Kars T Tipi Kapalı Cezaevinde yapılan bazı uygulamalara ilişkin
Kaynak göster
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 16 Eylül 2025 tarihinde 7/33936 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 20 Ocak 2026).
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Kars T Tipi Kapalı Cezaevinde yapılan bazı uygulamalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33936, 16 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33936-kars-t-tipi-kapali-cezaevinde-yapilan-bazi-uygulamalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7d190a13-7754-4ec8-abdb-01995c2239de
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 126 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 15.09.2025 DEM Parti Grup Başkanvekili
Kars T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan tutuklu ve hükümlülerin, en temel ihtiyaçlarını dahi kendi bütçelerinden karşılamak zorunda bırakıldıkları kamuoyuna yansımıştır. Kars T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yaşanan sorununlara dair Meclis'e taşınan başvurularımıza rağmen herhangi bir iyileştirme yapılmamış, içme sularını kendi imkanlarıyla temin etmek zorunda bırakılan tutuklu ve hükümlülere elektrik faturalarının da tahakkuk ettirilmesiyle cezaevinde bulunmanın maliyeti artmıştır. Son olarak ise ziyaretçileri tarafından getirilen ve yönetmeliklere uygun kıyafetlerin Cezaevi İdaresi tarafından kabul edilmediği, yakınların söz konusu kıyafetleri yalnızca kargo yoluyla göndermeye yönlendirildiği belirtilmektedir.
Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Birleşmiş Milletler Mahpuslara Muameleye Dair Asgari Standart Kuralları (Nelson Mandela Kuralları), ceza infaz kurumlarında tutulan kişilerin insan onuruna yakışır yaşam koşullarına erişimini güvence altına almaktadır. Anayasa'nın 17. maddesi de "herkesin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı"nı düzenlemektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu çerçevede, Cezaevi İdaresi tarafından getirilen kısıtlamaların hem ulusal mevzuatla hem de Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle çeliştiği açıktır. Tutuklu ve hükümlülere dayatılan içme suyu, elektrik ve kargo giderleri, hem ailelere hem de mahpuslara ek mali yük getirmekte; ekonomik durumu yetersiz olanların en temel ihtiyaçlarını dahi karşılamasının önüne geçmektedir.
Adres: Ana Bina DEM Parti Grubu
Bu bağlamda;
SORULAR
KarsT Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda, tutuklu ve hükümlülerin ziyaretçileri tarafından getirilen, yönetmeliğe uygun kıyafetlerin kabul edilmeyip yalnızca kargo yoluyla teslim alınmasına dair soruşturma açılmış mıdır? Bu uygulamanın dayanağı nedir?
Fahiş kargo ücretleri dikkate alındığında; mahpuslar ve aileleri üzerinde ek maliyet doğuran bu uygulamaya son verilmesi için Bakanlığınız ne tür adımlar atacaktır?
Kars T Tipi Cezaevinde içme suyu ve elektrik gibi en temel ihtiyaçların dahi tutuklu ve hükümlülerin bütçelerinden karşılanmasına yol açan uygulamalar Anayasa'ya, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'a ve uluslararası yükümlülüklere uygun mudur? Bu giderlerin mahpuslara edilmesinin yasal dayanağı nedir?
Bu uygulamaların, BM Mandela Kuralları ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri ile bağdaşmadığı yönündeki değerlendirmelere dair Bakanlığınızın görüşü nedir?
Bakanlığınız, Kars T Tipi Cezaevinde yaşanan bu sorunlara dair herhangi bir raporlama veya inceleme yapmış mıdır? Yaptıysa sonuçları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Kars T Tipi Cezaevinde uygulanan bu keyfi ve ayrımcı düzenlemelere son verilerek, tutuklu ve hükümlülerin insan onuruna yakışır koşullarda yaşamaları için hangi somut adımlar atılacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1704863 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Kars Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/33936 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden LWGgBWGN - hP8c6iM - DPgnl85 - SziAWİ— ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1604-6130/8430 Konu : Yazılı soru önergesi AN al, 2028
Sayın Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT Kars Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/33936 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
I1- Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Eşyanın postadan alınması" kenar başlıklı 107. maddesinin birinci
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden HckDnHc - 49EcpaO - 6odITIOÇ - 8FgGAWY- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü fıkrasında; hükümlülerin adlarına posta veya kargo ile gönderilen havale ve eşyanın, kurum mutemedi tarafından en geç yedi gün içinde postadan alınacağı, gönderi içeriği itibarıyla kuruma sokulması ve bulundurulması mevzuat hükümlerince sakıncalı olmaması hâlinde hükümlüye teslim edileceği hükmünün yer aldığı malumlarıdır.
I1- Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin "Elektrikli eşyalar" kenar başlıklı 9. maddesinin beşinci fıkrasında, aydınlatma dışındaki elektrik giderlerinin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından mesken abonelikleri için belirlenen ücret tarifesi esas alınarak ceza infaz kurumunca hesaplanan bedel üzerinden hükümlü tarafından karşılanacağı, ancak; hükümlü tarafından karşılanacak elektrik giderinin, bulunduğu ceza infaz kurumunca gerçekleştirilen elektrik tedarik ihalesi veya işlemi sonucunda belirlenen elektrik birim fiyatının mesken aboneliğinden daha düşük olması halinde düşük olan birim fiyat üzerinden hesaplanacağı; altıncı fıkrasında, çocuk ve kadın hükümlülerin tüm elektrik giderlerinin kurum bütçesinden ödeneceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
IV- Uluslararası mevzuat ve standartlar dikkate alınarak 2005 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin "İzleme, Dezenfeksiyon ve Analiz Özellikleri" kenar başlıklı 10. maddesinde, Yönetmeliğe ek Tablo BI'e atıf yapıldığı, buna göre bir kişinin insani amaçlı tüketeceği su miktarının 200 litre/gün olarak varsayıldığı, Ülkemiz ceza infaz kurumlarında kullanıma sunulan su miktarının bu standardın üzerinde olduğu ve suyun belirli bir miktarının (yaklaşık üçte biri) sıcak su olarak verildiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararına ek olarak yayınladığı kararın "Hijyen" başlığı altındaki 19. maddesinde belirtilen "Genel hijyenin sağlanması için her mahpusun, iklime uygun sıcaklıkta ve mümkünse her gün, değilse haftada en az 2 kez (veya gerekiyorsa daha sik olarak) banyo veya duş yapabilmesi için uygun tesisler sağlanmalıdır." hükmü gereğince, bu imkân ceza infaz kurumlarındaki hükümlü ve tutuklulara sağlanmaktadır.
V- Kars Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 03/10/2025 tarihli cevapta; Kars T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden HcKDnHC - 49EcpaO - 60diITIO - 8FgAWY- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan