Batman T Tipi Kapalı Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararlara ilişkin
Kaynak göster
Zülküf Uçar (DEM Parti), 21 Ağustos 2025 tarihinde 7/33127 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 147 gün sonra, 15 Ocak 2026).
Zülküf Uçar (DEM Parti, Van). “Batman T Tipi Kapalı Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33127, 21 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33127-batman-t-tipi-kapali-cezaevi-idare-ve-gozlem-kurulu-tarafindan-verilen-kararlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/407d8eaf-5f89-422f-ac2d-0198d185fb4a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 147 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda sıralamış bulunduğum sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim
Zülküf Uçar Van Milletvekili
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 89. Maddesinde yapılan değişiklik ile Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirmesine Dair Yönetmelik 29/12/2020 tarihinde 31349 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelikle oluşturulan İdare ve Gözlem Kurulları ile 6 aylık periyotlarla mahpusların iyi halli olup olmadıkları değerlendirmekte ve tahliye edilmeleri engellenmektedir. Uygulanmaya başlandığı 2021 yılından bu yana İdare ve Gözlem Kurulları yüzlerce mahpusun tahliyesini engellemiştir. Hukukçu olarak yalnızca bir savcının yer aldığı kurullar, mahpusların durumu hakkında baştan sona keyfi değerlendirmeler yapmakta ve mahpusların koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik haklarından yararlanıp yararlanmayacaklarına hükmetmektedirler. Mevcut işleyişte İdare ve Gözlem Kurulları birçok hukukçu tarafından paralel mahkeme şeklinde betimlenmektedir.
İdare ve Gözlem Kurulları neredeyse bütün hapishanelerde; çok kitap okumak, açık görüşte selamlaşmak gibi türlü keyfi sebeplerle siyasi mahpusların iyi halli olmadığı gerekçesiyle tahliye edilmelerini engellemektedir. Bunun bir örneği Batman Beşiri T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan Şehmus Sevdinoğlu"dur. 31 yıllık infaz süresini tamamlayan mahpusun şimdiye kadar iki kez tahliye edilmesi engellenmiş olup 3 Eylülde tekrar İdare ve Gözlem Kurulu değerlendirmesine çıkacaktır.
Bu bağlamda;
SORULAR
İdare ve Gözlem Kurulları şimdiye kadar kaç kez "iyi halli olmama" kararı vermiş ve tahliyeleri engellemiştir?
Söz konusu iyi halli olmama kararları hangi gerekçelere dayandırılmaktadır?
Şehmus Sevdinoğlu'nun iyi halli olmama kararı hangi sebeplere dayandırılmıştır?
Batman T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda şimdiye kadar kaç mahpusun tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulu kararı doğrultusunda engellenmiştir?
İdare ve Gözlem Kurullarının işleyişinin objektif hukuki ölçütlere bağlanması için herhangi bir çalışmanız olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1693983 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Zülküf Uçar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/33127 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99, maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Ele UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden PTVI177/ - 2zV5bJ6 - ULz2XSC - XxX7e€0- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1515-5574/7663 Konu : Yazılı soru önergesi du, 01 (2025
Sayın Zülküf UÇAR Van Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/33127 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
1. "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yı) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fikrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden BPO1D0Z25 - EiX8iaK - aclAe9k - gwigeo- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
1. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2. "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
11- Batman Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen cevapta; soru önergesinde adı geçen hükümlünün, Batman T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 10/09/2025 tarihinde koşullu salıverilmeden faydalanmak suretiyle tahliye edildiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden BPO1DZz5 - EiX8iaK - aclAe9k - EWİgeO- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan