Antalya Arkeoloji Müzesinin yıkımına ve eserlerin korunması için alınan tedbirlere ilişkin
Kaynak göster
Cavit Arı (CHP), 18 Eylül 2025 tarihinde 7/33973 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 13 Kasım 2025).
Cavit Arı (CHP, Antalya). “Antalya Arkeoloji Müzesinin yıkımına ve eserlerin korunması için alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33973, 18 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33973-antalya-arkeoloji-muzesinin-yikimina-ve-eserlerin-korunmasi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c555263-a3d0-4aa9-99b0-01996141d750
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye'nin en önemli arkeoloji müzelerinden biri olan ve 1972 yılında hizmete açılan Antalya Arkeoloji Müzesi, 2025 yılı Temmuz ayında "deprem riski" gerekçesiyle ziyaretçilere kapatılmış; 20 Mart 2025 tarihinde yapılan açıklamada ise müze binasının yıkılarak aynı alanda 2,5 milyar TL maliyetle yeni bir müze binası inşa edileceği duyurulmuştur. Ancak bu sürece dair kamuoyuna yapılan açıklamalar yetersizdir. Müze binasının depreme dayanıksız olduğu ve bu nedenle yıkımının gerektiği ifade edilmişse de; kamuoyuna yeterli inandırıcı ve bilgilendirici bir rapor sunulmamıştır. Müzenin kapatıldığı günden itibaren müze önünde ve birçok alanda toplantılar basın açıklamaları ile teknik bilgiler talep edilse de bakanlık tarafından cevap verilmemiştir. Bu aşamada iken ödüllü müzemiz gece yarısı sokulan İş makineleri ile yıkılmıştır
Özellikle binada sergilenen ve depolarda korunan binlerce yıllık kültürel varlığın akıbeti, yıkım kararının dayandığı teknik raporlar, geçici koruma koşulları ve yeni müze projesine dair mimari detaylar konusunda ciddi belirsizlikler bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Mevcut binanın depreme dayanıksız olduğuna dair hazırlanan teknik analiz ve raporlar kamuoyu ile neden paylaşılmamıştır? Bu raporlar hangi kurumlar tarafından, hangi tarihlerde hazırlanmıştır?
Müze binasının yıkımına karar verilmeden önce, tarihi yapının restore edilmesi ya da güçlendirilmesi gibi alternatif çözümler değerlendirilmiş midir?
Antalya Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen ve depolarda korunan kaç adet taşınabilir kültür varlığı bulunmaktadır? Bunların listesi ve kategorileri kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Müzedeki eserlerin geçici olarak taşındığı yer neresidir? Bu geçici alanlar, eserlerin korunması için yeterli teknik donanıma sahip midir? Uluslararası koruma standartlarına uygun mudur?
Eserlerin taşınması, ambalajlanması, iklimlendirme koşulları gibi süreçlerde hangi uzman ekip görev almıştır? Bu süreçte herhangi bir esere zarar gelmiş midir?
Yeni müze binasının mimari projesi kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? Binanın mimari yaklaşımı, çevreyle ve tarihi doku ile uyumu nasıl planlanmıştır?
Yeni binanın ne zaman tamamlanması öngörülmektedir? Müzenin yeniden açılış tarihi ile ilgili takvim oluşturulmuş mudur?
Müze binasının inşasında 1964 yılında düzenlenen bir proje yarışması ile belirlenen özgün mimari yapının korunması adına herhangi bir mimari belgeleme veya arşivleme çalışması yapılmış mıdır?
Uyarıları dikkate almadan bu taşıma ve yıkım işini gerçekleştirenler hakkında soruşturma açılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca;
Antalya Müzesi binasının deprem dayanıklılığı, 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) çerçevesinde değerlendirilmiş olup beton dayanımı değerlerinin, Deprem Yönetmeliği sınırlarının altında kalması, nervürsüz düz demir kullanımı, taşıyıcı sistemdeki ileri düzeyde korozyon ve malzeme yorgunluğu güçlendirme çalışmalarını yetersiz kılacak düzeyde olduğu; binanın can, mal ve eser güvenliği açısından risk taşıdığı tespit edilmiştir. Bu değerlendirmeler, ilgili mühendislik firmalarının ve teknik uzmanların saha analizleriyle yapılmış, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından denetlenmişler ve sonuçlar ilgili meslek odalarıyla paylaşılmıştır.
