Selimiye Camii Restorasyon Projesi'ne ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 322 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan ve Mimar Sinan'ın başyapıtı kabul edilen Edirne Selimiye Camii'nde yürütülen restorasyon çalışmaları, uzman çevrelerde ve kamuoyunda ciddi tartışmalara yol açmaktadır. Birçok akademisyen ve sanat tarihçisi, restorasyonda alınan kararların eserin özgünlüğünü zedelediğini, hatta UNESCO Dünya Mirası statüsünü riske atabileceğini dile getirmiştir. Özellikle kubbe içi kalem işleri ve hat süslemelerinin tamamen kazınarak yerine yeni bir tasarım yapılması yönündeki uygulamalar, "orijinallik" ve "bütünlük" ilkeleriyle çeliştiği gerekçesiyle eleştirilmektedir. Bu bağlamda;
SORULAR
Selimiye Camii'nin kubbe içindeki kalem işi ve hat süslemelerinin kazınarak yerine yeni uygulamalar yapılması kararının bilimsel ve arşivsel dayanakları nelerdir?
Bu karar UNESCO'nun "özgünlük" ve "bütünlük" kriterleri ile çelişmekte midir? Bakanlığınız bu konuda UNESCO'ya resmi bilgilendirme yapmış mıdır?
Restorasyon sürecinde ulusal ve uluslararası düzeyde uzmanların, akademisyenlerin ve ilgili meslek örgütlerinin görüşleri alınmış mıdır? Alındıysa bu görüşler ne yönde olmuştur?
Koruma Kurulu ve Bilim Kurulu'nun restorasyon sürecindeki rolü nedir? Bu kurulların önerileri doğrultusunda uygulanmayan hususlar var mıdır?
. Selimiye Camii'nin mevcut restorasyon uygulamaları nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Listesi?nden çıkarılma riski bulunmakta mıdır? Bakanlığınız bu konuda bir risk analizi yapmış mıdır?
Restorasyon sürecinin şeffaf yürütülmesi ve kamuoyunun bilgilendirilmesi için hangi adımlar atılmaktadır? Bu kapsamda herhangi bir rapor kamuoyuna açıklanacak mıdır?
Restorasyon sürecinde yapının tarihsel katmanlarının korunmasına yönelik nasıl bir yöntem izlenmektedir? Hangi dönemlere ait süslemeler ve uygulamalar yok edilmiştir ya da edilmesi planlanmaktadır?
Bakanlığınız, UNESCO ve ICOMOS gibi uluslararası kuruluşların restorasyonu denetlemesi için bir mekanizma oluşturmayı planlamakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Edirne ili, Merkez ilçesi, Meydan Mahallesi, Kentsel Sit Alanında kalan ve Anıt Eser (1. Grup) olarak tescilli, Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetine kayıtlı Selimiye Camii'ne ilişkin projeler Edirne Koruma Bölge Kurulunun muhtelif tarihlerde aldığı kararlarla uygun bulunmuş, zaman içinde uygulamada çıkan yeni verilerle söz konusu projelerde revizyonlar yapılmıştır.
Onaylı projeler kapsamında yapıda gerçekleştirilen raspa sonucu 1, 2 ve 3. Dönem hatlarına ilişkin veriler ortaya çıkmıştır. Elde edilen raspa verilerine ilişkin içinde mimar, sanat tarihçisi, hattat ve nakkaş uzmanların yer aldığı bir heyetçe "Mihrap ve Giriş Cephesi Hatları Değerlendirme Raporu" hazırlanmıştır. Raporda bu hususlar dikkate alınarak, 1. Dönem verilerinin ortaya çıkarılmasından sonra restorasyon kararlarının verilmesi yönünde değerlendirme yapılmış, ayrıca Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesinde aynı heyetçe yapıdaki tezyinata ilişkin bir "Ön Değerlendirme Raporu" hazırlanmıştır.
Edirne Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne yapılan başvuru üzerine, söz konusu raporların değerlendirildiği 06.01.2025 tarihli Kurul kararı ile Kurulun 19.06.2023 tarihli kararının geçerli olduğuna karar verilmiş olup teklif proje uygun bulunmamıştır.
06.01.2025 tarihli Kurul kararına karşı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna itirazda bulunulmuş, tüm bilimsel raporlar incelenerek 08.01.2025 tarihli Yüksek Kurul kararıyla; anılan Kurul kararlarının, Selimiye Camii harim kısmı, ana kubbe ve yarım kubbelerinde yer alan kalem işlerine yönelik restorasyon projesinin uygun bulunmasına ilişkin kısmının iptaline, bu yönde hazırlanacak yeni projelerin ilgili Koruma Bölge Kuruluna iletilmesine karar verilmiştir. Sonrasında konu bu kapsamda ilgili Kurulca değerlendirilerek 29.07.2025 tarihli karar alınmıştır.
Bahse konu 08.01.2025 tarihli Yüksek Kurul Kararı ile 29.07.2025 tarihli Koruma Bölge Kurulu Kararına karşı açılan davalar neticesinde söz konusu kararlar iptal edilmiş olup 28.01.2026 tarihli Yüksek Kurul kararıyla da Mahkeme kararına uyulmasına karar verilerek 08.01.2025 tarihli karar iptal edilmiştir. Hâlihazırda, Selimiye Camii'ndeki uygulamalar Edirne Bölge Kurulunun 19.06.2023 tarihli kararı ile uygun bulunan projeler kapsamında yürütülmüştür.
UNESCO Dünya Miras Komitesinin 19.06.2011-29.06.2011 tarihleri arasında gerçekleştirilen toplantısında kültürel varlık olarak Dünya Miras Listesi'ne dahil edilen, ülkemiz ve dünya çapında önemli üstün evrensel değere sahip bir eser olan Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi'ne ilişkin her türlü müdahale, detaylı bilimsel çalışmalar neticesinde elde edilen verilere dayanarak titizlikle değerlendirilmekte ve söz konusu kültürel mirasımızda yapılan uygulamalar Bakanlığımızca da takip edilmektedir.
Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;
Edirne merkezinde bulunan Selimiye Camisi'ndeki tüm uygulamalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 660 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Gruplanması, Bakım ve Onarımları ilke kararı kapsamında hazırlanan ve Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca onaylanan restorasyon projeleri doğrultusunda devam etmiştir.
Selimiye Camisi'nin restorasyonu Edirne İdare Mahkemesince alınan karar doğrultusunda mevcut onaylı restorasyon projeleri çerçevesinde tamamlanmış olup 19.02.2026 tarihinde Ramazan ayının ilk gününde ibadete açılmıştır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan