Son beş yılda sosyal yardım alan kişilerle ilgili çeşitli verilere ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 5 Mart 2026 tarihinde 7/41688 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 193 gün sonra, 14 Eylül 2026).
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Son beş yılda sosyal yardım alan kişilerle ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41688, 5 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41688-son-bes-yilda-sosyal-yardim-alan-kisilerle-ilgili-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/911576e9-63fb-49c6-9456-019cc343dbae
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 193 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir GÖKTAŞ yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
SOSYAL YARDIMLAR: DESTEK Mİ, BAĞIMLILIK MI?
Sosyal yardımlar bir lütuf değildir.
Gerekçenin tamamını göster (16 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bir Devletin asli görevidir.
Ama şu soruyu sormak zorundayız: Sosyal yardımlar gerçekten yoksulluğu azaltıyor mu, yoksa yoksulluğu kalıcı hale mi getiriyor?
Bir Ülkede milyonlarca insan sürekli yardıma muhtaç hale gelmişse, orada sadece ekonomik değil, yapısal bir sorun vardır.
Sosyal yardım; geçici bir destek mekanizmasıdır. Ama geçici olması gereken bir uygulama kalıcı hale gelmişse; o zaman mesele yoksullukla mücadele değil, yoksulluğun yönetilmesidir. Yardım paketleri dağıtmak kolaydır ama istihdam üretmek zordur.
Kısa vadeli destek sağlamak kolaydır ama insanları kendi ayakları üzerinde durabilir hale getirmek zordur.
Asıl başarı, yardım alan kişi sayısını artırmak değil; yardıma ihtiyaç duyan kişi sayısını azaltmaktır.
Sosyal yardımlar şeffaf değilse, kriterler net değilse, dağıtım mekanizması denetime açık değilse, güven zedelenir.
Yardımın amacı insan onurunu korumaktır.
Ama insanlar yıllarca yardıma bağımlı hale geliyorsa; orada onur değil, çaresizlik büyür.
Devletin görevi; yoksulluğu kalıcılaştırmak değil, ortadan kaldırmaktır. Bağımlılık üretmek değil, üretkenlik sağlamaktır.
Geçici destek sunmak değil, kalıcı çözüm üretmektir.
Bir Ülkede insanlar çalıştığı halde yoksul kalıyorsa, gençler iş bulamıyorsa, emekliler geçinemiyorsa, aileler temel ihtiyaçlarını karşılayamıyorsa...
Sosyal yardımlar sistemi sorgulanmalıdır.
Yardım alan sayısıyla övünmek, başarı değildir.
Başarı; yardım almadan yaşayabilen güçlü bir toplum inşa etmektir.
Çünkü güçlü toplum; yardım kuyruklarında değil, üretim alanlarında büyür. Bu Bağlamda;
SORULAR
Ülkemizde son beş yılda sosyal yardım alan hane ve kişi sayısı kaçtır? Bu sayı neden azalmamış, aksine artmıştır?
Sosyal yardım alan bireylerin kaçta kaçı belirli bir süre sonra sistemden çıkıp kendi gelirini elde edebilir hale gelmektedir?
Sosyal yardım programlarının temel amacı yoksulluğu azaltmak mıdır, yoksa yoksulluğu yönetmek midir? Bu konuda somut başarı kriterleri nelerdir?
Yardım dağıtımında kullanılan gelir tespiti ve değerlendirme kriterleri kamuoyuna açık ve denetlenebilir midir?
Sosyal yardım alan bireylerin istihdama kazandırılması için yürütülen somut projeler nelerdir? Bu projelerin başarı oranı nedir?
Sürekli yardım alan hanelerin bağımlılık riskini azaltmaya yönelik bir çıkış stratejisi var mıdır?
Yardım programlarının bölgesel dağılımı hangi objektif verilere göre yapılmaktadır? Bu süreç bağımsız denetime açık mıdır?
Sosyal yardım bütçesi artarken yoksulluk oranı neden kalıcı biçimde düşürülememektedir?
Çalıştığı halde yoksulluk sınırının altında yaşayan Vatandaşlar için gelir destek politikalarında yapısal bir reform planı var mıdır?
Hükümetin uzun vadeli hedefi; sosyal yardım alan sayısını azaltmak mıdır, yoksa mevcut sistemi sürdürmek midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
b) 11.05.2026 tarihli ve 1852982 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/41688 ve 7/44028 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 7/41688 Cevap Metni (2 Sayfa)
2. 7/44028 Cevap Metni (2 Sayfa)
Telefon No:(3 12) 705 73 30 &
6g Gun
Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK'e Ait 7/41688 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız; sosyal yardım programlarını sosyal adalet ilkesi çerçevesinde hiçbir siyasi, ideolojik, etnik, felsefi veya dini ayrım gözetmeksizin muhtaçlık temelinde oluşturmakta ve sürdürmektedir. Bu temelden hareketle Bakanlığımızca uygulanan sosyal yardım programları objektif kriterler çerçevesinde Anayasamızda ifadesini bulan sosyal devlet ilkesi gereği "kamu hizmeti" olarak sunulmaktadır. 2003 yılından bu yana temel ilkeleri, yararlanma kriterleri ve tutarları belli "düzenli-kapsayıcı" sosyal yardım programları oluşturulmuş ve hizmetler geliştirilmiştir.
Bu kapsamda Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve | Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Söz konusu mevzuatta yer alan şartları taşıyan vatandaşlarımız sosyal yardım programlarından faydalanabilmektedir.
Yardım başvurusunda bulunulmasının akabinde SYD Vakıfları tarafından, gerekli sistemsel incelemeler ve hane ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda yardım başvuruları, SYD Vakıflarının karar organı olan ve başkanlığını Valinin/Kaymakamın yaptığı Vakıf Mütevelli Heyetine sunulmaktadır. Heyet tarafından, ilgili Kanunlar kapsamında muhtaçlık değerlendirilmesi yapılarak başvuruya ilişkin karar alınmaktadır.
Bakanlığımızca yürütülmekte olan yardım programlarına ilişkin süreçlerin yönetiminde Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BSYBS) kullanılmaktadır. Birçok kurumla entegre bir şekilde çalışan BSYBS; ihtiyaç sahibi kişilerin başvurularının alınması, hane dosyalarının oluşturulması, kişisel verilerinin ve sosyo-ekonomik bilgileri ile servet unsurlarının merkezi veri tabanlarından sorgulanması, hanenin sosyo-ekonomik durumuna ilişkin mahallinde yapılan sosyal incelemeye ilişkin raporların tutulması, muhtaçlık kararının verilmesi, yardım ödemelerine ilişkin banka talimatlarının verilmesi ve gerçekleştirilen tüm yardımlara yönelik otomatik muhasebeleştirme eylemlerinin tamamının elektronik ortamda yürütüldüğü bir süreç yönetim ve bilgi (bilişim) sistemidir.
2010 yılından beri kullanılan, 29 farklı kurumla entegre bir şekilde çalışan BSYBS ile vatandaşlara sunulan hizmetlerin kalitesi ile çeşitliliği artırılmış, bunun yanı sıra sosyal yardım sistemi şeffaf ve hesap verilebilir hale getirilmiş, sistemdeki mükerrerlik, koordinasyonsuzluk ve insan odaklı olmayan muhtaçlık tespiti gibi sorunlar ortadan kaldırılmıştır. Böylelikle vatandaşlar muhtaçlıklarını ispatlama gibi bir külfetten kurtarılmış ve daha önce 12 ayrı işlem noktasından 17 farklı evrak temini gereken ve 15-20 gün süren yardım başvuru süreci dakikalar ile ifade edilen bir zaman dilimine düşürülmüştür.
Bununla birlikte SYD Vakıfları, Bakanlığımız müfettişleri, Vakıflar Genel Müdürlüğü müfettişleri ve İçişleri Bakanlığı müfettişlerince 3*lü bir denetime tabi tutulmaktadır.
Öte yandan Bakanlığımızca sosyal yardım istihdam bağlantısının sağlanması amacıyla; e SYD Vakıfları tarafından çalışabilir durumda olan 18-55 yaş arasındaki sosyal yardım yararlanıcıları (OİŞKUR'a kaydedilerek (istihdama © kazandırıcı faaliyetlerden faydalandırılmaktadır.
" Sosyal yardım alan kişinin iş görüşmesine gitmesi ve işe kabul edilmesi durumunda gereken yol masrafı, sağlık raporu, fotoğraf vb. giderler için işe yönlendirme yardımı verilmektedir. e İşe yönlendirilen kişilerin, işe yerleşmesi durumunda bir defaya mahsus brüt asgari ücretin 1/3'ü kadar işe başlama desteği sunulmaktadır.
Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı bilgiler ve veriler Bakanlığımız internet sitesinden takip edilebilmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan