Selimiye Camii Restorasyon Projesi'ne ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 11 Eylül 2025 tarihinde 7/33881 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 327 gün sonra, 4 Ağustos 2026).
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Selimiye Camii Restorasyon Projesi'ne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33881, 11 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33881-selimiye-camii-restorasyon-projesi-ne-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/35af1cbf-7c52-4056-9a4e-0199525d400c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 327 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Edirne Selimiye Camii'nin restorasyon süreci, kamuoyunda ve uzman çevrelerde ciddi tartışmalara yol açmıştır. 19 Haziran 2023 tarihinde Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan ve 2024 sonunda tamamlanan restorasyon projesi daha sonra iptal edilmiş, yerine "Selimiye Camii Tetkik ve Tahkik Heyeti" tarafından hazırlanan restitüsyon önerisi gündeme gelmiştir. Ancak bu proje, 2024 yılı içinde hem Bilim Kurulu hem de ilgili Koruma Kurulu tarafından bilimsel dayanak yetersizliği sebebiyle reddedilmiştir. Buna rağmen aynı öneri 29 Temmuz 2025 tarihinde Edirne Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmıştır. Bu karar, ICOMOS Türkiye'nin ve birçok uzman kurumun uyarılarını göz ardı etmesi nedeniyle hem bilimsel hem de hukuki açıdan tartışmalı görülmektedir. Sürecin, UNESCO Dünya Mirası kriterleri ile Türkiye'nin uluslararası sorumluluklarına zarar verebileceği yönünde endişeler bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Daha önce onaylanarak uygulanmış olan Selimiye Camii restorasyon projesinin iptal edilme gerekçeleri nelerdir?
2024 yılında bilimsel veri yetersizliği gerekçesiyle reddedilen restitüsyon projesi hangi gerekçelerle 2025 yılında kabul edilmiştir?
ICOMOS Türkiye'nin mevcut katmanların korunması yönündeki uyarıları ve uluslararası koruma ilkeleri karar sürecine hangi ölçüde yansıtılmıştır? "
. "Selimiye Camii Tetkik ve Tahkik Heyeti"nin resmi bir yetkisi olmamasına rağmen süreçle yer alması, bilim kurullarının kararlarını etkileyip çelişkili hale getirmesi konusunda Bakanlığınız nasıl bir değerlendirme yapmaktadır?
. Restorasyon sürecinde alınan kararların UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Selimiye
Camii'nin statüsüne olası etkileri değerlendirilmiş midir?
. Bilim Kurulu ve ICOMOS Türkiye gibi uzman kurumların, mevcut 18. yüzyıl katmanlarının korunması yönündeki uyarılarına Bakanlık ne ölçüde yanıt vermiştir? Ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine uygunluk nasıl sağlanmıştır?
. Devlet kurumlarının kararlarında süreklilik ilkesinin zedelenmesi, kamu zararı, kaynak israfı ve UNESCO Dünya Mirası statüsüne etkileri açısından nasıl değerlendirilmiş; ilgili riskleri önlemek amacıyla hangi denetim/önleyici mekanizmalar hayata geçirilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
CEVAP
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Edirne ili, Merkez ilçesi, Meydan Mahallesi, Kentsel Sit Alanında kalan ve Anıt Eser (1. Grup) olarak tescilli, Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetine kayıtlı Selimiye Camii'ne ilişkin projeler Edirne Koruma Bölge Kurulunun muhtelif tarihlerde aldığı kararlarla uygun bulunmuş, zaman içinde uygulamada çıkan yeni verilerle söz konusu projelerde revizyonlar yapılmıştır.
Onaylı projeler kapsamında yapıda gerçekleştirilen raspa sonucu 1, 2 ve 3. dönem hatlarına ilişkin veriler ortaya çıkmıştır. Elde edilen raspa verilerine ilişkin içinde mimar, sanat tarihçisi, hattat ve nakkaş uzmanların yer aldığı bir heyetçe "Mihrap ve Giriş Cephesi Hatları Değerlendirme Raporu" hazırlanmıştır. Raporda bu hususlar dikkate alınarak, 1. dönem verilerinin ortaya çıkarılmasından sonra restorasyon kararlarının verilmesi yönünde değerlendirme yapılmış, ayrıca Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesinde aynı heyetçe yapıdaki tezyinata ilişkin bir "Ön Değerlendirme Raporu" hazırlanmıştır.
Edirne Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne yapılan başvuru üzerine, söz konusu raporların değerlendirildiği 06.01.2025 tarihli Kurul kararı ile Kurulun 19.06.2023 tarihli kararının geçerli olduğuna karar verilmiş olup teklif proje uygun bulunmamıştır.
06.01.2025 tarihli Kurul kararına karşı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna itirazda bulunulmuş, tüm bilimsel raporlar incelenerek 08.01.2025 tarihli Yüksek Kurul kararıyla; anılan Kurul kararlarının, Selimiye Camii harim kısmı, ana kubbe ve yarım kubbelerinde yer alan kalem işlerine yönelik restorasyon projesinin uygun bulunmasına ilişkin kısmının iptaline, bu yönde hazırlanacak yeni projelerin ilgili Koruma Bölge Kuruluna iletilmesine karar verilmiştir. Sonrasında konu bu kapsamda ilgili Kurulca değerlendirilerek 29.07.2025 tarihli karar alınmıştır.
Bahse konu 08.01.2025 tarihli Yüksek Kurul Kararı ile 29.07.2025 tarihli Koruma Bölge Kurulu Kararına karşı açılan davalar neticesinde söz konusu kararlar iptal edilmiş olup 28.01.2026 tarihli Yüksek Kurul kararıyla da Mahkeme kararına uyulmasına karar verilerek 08.01.2025 tarihli karar iptal edilmiştir. Hâlihazırda, Selimiye Camii'ndeki uygulamalar Edirne Bölge Kurulunun 19.06.2023 tarihli kararı ile uygun bulunan projeler kapsamında yürütülmüştür.
Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna yapılan itirazlar, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları Yönetmeliği doğrultusunda değerlendirilerek gündeme alınmaktadır. Bahse konu Yönetmeliğin 18'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Taşınmaz üzerindeki ayni hakkını veya kiracılık hakkını belgelemeyen gerçek ve tüzel kişilerin itirazları, Koruma Yüksek Kurulu gündemine alınmaz" hükmü Danıştay 14. Dairesinin 24.03.2016 tarihli ve E:2014/5355, K:2016/2193 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu kapsamda Koruma Bölge Kurullarınca alınan kararlara karşı kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişilerce mevzuatta belirtilen süreler içinde yapılan itirazlar Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce değerlendirilerek mevzuata aykırı olmayan başvurular Koruma Yüksek Kurulu gündemine alınmaktadır. Bu bağlamda, Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 06.01.2025 tarihli kararına karşı yapılan itiraz Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu gündeminde değerlendirilerek yukarıda bahsi geçen 08.01.2025 tarihli Yüksek Kurul kararı alınmıştır. Sonrasında konu yargıya intikal etmiş olup mahkeme kararı gereği Selimiye Camii'ndeki uygulamalar Edirne Bölge Kurulunun 19.06.2023 tarihli kararı ile uygun bulunan projeler kapsamında yürütülmüştür.
UNESCO Dünya Miras Komitesinin 19.06.2011-29.06.2011 tarihleri arasında gerçekleştirilen toplantısında kültürel varlık olarak Dünya Miras Listesine dâhil edilen, ülkemiz ve dünya çapında önemli üstün evrensel değere sahip bir eser olan Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi'ne ilişkin her türlü müdahale, detaylı bilimsel çalışmalar neticesinde elde edilen verilere dayanılarak titizlikle değerlendirilmekte ve söz konusu kültürel mirasımızda yapılan uygulamalar Bakanlığımızca da takip edilmektedir.
Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;
Edirne merkezinde bulunan Selimiye Camisi'ndeki tüm uygulamalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 660 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Gruplanması, Bakım ve Onarımları ilke kararı kapsamında hazırlanan ve Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca onaylanan restorasyon projeleri doğrultusunda devam etmiştir.
Selimiye Camisi'nin restorasyonu Edirne Idare Mahkemesince alınan karar doğrultusunda mevcut onaylı restorasyon projeleri çerçevesinde tamamlanmış olup 19.02.2026 tarihinde Ramazan ayının ilk gününde ibadete açılmıştır.