Türkiye ile Katar arasında imzalanan Ticari ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması'na ilişkin
Kaynak göster
Sadullah Kısacık (Yeni Yol), 19 Eylül 2025 tarihinde 7/34020 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 16 Ekim 2025).
Sadullah Kısacık (Yeni Yol, Adana). “Türkiye ile Katar arasında imzalanan Ticari ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması'na ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34020, 19 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34020-turkiye-ile-katar-arasinda-imzalanan-ticari-ve-ekonomik-ortaklik-anlasmasi-na-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72472ab9-5f28-4199-9c6a-019971445f45
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 27 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Ticaret Bakanı Sayın Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye ile Katar arasında 2018 yılında imzalanan Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması (TEOA) çerçevesinde hazırlanan ve 27 Temmuz 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan ikincil düzenleme, 1 Ağustos 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Bu yeni düzenlemeyle birlikte iki ülke arasındaki pek çok ürün ve hizmet kaleminde karşılıklı olarak gümrük vergileri sıfırlanmış; mal ve hizmet ticaretinde kapsamlı serbestleşme öngörülmüştür. Ticaret Bakanlığı ve Resmi Gazete'de yayımlanan listelere göre, Katar'dan ithal edilen keten ve kendin ürünleri, kum, kuvars, sünger taşı ve kükürt gibi doğal mineraller, tütün ve hurma gibi tarım ürünleri, anorganik kimyasallar ve asal gazlar, ahşap, cam, plastik ve metal eşya, LED ışıklar ile rafine petrol ve petrokimya ürünleri gibi birçok kalemde artık gümrük vergisi uygulanmamaktadır. Bu durum, Katar'dan gelecek düşük maliyetli ürünlerin Türkiye pazarında doğrudan rekabet yaratacağı ve yerli üreticilerin fiyat, kapasite ve pazar payı açısından olumsuz etkileneceği yönünde ciddi endişelere neden olmuştur.
Ayrıca, anlaşma kapsamında Katar menşeli şirketlerin Türkiye'deki kamu alımlarına, hizmet sektörlerine ve yatırım projelerine erişim koşullarına dair yeterli şeffaflık sağlanmamış, ticari serbestleşmenin sınırları, geçiş süreleri ve denetim mekanizmaları konusunda kamuoyuna net bilgi verilmemiştir. Anlaşmanın üretim, yatırım ve istihdam üzerindeki etkilerinin bütüncül biçimde analiz edilmesi ve ilgili sektör temsilcileriyle paylaşılması, ekonomik güvenlik ve sosyal denge açısından büyük önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Katar ile yapılan Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması çerçevesinde gümrük vergilerinin kaldırıldığı sektörler hangileridir? Özellikle hangi sektörlerde yerli üretici risk altına girmiştir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat/ E-614 Bakanlıklar/ Ankara
. Anlaşma kapsamında Türk kamu ihalelerine Katar menşeili şirketlerin erişimi nasıl tanımlanmıştır? Bu durum Türkiye'deki KOBİ'ler ve yerli firmalar açısından haksız rekabet yaratmayacak mıdır?
. Anlaşmada Katar'a tanınan özel düzenlemeler kapsamında, Türkiye'nin yatırımcı devlet tahkimi gibi uluslararası yargı yollarına açık hâle gelip gelmediği hususunda kamuoyuna neden bilgi verilmemiştir?
. Ticaret dengesinde Türkiye lehine görünen fazlanın, büyük ölçüde sınırlı ürün gruplarına ve kamuya dayalı satışlara dayandığı göz önünde bulundurulduğunda; bu anlaşmanın orta ve uzun vadede sürdürülebilir ticaret artışı sağlayacağı nasıl öngörülmektedir?
. Türkiye'nin anlaşma kapsamında tarım, gıda ve su ürünleri gibi hassas sektörlerde herhangi bir koruma önlemi öngörüp öngörmediği açıklanacak mıdır?
" Bu anlaşmanın müzakere sürecine dair kamuoyuna, meslek örgütlerine ve üretici temsilcilerine herhangi bir danışma yapılmış mıdır? Görüş ve öneriler dikkate alınmış mıdır?
. Söz konusu anlaşmanın şeffaflık, toplumsal etki analizi ve rekabet koruma ktiterleri açısından iç denetim mekanizmaları nelerdir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat / E-614 Bakanlıklar/ Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :26.09.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1704863 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Adana Milletvekili Sayın Sadullah KISACIK tarafından verilen 7/34020 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim. ç ar B © Sİ
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: (0312) 449 13 37 Faks No: (0312) 449 1341 DİLEK GÜNGÖR X509 0 3 YE İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir Telefon No: (0312) 449 13 37 8 y TİCARET BAKANLIĞI
Adana Milletvekili Sayın Sadullah KISACIK '"'a Ait 7/34020 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 7) Katarile uzun yıllar müzakere edilen Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması (TEOA), 26 Kasım 2018 tarihinde imzalanmış ve 1 Ağustos 2025 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, 2024 yılında ihracatımız 714 milyon dolar, ithalatımız 386 milyon dolar, toplam ticaret hacmimiz ise 1.100 milyon dolardır.
Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA), muhatap ülke ticaret erbabı nazarında, Türkiye ve Türk ürünlerinin pazara girişini kolaylaştırarak ürünlerimizin tanınırlığını artırma noktasında önemli katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte, tarifelerin azaltılması ve menşe kümülasyon imkanları ile yatırımcılarımızın ve ticaret erbabımızın orta ve uzun vadede pazara girişini ve yatırım ortamının geliştirilmesini desteklemektedir.
Katar ile yapılan TEOA müzakereleri bu mülahazalarla ikili ticarete konu ürünler ve hizmetler ticareti alanlarında yürütülerek gümrük vergileri karşılıklı olarak sektörel hassasiyetler doğrultusunda belirlenmiştir. Müzakere sürecinde gerek mal ticareti gerekse hizmet ticaretine ilişkin hususlarda, diğer kamu kurumları ve kuruluşları, ihracatçılar meclisi, meslek örgütleri ve üretici temsilcileri gibi ilgili tüm paydaşlarla koordinasyon sağlanmış ve istişareler yürütülmüştür.
Anlaşma kapsamında, tarafların anlaşmanın işlerliğini etkileyen ilgili mevzuatı, en geç uygulamaya geçildiği tarihte yayımlamasına ilişkin şeffaflık hükümleri belirlenmiştir. Ekonomik iş birliğinin artırılarak geliştirilmesi, yaşam standartlarının yükseltilmesi, ikili ticaret hacminin dengeli ve uyumlu bir şekilde artırılması, adil rekabet koşullarının sağlanması gibi toplumsal hususlara anlaşmanın temel amaçları arasında yer verilmiştir. Aynı zamanda, anlaşma ile tesis edilen Ortak Komite, anlaşmanın yürütülmesinden de sorumludur. İhtiyaç olduğunda şeffaflığı temin etmek, olumlu toplumsal etkiyi gözetmek ve rekabet ortamını korumak üzere, söz konusu Komiteye gerekli karar alma yetkisi de tanınmıştır.
Bununla birlikte, bahse konu anlaşma kapsamında yatırımlar konusu yer almadığından anlaşma kapsamında yatırımcı tahkimine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Aynı şekilde, anlaşmada kamu alımlarına erişime yönelik taviz tanınan herhangi bir hüküm yer almamaktadır.
Anlaşma metnine Bakanlığımızın web sitesinden © (https://ticaret.gov.tr/disiliskiler/serbest-ticaret-anlaşmaları/yururlukte-bulunan-stalar/katar) erişilebilmekte olup, yine web sitesinde yer alan Anlaşma eklerinden menşe kuralları ve gümrük vergilerinin kaldırılması ile ilgili protokollere, karşılıklı taviz tanınan ürün listelerine ve hizmetler ticareti ile ilgili hususlara detayları ile birlikte ulaşılabilmektedir. Bununla birlikte, ticaret politikası savunma araçlarına ilişkin Dünya Ticaret Örgütü kapsamındaki hak ve yükümlüklerimiz ise bakidir.