Sosyal yardım programlarıyla ilgili çeşitli verilere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 95 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. / enizli Milletvekili
Anayasamızda da yer aldığı üzere Türkiye Cumhuriyeti Devleti, sosyal hukuk devleti olarak güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği yani, sosyal adaleti ve toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlüdür. Devletin risk altındaki toplumsal gruplar başta olmak üzere sosyal hizmet ve destek sunma sorumluluğunu yerine getirmesi gerekmekte iken bazı toplumsal gruplar destekten yoksun bırakılmakta ya da yetersiz sosyal hizmet ve destekten yoksun bırakılmaktadır. Bakanlık tarafından yapılan sosyal yardım rakamları göstermektedir ki yardıma muhtaç yurttaş sayısı artmakta, kapsayıcı sosyal politikaların yoksunluğu nedeniyle yoksulluk derinleşmektedir. Sosyal yardımlara indirgenmiş bir sosyal politika yürüten Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın uygulamaları, bireylerin yoksulluk ve yardım bağımlılığını artırmakta, kalıcı istihdam koşullarına yurttaşların erişmesini sağlamaktan uzaktır. İnsan onuruna uygun olmayan yetersiz yardımlarla toplumun geniş kesimleri temel haklarına erişim engelleri ve yoksulluk yaşamaya, sosyal adaletsizlik ve sosyal risklerle yaşamaya devam etmektedir. Bu bağlamda;
I.Aile Destek Programından faydalanan kişi sayısı ve aylık destek miktarının son 5 yıldaki dağılımı ne şekilde gerçekleşmiştir?
SORULAR
Şartlı nakit yardımı alan yurttaş sayısı, her yardım kaleminin miktarı ve son 5 yıldaki dağılımı ne şekildedir?
Bakanlık tarafından hangi farklı sosyal yardım kalemlerinden kaç ihtiyaç sahibi yurttaş yararlandırılmıştır? Yardım türlerine göre dağılım baz alınarak son 5 yıldaki yardım miktarları dağılımı ne şekilde gerçekleşmiştir?
: kema men
:0(312) 420 27 67 - 68 ği
20 (312) 420 26 07 N > : gulizar.bicerkaraca(dtbmm.gov.tr
: TBMM Halkla İlişkiler Binası Oda No: E 112 TBMM/ANKARA
Seçim bölgem Denizli'de Aile Destek Programından faydalanan yurttaş sayısı ve son 5 yıla göre dağılımı ne şekilde gerçekleşmiştir?
Sosyal yardımdan yaralanmakta iken yardımı kesilen ihtiyaç sahibi sayısı ve son 5 yıldaki dağılımı ne şekilde gerçekleşmiştir?
Seçim bölgem Denizli'de sosyal yardıma muhtaç bırakılan yurttaş sayısı nedir? Yardım türlerine göre dağılımı son 5 yılda ne şekilde gerçekleşmiştir? 7. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan bireylerin yararlandığı sosyal destek/yardım miktarı ve son 5 yıldaki dağılımı ile yardımı sonlandırılan birey sayısı kaçtır? 8. Sosyal yardımların dağılımında ayrıştırılmış veri ve toplumsal cinsiyete duyarlı veri politikası gözetilmekte midir? Bu bağlamda sosyal yardımdan yararlandırılan kadın/ Igbtit ve kız-oğlan çocuğu sayısı nedir? Son 5 yıla göre dağılımı ne şekilde gerçekleşmiştir?
Bakan son açıklamasnın yer aldığı Bakanlık web sayfasındaki haberden hareketle "Aile Yılı'nda öğrencilerimizi aileleriyle bir araya getirmek amaçlı olarak söz ettiği farklı destek programları nelerdir? Kadın ve çocuklar birey olmadan kaynaklı mı ailenin üyesi olarak mı değerlendirilip sosyal yardımlar "aile temelliliğe" mi indirgenmektedir? 10. "2025 Aile Yılı'nın Ocak-Temmuz döneminde yapılan çalışmalar için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik (SYDT) Fonu'ndan 64 milyon lira, 2021 yılından bu yana SYDT Fonundan SYDVW'lere 2.5 milyar liradan fazla ilave kaynak" aktarıldığı tarafınızca ifade edilen ilave 1,5 milyar TL tutarındaki ek kaynak kaç öğrenciye, hangi kriterlerle, ne şekilde aktarılmıştır?
LI. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu bütçesinden 2018'den bugüne dek harcanan sosyal yardımların türlerine göre dağılımı ne şekildedir? Ek bütçe rakamlarının yıllara ve türlere göre dağılımı ne şekilde gerçekleşmiştir? 12. Bakanlığınızın derin yoksulluktan en çok etkilenen gruplardan olan tek başına hanelerdeki yoksul kadınlara yönelik yardım miktarı ve son 5 yıldaki dağılımı ne şekildedir? Yalnız anneler için Bakanlığınızın proje ya da yeni yardım ve hizmet kalemi bulunmakta mıdır?
Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte, okullarda en az bir öğün ücretsiz yemek projesi ilköğretim çağındaki tüm öğrenciler için planlanmakta mıdır?
:0(312)4202767—68 :0(312) 420 26 07 : gulizar.bicerkaraca((tbmm.gov.tr
: TBMM Halkla İlişkiler Binası Oda No: E 112 TBMM/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :23.09.2025 tarihli ve 1702648 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Denizli Milletvekili Sayın Gülizar BİÇER KARACA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/33835 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
Denizli Milletvekili Sayın Gülizar BİÇER KARACA "ya Ait 7/33835 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bakanlığımızca uygulanan sosyal yardım programları objektif kriterler çerçevesinde Anayasamızda ifadesini bulan sosyal devlet ilkesi gereği hak temelli bir "kamu hizmeti" olarak sunulmaktadır.
Bakanlığımızca yürütülen, ülkemizdeki en kapsamlı sosyal destek uygulaması olan Türkiye Aile Destek Programı, 2022 yılında dönemsel ve geçici olarak hayata geçirilmiş olup planlandığı şekilde öngörülen sürede uygulanmış ve 2024 yıl sonu itibarıyla sona ermiştir.
Sosyal yardımlara ilişkin tüm başvuru, değerlendirme, karar ve dağıtım süreçlerinin kayıt altına alındığı Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sisteminde vatandaşımızın tüm sosyoekonomik ve demografik verileri tutulmakta ve politika geliştirme/iyileştirme süreçlerinde kullanılmaktadır.
Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek ve sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı verebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikle yardım programlarına önem vermektedir. Bununla birlikte yoksulluk zincirini kırmak amacıyla özel önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
3294 sayılı Kanun kapsamında bulunan ve öğrenim hayatına devam eden öğrencilerin eğitime yönelik ihtiyaçlarının giderilmesi kapsamında; eğitim materyali yardımları, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğle yemeği yardımı, ailelerinden farklı bir yerde eğitim gören öğrencilerin ailelerinin yanına gidiş/dönüşlerindeki ulaşım giderlerinin karşılanması, öğrencilerin barınma-taşıma-yemek giderlerine yönelik yardımlar, gezi faaliyetleri ve sportif faaliyetlere katılımın desteklenmesi ve yükseköğrenim öğrencilerine yapılan ayni/nakdi yardımlar başlıca yürütülen eğitim yardımlarıdır.
Öte yandan eğitim öğretim dönemi başlarında öğrencilere yapılan eğitim materyali yardımlarından daha fazla ihtiyaç sahibi haneye ulaşılabilmesi ile yardımların etkinlik ve verimliliğin artırılması amacıyla eğitim yardımlarında kullanılmak üzere her eğitim-öğretim dönem başlarında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ilave kaynak aktarılmaktadır.
Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı bilgiler ve veriler Bakanlığımız internet sitesinden ve Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca çocukların ihtiyaçlarının karşılanması, ailelerin güçlendirilmesi, geçici olarak yaşanan sosyal ve ekonomik güçlüğün önüne geçilmesi yoluyla çocukların öz aileleri ve yakınları yanında bakımlarının ve desteklenmelerinin sağlanması ile fırsat eşitliğinin oluşturulması amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti verilmektedir. SED Hizmeti bir sosyal yardım değil, sosyal hizmet modelidir. Ailelerin ekonomik olarak güçlendirilmesinin yanı sıra psikososyal açıdan da desteklenmesini temel almaktadır. SED Hizmeti ile desteklenen okul çağındaki çocukların, akademik, sportif, sanatsal ve kültürel açıdan da güçlendirilmesi esastır.
Diğer taraftan engelli bireylerin bakımının aile yanında sağlanması ve yaşadıkları çevrede desteklenmesi amacıyla Evde Bakım Yardımı uygulaması başlatılmıştır. Evde bakım yardımına ilişkin iş ve işlemler, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa 01.07.2005 tarihinde eklenen ek 7 nci maddeye dayalı olarak yürürlüğe giren 26.05.2023 tarih ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir.
Bu kapsamda 2021 yılında 530.812, 2022 yılında 560.693, 2023 yılında 560.060, 2024 yılında 542.619 ve 2025 yılı Ekim ayı itibarıyla 519.945 engelli birey yardımdan yararlanmıştır. Denizli ilinde 2025 yılının Ekim ayı itibarıyla 4.515 engelli birey evde bakım yardımından yararlanmaktadır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan