Konut fiyatlarının ve kiralarının düşürülmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 1 Nisan 2026 tarihinde 7/42739 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 1 Temmuz 2026).
Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Konut fiyatlarının ve kiralarının düşürülmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42739, 1 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42739-konut-fiyatlarinin-ve-kiralarinin-dusurulmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/543b3a71-bf37-4ea2-836b-019d4d297354
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
NİŞ BEŞTAŞ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın politika faizini "637 seviyesinde sabit tutmasına rağmen, piyasaya gecelik borç verme faiz oranı olan "640 üzerinden fonlama yapmaya başlaması, kredi faizlerinde fiili bir artışa yol açmıştır. Bu durum, özellikle konut kredisi faiz oranlarının 902,49 seviyelerinden W02,60—2,99 bandına yükselmesine neden olmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu gelişmeler sonucunda, I milyon TL tutarındaki bir konut kredisinin aylık taksitinin asgari ücret seviyesine ulaşması, konut edinimini geniş kesimler için fiilen imkânsız hale getirmiştir.
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası tarafından yayımlanan rapora göre, 2025 yılı itibarıyla 120 metrekarelik temsili bir konutun fiyatı, hane halkı gelirinin yaklaşık 11 katına ulaşmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ortalama yıllık hane halkı geliri 662.414 TL iken, temsili konut fiyatı 7.286.000 TL seviyesindedir.
En düşük gelir grubundaki yurttaşların aynı konutu satın alabilmesi için 26 yıl boyunca tüm gelirlerini mülk edinme amacına ayırmaları gerekmektedir. Öte yandan, bir kiracı da gelirinin yaklaşık 9666'sını kiraya ayırmak zorunda kalmaktadır. Eurostat tarafından 9040 seviyesi "barınma krizi" eşiği olarak kabul edilmektedir.
TÜİK verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 7,3 milyon hane kiracı konumundadır. Konut satışlarının yüksek seviyelerde seyretmesine rağmen kiracılık oranında düşüş olmaması, gelir dağılımındaki adaletsizliğin ve konuta erişimdeki yapısal sorunun derinleştiğini göstermektedir.
İzah etmiş olduğum hususlar, barınma hakkının giderek erişilemez hale gelmesi sosyal devlet ilkesi açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
TCMB'nin politika faizi ile fili fonlama maliyeti arasındaki farkın konut kredisi faizlerine etkisine ilişkin Bakanlığınızın bir değerlendirmesi bulunmakta mıdır?
Konut kredisi taksitlerinin asgari ücret seviyesine ulaşması karşısında dar ve orta gelir gruplarının konuta erişimini kolaylaştırmaya yönelik bir politika planlanmakta mıdır? . Hane halkı gelirinin 11 katına ulaşan konut fiyatlarının düşürülmesine yönelik somut bir düzenleme yapılacak mıdır?
. Gelirinin 9666'sını kiraya ayırmak zorunda kalan haneler için kira piyasasına müdahale edilmesi düşünülmekte midir?
. Kiracı sayısının 7,3 milyona ulaşmasına rağmen konut satışlarının yüksek seyretmesi karşısında, yatırım amaçlı konut alımlarına yönelik bir sınırlama veya vergilendirme planlanmakta mıdır?
. Sosyal konut üretiminin artırılmasına yönelik mevcut projelerin sayısı ve kapsamı nedir? Bu projeler dar gelirli kesimlerin ihtiyacını karşılamaya yeterli midir?
. Barınma hakkının anayasal bir hak olarak korunması kapsamında Bakanlığınızın orta ve uzun vadeli stratejisi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazı ekinde şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunulan yazılı soru önergesi için
Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ"a öncelikle teşekkür ederim.
Vatandaşlarımızı konut piyasasındaki dalgalanmaların olumsuz etkilerinden korumak amacıyla, Bakanlığımız tarafından 20.05.2022 tarihinde, konut finansman projesi yürürlüğe konulmuştur. Proje kapsamında "İlk Evim Konut Finansman Paketi" ve "Genişletilmiş Konut Finansman Paketi" olmak üzere iki farklı paket tanımlanmıştır. İlk Evim Konut Finansman Paketi kapsamında toplam 42.424 katılımcıya 22,9 milyar TL, Genişletilmiş Konut Finansman Paketi kapsamında ise 719 katılımcıya 345,2 milyon TL kredi tahsis edilmiştir.
Bu çerçevede, vatandaşlarımızın yurt içinde konut alımlarını desteklemek ve vatandaşlarımızı konut sektöründeki arızi dalgalanmadan azami ölçüde korumak amacıyla çeşitli zamanlarda destek programları ve çözüm paketleri yürürlüğe konulmaktadır.
Öte yandan, gayrimenkul alım satım faaliyetlerinin ticari bir organizasyon içinde devamlılık arz edecek şekilde yapılması durumunda bu faaliyet, elde edilen kazançların konusuna göre gelir veya kurumlar vergisine, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca da katma değer vergisine tabi bulunmaktadır. Bununla birlikte, gayrimenkullerin iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde satılması halinde elde edilen gelir 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre değer artış kazancı olarak vergiye tabi bulunmaktadır. Ayrıca, 2021 yılından itibaren uygulanmak üzere Değerli Konut Vergisi ihdas edilmiş olup, bu sayede birden fazla konutu olan mükelleflerin, bina vergi değeri 2026 yılı için 17.711.000 TL üzerinde olan konutların vergilendirilmesi sağlanmıştır.
Ayrıca, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle üzerine kayıtlı konuta sahip olan tüketicilere kullandırılacak olan konut kredileri banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) istisnası kapsamından çıkarılarak barınma ihtiyacının karşılanması amacını
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 aşan konut edinimlerine ilişkin kredilerin vergilendirilmesi amaçlanmıştır. Katma değer vergisi (KDV) oranlarının belirlendiği 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki (D sayılı listenin (B) bölümünün 11 inci sırasında yer alan, 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında rezerv yapı alanı ve riskli alan olarak belirlenen yerler ile riskli yapıların bulunduğu yerlerde dönüşüm projeleri çerçevesinde yapılan konutların net alanının 150 m'ye kadar olan kısmı ile belediyeler, il özel idareleri, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bunların yüzde 51 veya daha fazla hissesine ya da yönetiminde oy hakkına sahip oldukları işletmeler tarafından konut yapılmak üzere projelendirilmiş arsaların (sosyal tesisler için ayrılan bölümler dahil) net alanı 150 m?'nin altındaki konutlara isabet eden kısmına ilişkin yapılan teslimlerde KDV oranı yüzde 1 olarak belirlenerek, sosyal konut teslimlerinde yüzde 1 oranında KDV uygulanması sağlanmıştır.
Diğer taraftan, konut arzını artırmak, deprem nedeniyle azalan konut stokunu telafi etmek ve vatandaşlarımızın konut edinimini kolaylaştırmak amacıyla önemli adımlar atılmaktadır. Bu kapsamda, depremden etkilenen 11 ilde 455 bin konutun teslimi gerçekleştirilmiştir. Sosyal konut hamlesi kapsamında 2023-28 döneminde 500 bin adet sosyal konut, I milyon konutluk arsa ve 50 bin işyerine yönelik çalışmalar devam etmektedir. Ayrıca ilk kez dar gelirli vatandaşlarımız için İstanbul'da 15 bin adet kiralık konut uygulaması hayata geçirilecektir. Ayrıca, soru önergesine ilişkin olarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası A.Ş.'den alınan cevap metni ekte yer almakta olup soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar,
Adalet Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mut (K | g
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
€-posta: sgbsoruonergeleri((hmb.gov.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
• 7142739 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası A.Ş. Cevap Metni
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizini ara hedeflerle uyumlu biçimde, dezenflasyonun gerektirdiği parasal sıkılığı sağlayacak şekilde belirlemektedir. TCMB'nin fonlama stratejisi kaynaklı ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti ile politika faizi dönem dönem farklılaşmaktadır. Konut kredileri yapısı gereği uzun vadeli olduğundan söz konusu kredilerin faiz oranlarının bankaların uzun vadeli politika faizi ve enflasyon beklentilerinden de etkilendiği değerlendirilmektedir. Nitekim Elektronik Veri Dağıtım Sistemi verilerine göre son dönemde akım konut kredisi faiz oranları TCMB ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin altında gerçekleşmektedir.