Antalya Müzesi binasının tescil durumunun değerlendirildiği Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 10.04.2025 tarihli kararıyla; binanın yapıldığı dönemden günümüze kadar geçen süreçte ihtiyaca cevap verebilmek amacıyla birçok kez tadilat geçirdiği ve ilk yapıldığı dönemdeki fiziki durumundan farklı bir durumda olduğu, özgünlüğünü kaybettiği belirtilmiş olup bununla birlikte hem mevcut yapının hem de yapıldığı dönemdeki yapının Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik ile getirilen kıstasları taşımadığı gerekçeleri ile yapının kültür varlığı olarak tescili uygun bulunmamıştır. Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 27.06.2025 tarihli toplantısında da konu değerlendirilerek 10.04.2025 tarihli Kurul kararının geçerli olduğuna karar verilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olmayan bir yapıya ilişkin belgeleme çalışması yapılması Bakanlığımızın görev ve yetki alanında bulunmamaktadır.
Geçmişte çok sayıda tadilat görmüş, özgünlüğünü kaybetmiş ve statik açıdan yetersiz bulunmuş olan yapının güçlendirme ve tadilat seçenekleri teknik raporlarda değerlendirilmiş; ancak mevcut müdahaleler nedeniyle özgün değerlerin geri kazanılmasının mümkün olmadığı, maliyet ve güvenlik açısından güçlendirmenin uygun olmadığı belirtilmiştir.
Bakanlığımıza bağlı tüm müze müdürlüklerinin eser sayıları ve kategorileri her yılın sonunda düzenli olarak TÜİK'e iletilmekte olup Antalya Müzesi Müdürlüğünde 2024 yıl sonu verilerine göre toplam 64.420 eser bulunmaktadır.
Müzedeki eserlerin taşınmasına yönelik olarak, müze bahçesinde belirlenen alanda büyük boyutlu taş eserler için prefabrik depo yapıları, hassas ve küçük objeler için ise iklimlendirilmiş konteynerler hazırlanmıştır. Geçici depolama alanlarında iklimlendirme, güvenlik ve yangın önleme sistemleri kurulmuş olup eserlerin fiziki ve kimyasal bütünlüklerinin korunması için gerekli ortam temin edilmiştir.
Antalya Müzesi Müdürlüğünden, Bakanlığımıza bağlı diğer müze müdürlüklerinden ve Antalya Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğünden görevlendirilen arkeolog, müze araştırmacısı, restoratör ve konservasyon uzmanlarından oluşan toplam 60 kişilik uzman ekip ile titizlikle yürütülen taşıma çalışmaları sırasında hiçbir esere zarar gelmemiştir.
Ayrıca, yürütülen tüm süreçler ulusal ve uluslararası müzecilik standartlarına uygun şekilde planlanmış, taşınan eserler envanter sistemine göre kayıt altına alınarak izlenebilirliği sağlanmıştır.
Yeni müze projesi çağdaş müzecilik ilkeleri doğrultusunda tasarlanmaktadır. Projede, çevreyle uyum, ziyaretçi konforu, erişilebilirlik ve sergileme teknolojileri ön plandadır. Proje lansmanı 20 Mart 2025 tarihinde ilgili sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla yapılan toplantıda Antalya Müzesi ile ilgili tüm proje detayları kamuoyuyla paylaşılmıştır.
"Antalya Yeni Müze Yapımı İşi" 2025-2026 Yatırım Programında yer almaktadır. Müze inşaatının etaplar halinde yürütülmesi planlanmakta olup açılış tarihi iş programına göre belirlenecektir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan