Uşak'ta bulunan organize sanayi bölgelerine yapılan yatırımlara ilişkin

Uşak, yakın geçmişte deri alanında kilit bir sanayi merkezi olarak öne çıkarken, yatırımların yetersizliği, plansız altyapı gelişimi ve sektörel çeşitliliğin sınırlı olması nedeniyle bu konumunu kaybetmektedir. Yüksek teknoloji ve bilgi yoğun sektörlerin istihdamdaki payı ülkede "01,5 iken Uşak'ta yalnızca "01,1 düzeyindedir; buna karşılık düşük teknoloji sektörlerinin payı ülke genelinde "050,9 iken Uşak'ta "682,3'ü aşmaktadır. Bu dengesizlik, ilçenin sanayide lokomotif olma potansiyelini zayıflatmaktadır. Uşak OSB'lerinin bulunduğu bölgelerin yeni sanayi yatırımları için çekim merkezi haline gelmesi, teşviklerin çeşitlendirilmesi ve lojistik altyapının geliştirilmesiyle mümkündür.

Uşak Deri Karma OSB Başkanı Halil Ağaoğlu, yoğun yatırımcı talebi sonucu 3. genişleme alanının kamulaştırıldığını; Uşak'ın geri dönüşüm merkezi olduğunu ve bu sayede yerel ekonomiye yüksek katkı sağlandığını ifade etmiştir. Bu dinamik ve somut potansiyel iyi değerlendirilmelidir.

Bu bağlamda;

Soru 1- Uşak'ın Merkez OSB ve Deri Karma OSB bölgelerinin altyapı ihtiyaçlarını karşılamak üzere 2026-2028 döneminde Bakanlığınızca planlanan fiziki, lojistik, enerji, su, ulaşım gibi yatırım projeleri nelerdir?

Soru 2- Uşak'ta yüksek teknoloji ve bilgi yoğun sektörlerin gelişmesi için AR-GE, teknoloji transferi ve yenilikçi sanayi modellerine yönelik Ar-Ge altyapı ve destek mekanizmaları oluşturulacak mıdır?

Soru 3- Uşak OSB ve Deri Karma OSB'deki mevcut yatırımcı profiline ek olarak, yeni sektörlerde (örneğin ileri teknoloji, lojistik, yeşil sanayi, geri dönüşüm) yönlendirmeler yapılacak mıdır? Bu sektörleri çekmek için Bakanlıkça sunulan özel teşvik programları var mıdır?

Soru 4- Yerel sanayinin kurumsallaşması ve sürdürülebilir kalkınma hedefi için Uşak OSB'de faaliyet gösteren işletmelerin nitelikli iş gücü kazanımı, KOBİ'lerin kurumsallaşması, yeşil dönüşüm ve dijitalleşmeye yönelik destek programlarınız nelerdir?

Soru 5- Uşak'ın sanayi yapısını güçlendirmek, planlı ve çevreci bir üretim ekosistemi oluşturmak amacıyla; organize sanayi bölgelerinin "yeşil endüstri bölgeleri" modeline dönüştürülmesi yönünde bir yol haritası veya pilot projeler tasarlıyor musunuz?

Soru 6- Uşak Deri OSB'ye enerji desteği ve yatırımları ile program nedir? Bu konuda ilgili Bakanlık ve kurumlarla hangi çalışmalar yapılmaktadır?

CEVAPLAR:

Bakanlığımızca; Uşak ilimizdeki yatırımların artırılması, planlı sanayileşmenin sağlanması, yerel kalkınmanın desteklenmesi, Ar-Ge yatırımlarının çoğalması ve sektörel çeşitlilik için yoğun çalışmalar yürütülmektedir.

OSB politikalarımız doğrultusunda ise; enerji verimliliğini artıran, karbon salınımını azaltan ve kaynakların etkin kullanımını sağlayan projelere öncelik verilmekte ve yenilenebilir enerji yatırımları, ileri arıtma teknolojileri ve geri dönüşüm gibi uygulamalar, Bakanlığımızca öncelikle desteklenmektedir. Bu kapsamda güneş enerjisi santralleri (GES), atıksu geri kazanım tesisleri ve ileri arıtma sistemleri gibi uygulamaların OSB'lerde hayata geçirilerek çevresel sürdürülebilirliğin sanayinin ayrılmaz bir parçası haline getirilmesi amaçlanmaktadır.

Öte yandan Uşak'ta, Bakanlığımızca sicil verilerek tüzel kişilik kazanan 4 OSB"de (Uşak OSB, Uşak Deri (Karma) OSB, Karahallı OSB ve Banaz OSB) üretime geçilen toplam 712 parselde 23 bin 200 vatandaşımız istihdam edilmekte olup tüm parsellerde üretime geçilmesiyle birlikte istihdamın 32 bin kişiye ulaşması öngörülmektedir.

2025 yılı Yatırım Programında ise halihazırda devam etmekte olan Uşak Deri Karma OSB (Atıksu Geri Kazanım), Uşak Deri Karma OSB (GES), Uşak OSB (GES) ve Banaz OSB projeleri bulunmaktadır. İlaveten, 2026 yılı Yatırım Programına alınmak üzere Uşak OSB ve Uşak Deri Karma OSB/lerine "İleri Arıtma Tesisi" projeleri "Yeni Proje" olarak teklif edilmiştir. Yeni OSB'ler kurulmasına yönelik talep olması durumunda ise, bu husus Bakanlığımızca ilgili mevzuat kapsamında değerlendirmeye alınacaktır.

Uşak'taki OSB'lerin altyapı ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik söz konusu yatırım projelerinin yanı sıra, sanayide ihtiyaç duyulan mesleki ve teknik personelin yetiştirilmesi amacıyla, Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) arasında imzalanan protokol kapsamında ilgili OSB'ler Meslek Liseleri ile eşleştirilmiştir. Bu bağlamda; Uşak OSB ile Uşak Organize Sanayi Bölgesi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Uşak Karahallı OSB ile Karahallı Veyis Turan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Uşak Deri (Karma) OSB ile de Uşak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi okulları eşleştirilmiş olup, toplamda 500 öğrenci eğitim almaktadır.

Diğer taraftan, Bakanlığımızca; 12. Kalkınma Planında öngörülen politika ve tedbirler ile Yeşil Mutabakatı Eylem Planına uygun olarak, OSB'lerin "yeşil/sürdürülebilir üretim alanlarına" dönüştürülmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.

Nitekim, OSB'lerin Yeşil OSB'lere dönüşümünü hızlandıracak yeşil altyapı yatırımlarını desteklemek için başlatılan "Dünya Bankası Türkiye OSB Projesi" çerçevesinde Dünya Bankasından temin edilen 250 milyon Euro tutarındaki kredi halihazırda OSB Tüzel Kişiliklerine kullandırılmaktadır. Proje ile Türkiye'deki seçilmiş OSB'lerin verimliliği, çevresel sürdürülebilirliği ve rekabet gücünün artırılması amaçlanmakta ve Yatırım Programında 33 adet OSB'nin 42 alt projesine kredi desteği sunulmaktadır. Proje kapsamında yeşil ve teknolojik çözümler içeren altyapı, ileri atıksu arıtma tesisi, su geri kazanım, GES, sıfır atık, biyogaz tesisi projeleri desteklenmektedir. Belirtilen kredi paketi vasıtasıyla OSB"'lerimiz Yeşil OSB olma yolundaki altyapı gereksinimlerini sağlayarak suyun geri kazanıldığı ve yenilenebilir enerjinin üretildiği sürdürülebilir sanayi alanlarına dönüşeceklerdir.

Ayrıca, OSB"lerin daha çevre dostu ve sürdürülebilir olması için yasal ve kurumsal çerçeve de geliştirilmektedir. Bu bağlamda; 10.04.2023 tarihinde yayımlanan "Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" kapsamında "Yeşil OSB" tanımı yapılarak OSB"lerin yeşil ekonomiye entegrasyonunu sağlayacak olan Yeşil OSB projelerinin Bakanlığımızca kredilendirilmesi ve öncelikli olarak değerlendirilmesine imkân tanınmıştır.

Bunların yanı sıra; Ar-Ge ve Tasarım merkezi belgesi verilen özel sektör firmaları ile Teknopark firmaları ve girişimcilerimize, gerçekleştirdikleri Ar-Ge, tasarım ve yenilik faaliyetleri kapsamında birçok indirim, istisna, destek ve teşvikler sağlanmaktadır. Bu bağlamda, Afyon-Uşak Zafer Teknoloji Geliştirme Bölgesi (TGB)'ne ait Uşak OSB Teknopark Ek Alanı 16.02.2018 tarihinde ilan edilmiş ve Afyon Uşak TGB Yönetici Şirketine Uşak alanı için 4,7 milyon TL tutarında hibe destek sağlanmıştır. Aktif 21 firmanın yer aldığı Bölgede bugüne kadar 16 proje tamamlanmış olup 22 proje devam etmektedir. Bunun yanı sıra Uşak'ta; gıda sanayi, tekstil ve elektronik sektörlerinde faaliyet gösteren 5 Ar-Ge merkezi de mevcuttur. Bu merkezlerde bugüne kadar tamamlanan proje sayısı 140, devam eden proje sayısı 40 ve başvuru aşamasındaki patent sayısı ise 18'dir.

Son olarak, Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında Uşak ilimizde Zafer Kalkınma Ajansı (ZAFER) aracılığıyla yürütülecek program çerçevesinde; "medikal tekstil", "teknik keçe", "tekstil kimyasalları" ve "tekstil makineleri" üretimi alanlarında yapılacak yatırımlar, kapsamlı teşviklerle desteklenecektir. Bu önemli Programın, Uşak'ta gerçekleştirilecek yeni yatırımlar ve sanayi istihdamını daha da ileriye taşıması hedeflenmektedir.

Mehmet Fatih KACIRBakan