekli şirketler 9625 gelir vergisi ve KDV avantajları ile rekabet üstünlüğü sağlarken, nakliyeci esnafı piyasadan silinmektedir. Bu adaletsizliği giderecek bir vergi modeli üzerinde çalışılmakta mıdır?
SORU 5- KDV tevkifat sistemi nedeniyle esnafın kazancı üzerinde oluşan yanlış algıyı düzeltmek amacıyla yeni bir düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. ank
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsorunerveleri..&hmb.goy.ır Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr 7133064 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103'üncü maddesinde gelir vergisine tabi gelirlere uygulanacak vergi tarifesi yer almaktadır. Mevcut tarife artan oranlı bir yapıya sahip olup mükelleflerin elde ettikleri gelir ve kazançlar arttıkça hesaplanan vergi tutarı da artmaktadır.
Ayrıca geçtiğimiz dönemde vergi adaletini güçlendirmek adına gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı 9022'den "015'e indirilmiş, en üst dilimindeki vergi oranı ise 935'den Yo40'a çıkarılmıştır. Bu tarifenin birinci dilimini aşmayan gelire uygulanacak oran 9015 olup gelirlerin toplamı yıl içinde birinci dilimdeki geliri (2025 yılı için 158.000 TL) aşarsa aşan kısım ikinci dilimden vergilendirilmektedir. Mükelleflerin en yüksek (9040) dilimden vergi ödemeleri için 2025 yılı için 4.300.000 TL'nin üzerinde vergi matrahı hesaplanması gerekmekte olup söz konusu oran sadece bu tutarı (4.300.000 TL) aşan kısma uygulanmaktadır.
Diğer taraftan vergi tarifesinin gelir dilim tutarları, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak yeniden belirlenmektedir.
Öte yandan 193 sayılı Kanun'un 40'ıncı maddesinde safi kazancın tespitinde indirilecek giderler sayılmış olup ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler de dahil olmak üzere maddede sayılan giderler safi kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilmekte, aynı Kanun'un 89'uncu maddesinde sayılan harcamalar ise gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilen gelirlerden indirilebilmektedir.
Anılan madde kapsamında kiralama yoluyla edinilen veya işletmeye dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri, işletme ile ilgili olmak şartıyla; bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçlar safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilmektedir.
Ayrıca, nakliyecilik faaliyetinde kullanılan ve işletmeye dahil olan araçlara ilişkin akaryakıt giderlerinin (KDV hariç), söz konusu faaliyette kullanılan ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'na bağlı (11) sayılı tarifede yer alan araçlara ilişkin ödenen motorlu taşıtlar vergisinin de ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilmesi mümkün bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Diğer taraftan, nakliyecilik faaliyetinde kullanılan araçların iktisabında ödenen özel tüketim vergisine ilişkin tutarlar, ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilmekte veya söz konusu araçların maliyet bedeline dahil edilebilmektedir.
Öte yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun; 9/1 maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Hazine ve Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği hüküm altına alınmıştır.
Vergi güvenliğini sağlamak adına söz konusu yetki kapsamında belirlenen tevkifat oranları, sektörler itibarıyla yapılan analizler, mükelleflerin uyum seviyeleri gibi birçok kriter çerçevesinde olası vergi kayıplarını engellemek amacıyla belirlenmektedir.
Bu çerçevede karayoluyla yük taşımacılığı hizmeti (2/10) oranında KDV tevkifatı kapsamında bulunmakta olup kendisinden tevkifat yapılan mükellefler hesapladıkları ancak tevkifat nedeniyle alıcılardan tahsil edemedikleri KDV tutarını, indirim hesaplarının durumuna göre iade talep edebilmektedirler.
Bu kapsamda yer alan iade talepleri, KDV Genel Uygulama Tebliğinde belirlenen tevkifat türlerine ve iade talep tutarlarına göre inceleme veya teminat olmaksızın iade, YMM KDV iadesi tasdik raporuna dayalı iade, teminat karşılığı iade ve vergi inceleme raporu ile iade yöntemlerine göre sonuçlandırılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan