Melen Barajı Revize Rehabilitasyon projesinin ne zaman tamamlanacağına ilişkin
Kaynak göster
Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi), 29 Ağustos 2025 tarihinde 7/33201 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 24 Kasım 2025).
Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul). “Melen Barajı Revize Rehabilitasyon projesinin ne zaman tamamlanacağına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33201, 29 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33201-melen-baraji-revize-rehabilitasyon-projesinin-ne-zaman-tamamlanacagina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aff2dbb7-507c-4690-9e8b-01990488383b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 87 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Evri ĞLU İstanbul Milletvekili
İstanbul, 16 milyonu aşan nüfusu ile yalnızca Türkiye'nin en büyük kenti değil; aynı zamanda ekonominin, ticaretin, sanayinin, kültürün ve finansın merkezidir. Bu ölçekteki bir kentin su arzında yaşanacak herhangi bir aksama, sadece İstanbul?da değil, bütün Türkiye'de ekonomik ve sosyal hayatın sekteye uğramasına yol açacaktır. Bu nedenle İstanbul'un su güvenliği, ulusal güvenlik ve kamu yararı açısından stratejik bir mesele olarak ele alınmak zorundadır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İstanbul'un uzun vadeli su ihtiyacını karşılamak üzere planlanan en kritik yatırım Melen Barajıdır. Dönemin bakanları tarafından "İstanbul'un suyunun sigortası" olarak tanımlanan bu projenin, tamamlandığında kente yılda 1 milyar 77 milyon metreküp su sağlayacağı ve aynı zamanda enerji üretimi gerçekleştirerek çift yönlü bir fayda sunacağı açıklanmıştır. Ancak 2011 yılında onaylanan projelerden sonra 2012'de yapılan ihale ile barajın 2016 yılında tamamlanması öngörülmüş olmasına rağmen, inşaat sürecinde gövde betonunda ortaya çıkan çatlaklar nedeniyle proje bitirilememiştir. Devamında başlatılan ikmal ve güçlendirme süreçleri de sonuçsuz kalmış, projede yıllara yayılan bir gecikme yaşanmıştır. Son olarak 5 Haziran 2023 488 gün içerisinde bitirilmesi planlanmış olmasına rağmen proje hâlâ tamamlanmamıştır. Üstelik DSİ 2025 yatırım programında rehabilitasyon için 20 milyar TL ödenek ayrılmış olmasına rağmen inşaat onarım çalışmalarının 2025 yılı sonuna ertelendiği anlaşılmaktadır.
Bu tablo, İstanbul'un su güvenliği açısından ciddi riskler barındırmaktadır. Nitekim Marmara Bölgesi, son 65 yılın en az yağış alan yazını yaşamıştır. Kuraklık verileri ortadayken, İstanbul'un su arzını güvence altına alacak en stratejik yatırımın hâlâ devreye alınamamış olması kabul edilemez bir durumdur. Dahası, Melen Barajı'nın devreye girmemesi nedeniyle İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), kentin ihtiyacını karşılamak için daha uzak mesafelerden ve yüksek kotlardan pompaj yapmak zorunda kalmakta, bu da enerji tüketimini olağanüstü artırmaktadır. Ortaya çıkan ek maliyet, İBB bütçesine ağır bir yük getirmekte ve doğrudan İstanbulluların su faturalarına yansımaktadır.
Say: o 13708 ğ 3 9 01
Bütün bu sorunlara ek olarak, Kanal İstanbul projesi nedeniyle Sazlıdere Barajı'nın tamamen
• devre dışı kalacağı ve Terkos Gölü'nün de ciddi şekilde olumsuz etkileneceği bilirkişi raporlarında ortaya konmuştur. İstanbul'un mevcut barajlarının su tutma kapasitesi iklim krizinin etkisiyle azalırken, mevcut kaynakların projeler eliyle yok edilmesi su arzı açısından büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Melen Barajı'nın tamamlanmaması ve Sazlıdere'nin kaybı birlikte düşünüldüğünde, İstanbul'un su güvenliği daha da kırılgan hale gelmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
06.2023 tarihinde imzalanan "Melen Barajı Revize Rehabilitasyon Proje Yapımı" sözleşmesinin önerge tarihi itibarıyla fiziki ilerleme oranı nedir? Sözleşme süresi 488 gün olarak belirlenmiş olmasına rağmen işin tamamlanamamasının gerekçesi nedir? 30.11.2023 tarihinde imzalanan ve 3370 takvim günü süresi olan "Melen Barajı Revize Rehabilitasyon Projesi Yapımı ve İnşaat İşleri Müşavirlik Hizmetleri" sözleşmesi kapsamında bugüne kadar hangi aşamalar tamamlanmıştır?
Melen Barajı devreye alınamadığı için İSKİ'nin yıllık enerji tüketimi ne kadar artmıştır? Bu artışın parasal karşılığı nedir ve bu maliyet İstanbul Büyükşehir Belediyesi bütçesine ne kadarlık bir yük getirmiştir?
DSİ 2025 yatırım programında Melen Barajı Rehabilitasyonu için ayrılan 20 milyar TL ödeneğin, önerge tarihi itibarıyla ne kadarı harcanmıştır?
2012 yılından bu yana tamamlanamayan Melen Barajı nedeniyle kamuya ek maliyet ne kadar olmuştur? Bu maliyet artışının siyasi ve idari sorumluluğu kimdedir? DSİ'nin daha önce gündeminde olan ve ÇED süreci tamamlanan Sungurlu Barajı'nın yapım süreci hangi aşamadadır? Bu barajın İstanbul'un su arzına katkı sağlayacağı tarih ne olarak öngörülmektedir?
Marmara Bölgesi'nin son 65 yılın en düşük yağışını aldığı göz önünde bulundurulduğunda, bakanlığınız İstanbul için hangi ek su güvenliği tedbirlerini planlamıştır?
İstanbul?da mevcut barajların doluluk oranlarının düşmesi halinde hangi alternatif su kaynaklarının devreye alınması öngörülmektedir?
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanmış havza yönetim planlarından, bakanlığınız tarafından bugüne dek onaylanmamış olan planlar var mıdır? Varsa bunların gerekçesi nedir?
Kanal İstanbul projesiyle birlikte Sazlıdere Barajı'nın tamamen yok olacağı ve Terkos Gölü'nün ciddi biçimde zarar göreceği bilimsel raporlarla ortaya konmuştur. İstanbul'un zaten ağır bir su krizi tehdidi altında olduğu bir dönemde, kentin en önemli su kaynaklarını devre dışı bırakacak bu projede neden hâlâ ısrar edilmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
"Melen Barajı Revize Rehabilitasyon Proje Yapımı" işi ile Melen Barajı'nın güçlendirilmesine yönelik projelerin hazırlanma süreci ve "Melen Barajı Revize Rehabilitasyon Proje Yapımı ve İnşaatı İşleri Müşavirlik Hizmetleri" işi kapsamında gerekli teknik çalışmalar devam etmektedir. 2025 yılı 4. çeyreğine kadar proje çalışmalarının tamamlanması akabinde işin inşaat kısmı yatırım programına teklif edilecektir. İşin yatırım programına girmesi durumunda 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. "Melen Barajı Revize Rehabilitasyon Proje Yapımı" işi kapsamında projelerin tamamlanmasına müteakip yapım ihalesi gerçekleştirilecektir.
Melen Barajı'nda ICOLD (Uluslararası Büyük Barajlar Komisyonu) üyeleri ile baraja ait jeolojik model yeniden oluşturulmuş ve baraj performansı değerlendirilmiştir. Baraj gövdesi ve çevresinde yapılan detaylı jeolojik ve jeoteknik araştırmalar neticesinde barajın statik ve dinamik analizleri yenilenmiştir.
İstanbul ilinde günlük içme ve kullanma suyu miktarı, yaz ve kış aylarında değişkenlik göstermekle birlikte ortalama, 3.500.000 m"tür. 2024 yılında İstanbul iline verilen toplam su miktarı 1.161.020.209 m? olup bunun 421.017.111 m"'ü Melen Regülatörü"nden, 99.897.786 m"'ü ise Yeşilçay Regülatörü"nden olmak üzere toplam, 520.914.897 m"tür.
Melen Barajı'na yönelik Ankara 31. Asliye Mahkemesi'nde yargı süreci devam etmektedir.
"Sungurlu Barajı" 2025 Yılı Yatırım Programı'nda bulunmakta olup söz konusu barajın kamulaştırma ve yeniden yerleşim süreçleri hususlarındaki değerlendirmeler devam etmektedir.
İstanbul'a içme ve kullanma suyu temini amacıyla (yılda 115,11 hm?/yıl içme suyu sağlayacak olan 199,09 hm depolama hacmine sahip) "Sungurlu Barajı", (yılda 185,87 hm?/yıl içme suyu sağlayacak olan 222,87 hm? depolama hacmine sahip) "Osmangazi Barajı", (yılda 22,80 hm3/yıl içme suyu sağlayacak olan 18,30 hm? depolama hacmine sahip) "Pirinççi Barajı" ve (yılda 23,90 hm/yıl içme suyu sağlayacak olan 50,48 hm? depolama hacmine sahip) "Hamzalı Barajı'nın proje çalışmaları tamamlanmıştır. İstanbul'a yılda 1.077 hm? içme suyu temin edecek ve 693,54 hm? depolama hacmine sahip "Melen Barajı Revize Rehabilitasyon Projesi" ile yıllık 21,31 hm? içme suyu sağlayacak ve 62,14 hm? depolama hacmine sahip Kabakoz Barajı'nın proje çalışmaları ise devam etmektedir.
2025 yılında ihale edilen ve çalışmalara başlanılan "Terkos Havzası İlave İçme Suyu Temini İmkânları Master Plan Raporu Yapımı" işi kapsamında, Terkos Havzası'nda bulunan ve Terkos Havzası'na diğer havzalardan su aktarılan/aktarılabilecek mevcut (Istrancalar) ve mutasavver (Terkos Havzası'nda Karamandere Barajı, Karacaköy Barajı, Mandıra Barajı ve Türkiye-Bulgaristan sınırında Mutlu (Rezve) Deresi'nden su aktarımı ve İdare ya da Danışman tarafından önerilebilecek diğer havzalar) tüm suların ortak işletme çalışması ile ortaya konularak su bütçesi içerisinde değerlendirilecektir.
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 2018 yılında ihale edilen İstanbul İçme suyu ve Kanalizasyon Master Planı Hazırlanması Danışmanlık Hizmet Alımı işinde hazırlanan rapor çalışmaları dikkate alınmaktadır.
Bölgede alternatif su depolama projelerine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Sazlıdere Barajı'nı besleyen iki dereden biri olan Şamlar Deresi üzerinde İstanbul'a yılda 18,45 hmö/yıl içme suyu sağlayacak olan 23,553 hm depolama hacmine sahip "İstanbul Arnavutköy TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Yenişamlar Barajı Planlama Raporu Hazırlanması Danışmanlık Hizmet Alımı" işi tamamlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan