İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/34132 GEÇ CEVAPLANDI · 83 GÜN

Aile Yılı kapsamında sağlanan desteklere ilişkin

Kaynak göster

Ali Karaoba (CHP), 23 Eylül 2025 tarihinde 7/34132 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 15 Aralık 2025).

Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Aile Yılı kapsamında sağlanan desteklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34132, 23 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34132-aile-yili-kapsaminda-saglanan-desteklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/086cd6df-abd8-49aa-b2a8-019980211a42

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Hükümet ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından 2025 yılı "Aile Yılı" ilan edilmiş, bu kapsamda kamuoyuna çok sayıda destek ve kolaylık vaadinde bulunulmuştur. Özellikle yeni evlenen çiftlere 150.000 TL tutarında faizsiz, 2 yıl sonra geri ödenecek kredi verilmesi Bakanlığın en büyük projesi olarak topluma sunulmuş, "Aile Yılı? kavramı maddi bir destek sınırlarına sıkıştırılmıştır. 15 Ocak 2025 tarihinde başlayan uygulama dönemi için duyurular yapılmış, 30 yaş altı gençlerin destekten yararlanacağı açıklanmıştır.

Ancak geçen süre içinde yapılacağı söylenmiş desteklerin sürdürülebilir olmadığı görülmüştür. Döviz kuru, 15 Ocak 2025'te yaklaşık 35 TL iken, 19 Eylül 2025 tarihi itibarıyla 41,5 TL seviyesine yükselmiş; böylece 150.000 TL tutarındaki desteğin dolar bazında değeri yaklaşık 700 USD erimiştir. Bu durum, ailelere sağlanan desteğin ekonomik kriz ve yüksek enflasyon karşısında ciddi şekilde değer kaybettiğini ortaya koymaktadır.

Öte yandan, "Aile Yılı" kapsamında yeni evlenen çiftlere sağlanan desteklerin büyük kısmı fiilen hayata geçirilememiş, bunun yerine 3 aylık ücretsiz internet hizmeti gibi ikincil uygulamalarla sürecin doldurulmaya çalışıldığı kamuoyuna yansımıştır. Dolayısıyla, bu politikaların gerçekçi olup olmadığı, vaatlerin ne kadarının yerine getirildiği ve gençlerin aile kurma yolundaki en büyük engeller olan ekonomik zorluklara nasıl çözümler üretileceği hususları açıklığa kavuşturulmalıdır. Gençlerin temel sorunlarına çözüm üretilemeyen 9 aylık süreçte aile yılı kapsamında neler yapıldığı kamuoyu ile şeffaf bir biçimde paylaşılmalıdır. Bu bağlamda,

SORULAR

  1. 2025Syılı "Aile Yılı" kapsamında bugüne kadar kaç çift, faizsiz 150.000 TL destek kredisinden yararlanmıştır? Başvuru yapan çift sayısı ile destekten fiilen yararlanan çift sayısı nedir?

  2. Destek kapsamında çiftlere sağlanan kredilerin geri ödeme koşullarında herhangi bir değişiklik yaşanmış mıdır?

  3. Kamuoyuna açıklanan destek paketi dışında, çiftlere 3 aylık internet hizmeti verilmesi yeterli görülmekte midir? Bu tür sınırlı desteklerin ailelerin ekonomik zorluklarına çözüm üretmesi nasıl beklenmektedir? İşsizlik, liyakat, güvenlik, adalet gibi konularda çözüm bekleyen gençlere verilen "3 aylık bedava internet" gibi hizmetler yeterli görülmekte midir?

  4. "Aile Yılı" kapsamında ailelere yönelik başka hangi destekler, projeler veya uygulamalar planlanmış ve fiilen hayata geçirilmiştir?

  5. Bakanlığınız, aile yılı kapsamında engelli bireyler ve dezavantajlı gruplar için hangi özel çalışmaları ve projeleri hayata geçirmiştir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·

İlgi (o :a)01.08.2025 tarihli ve 1675051 sayılı yazınız.

b) 03.09.2025 tarihli ve 1692096 sayılı yazınız.

c) 06.10.2025 tarihli ve 1710225 sayılı yazınız. ç)22.10.2025 tarihli ve 1720796 sayılı yazınız. d)19.11.2025 tarihli ve 1737875 sayılı yazınız.

4 vemağ e mpeny veri aranma

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığı

Tarih: 15/12/2025 14551

Sayı: E-12007.03-1758437

Ni 1 OD 0 AURA (BE

2025 AİLE YILI

ACELE

İlgi yazı ekinde alınan Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/31467, 7/33031, 7/34132, 7/35088 ve 7/36275 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 1İ31447

1. 7/31467 Cevap Metni (6 Sayfa) SL

2. 7/33031 Cevap Metni (4 Sayfa)

3. 7/34132 Cevap Metni (3 Sayfa) 7/33034

4. 7/35088 Cevap Metni (1 Sayfa) 2 KİZ

5. 736275 Cevap Metni (1 Sayfa) 4 (3 gt 52 7 (35089 2/36215

Sosyal Çalışmacı ün

Telefon No:(312) 705 73 30 : EE :

(34122 6.k.18

Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA 'ya Ait 7/34132 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Aile kurumunun korunması ve güçlendirilmesine yönelik çalışmalar bütüncül ve koruyucu önleyici bir anlayışla devam etmektedir. Ailenin öneminin vurgulanması, aile içindeki birlik ve beraberliğin korunması, mevcut riskler karşısında ailenin desteklenmesi, aileyi destekleyen politikaların yaygınlaştırılması amacıyla 2025 yılı Aile Yılı olarak Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından ilan edilmiştir.

Yıl boyunca ailenin korunması ve güçlendirilmesine yönelik ekonomik fayda sağlayacak, farkındalığı artıracak ve ailelerin sosyo-kültürel gelişimine katkı sağlayacak faaliyetler düzenlenmektedir. Aile Yılında aile odaklı eğitimlerin artırılması, rehberlik ve danışmanlık faaliyetlerinin etkinleştirilmesi, sosyal politika ve hizmet sunum kapasitesinin desteklenmesi, dijitalleşme sürecinde ailelerin yeni koşullara uyumunun artırılması, aileye duyarlı çevre yaklaşımının geliştirilmesi de bu yıl kapsamında yapılan faaliyetlerin temelini oluşturmaktadır. 81 ilimizde yürütülen Aile Yılı faaliyetlerine ilişkin detaylı bilgiler aileyili.gov.tr adresinden edinilebilmektedir.

15 Mayıs 2024'te "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" konulu ve 2024/6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmıştır. Genelge ile "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)" ilan edilmiş olup anılan eylem planı, küresel riskler ve demografi, refah, sosyal politika ve hizmet, dijitalleşme ve çevre olmak üzere beş temel amaç çerçevesinde yapılandırılmıştır.

Küreselleşen Dünyada Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" temalı Uluslararası Aile Forumu, ailenin korunması ve güçlendirilmesi, aileye ve çocuklara zararlı akımlarla mücadele edilmesi, güçlü bir nüfus yapısına sahip olunması amaçlarıyla; aileden sorumlu bakanlar, uluslararası kurum temsilcileri, akademisyenler ve STK üyeleri katılımıyla 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilmiştir.

Kapanışı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN ve Sayın Emine ERDOĞAN'ın teşrifleri ile gerçekleştirilen (Uluslararası Aile Forumunda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus 10 Yılı" ilan edilmiştir. Aile yılı kapsamında aileyi merkeze alan politikaların küresel düzeyde tartışıldığı Forumda 27 ülkeden bakanlar ve üst düzey politika yapıcılarla bir araya gelinerek aileye yönelik ortak değerler ve karşılaşılan tehditler ile çözüm yolları masaya yatırılmıştır.

Ayrıca 2 Aralık 2025 tarihinde Aile ve Nüfus On Yılına Doğru Uluslararası Sempozyumu gerçekleştirilmiştir. Sempozyumda, "Ailenin Güçlendirilmesine Yönelik Politikalar" ile "Ulusal ve Uluslararası Nüfus Politikaları" başlıklı iki panel gerçekleştirilmiştir.

Nüfus politikalarının ülke genelinde eşgüdüm içerisinde ve bütüncül bir yaklaşımla oluşturulmasını ve daha etkin uygulanmasını sağlamak, demografik yapıdaki gelişmeleri izlemek ve değerlendirmek üzere 25 Aralık 2024 tarihinde yayımlanan 172 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Nüfus Politikaları Kurulu oluşturulmuştur.

Kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı yapmaktadır. Kurul çalışmaları kapsamında Kurul üyesi kurumlar ve ilgili kurumların üst düzey temsilcilerinin katılımıyla aile ve nüfus yapısında meydana gelen değişimler ele alınmaktadır.

14 Nisan 2025 tarihinde yapılan Nüfus Politikaları Kurulu toplantısında, aile ve güçlü nüfus yapısının oluşturulması amacıyla "Mevzuat", "Çalışma Hayatı", "Eğitim", "Ekonomik Teşvikler", "Sağlık" ve "İletişim ve Farkındalık Oluşturma" olmak üzere 6 çalışma grubu oluşturulmuştur. Söz konusu çalışma gruplarında nüfus politikalarına ilişkin ulusal stratejimizi oluşturmak amacıyla somut öneriler üzerinde çalışmalara devam edilmektedir.

Kurul kapsamında yapılan çalışmalar neticesinde evlenme, aile kurma, çocuk sahibi olma ve çocuk bakımını kolaylaştıracak önemli adımlar atılmıştır. Doğum yardımı uygulaması kapsamında yapılan tek seferlik ödeme tutarı 5 bin TL'ye yükseltilmiştir. Bunun yanı sıra, ikinci çocuktan itibaren her çocuk için ailelere her ay düzenli destek ödemesi hayata geçirilmiştir. Aile ve iş yaşamı dengesini sağlamaya yönelik olarak Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik yürürlüğe girmiştir.

İş ve aile yaşam dengesinin kurulması, kreşlerin yaygınlaştırılması, ücretli ve ücretsiz doğum izni gibi konular Kurul tarafından ele alınmaktadır.

Malumları olduğu üzere, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 108 inci maddesinde "Doğum yapan memura, 104 üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilir." hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla, hali hazırda doğum yapan memur ve eşi 2 yıla kadar ücretsiz izin kullanabilmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 'Doğum Sonrası Yarım Zamanlı Çalışma' başlıklı Ek 43 üncü maddesinde yarım zamanlı çalışma hakkının kullanımına ilişkin düzenleme yapılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan 10108 sayılı Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik 18.07.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunun "Doğum ve Evlat Edinme Sonrası Yarım Çalışma Ödeneği' başlıklı Ek 5 inci maddesinde konuya ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunun Ek 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan Doğum ve Evlat Edinme Sonrası Yarı Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar 10.02.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu kapsamda çalışan kadınlar ve anne adayları açısından önem taşıyan doğum sonrası yarım zamanlı çalışma hakkına ilişkin halihazırda hem memurlar hem işçiler bakımından düzenlemeler bulunmaktadır.

Diğer taraftan Ülkemizin değişen ve gelişen şartlarına uygun olacak şekilde tüm tarafların talepleri ve ihtiyaçları da dikkate alınarak sürekli değerlendirilmeler yapılmaktadır.

Nüfus Politikaları Kurulu tarafından iş ve aile yaşamının uyumlaştırılması noktasında çalışmalar sürdürülmektedir. Cumhurbaşkanlığı tarafından kamu kurumlarına kreşlerin yaygınlaştırılması amacıyla "Kreş ve Çocuk Bakımevi Hizmeti" konulu yazı gönderilmiştir.

Öte yandan Bakanlığımız hizmetlerinin tek çatı altında sunulduğu Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM), 2013 yılından bu yana ailelere ve fertlere yönelik koruyucu, önleyici, destekleyici, iyileştirici sosyal hizmet çalışmalarını ilgili paydaşlarla iş birliği halinde sunmaya devam etmektedir. Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) kapsamında ise 2017 yılından bu yana vatandaşlarımıza yönelik gerekli rehberlik ve yönlendirme çalışmalarını yürütülmektedir.

Aile içi iletişimin güçlendirilmesi ve aile bireylerinin sorun çözme becerilerinin geliştirilmesi amacıyla eğitim ve danışmanlık hizmetleri yürütülmektedir. Çiftleri evlilik hayatına hazırlamak amacıyla iletişim, hukuk ve sağlık konularını içeren Evlilik Öncesi Eğitim Programı ve temel aile yaşam becerilerine yönelik bilgi, beceri ve tutumları olarak edinebilmeleri için eğitim ve iletişim, hukuk, iktisat, medya ve sağlık olmak üzere 5 alandan ve 28 modülden oluşan Aile Eğitim Programı (AEP) kapsamında çalışmalar devam etmektedir. AEP'in yanı sıra anne babaların kendi potansiyellerini ve güçlü yönlerinin farkına varmalarını sağlamak, çocuklarıyla olan etkileşimini ve aile içi iletişimi güçlendirmek, ebeveynlik ile ilgili olumlu tutum ve davranışları desteklemek ve değişime yönelik aile odaklı pratikleri hayata geçirmek amacıyla Modüler Aile Eğitim Programı geliştirilmiştir.

Aile yılında aileler için dijital bir rehber olma özelliği taşıyan İlk Öğretmenim Ailem Mobil Uygulaması hayata geçirilmiştir. Bu uygulama ile anne babaların olumlu ebeveynlik tutum ve becerilerine sahip olmalarını desteklemek, sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağlamak, anne babaların çocuklarının sağlıklı gelişimlerindeki rolünü güçlendirmek amaçlanmaktadır. Ayrıca, uygulama kapsamında vatandaşlarımızdan iletilen sorular uzmanlarımız tarafından cevaplanmaktadır. Uygulama marketlerden ücretsiz olarak indirilebilmektedir.

Aile Danışmanlığı hizmeti, "Aile Danışmanlığı", "Boşanma Süreci Danışmanlığı" ve "Bireysel Danışmanlık" olmak üzere 3 temel başlık altında gerçekleştirilmekte ve 81 ilde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerindeki uzman personel aracılığı ile ücretsiz olarak sunulmaktadır. Bu hizmet ile aile bireylerini güçlendirmek, aile içi ilişkileri düzenlemek, aile bireylerinin iletişim, stresle baş etme, problem çözme becerilerini geliştirmek, evliliğin işleyişinde yaşanan ya da yaşanması muhtemel sorunların çözümüne destek olmak hedeflenmektedir.

Ailelerin ve bireylerin huzur ve mutluluğunu tehdit eden kötü alışkanlık ve bağımlılık sorunlarının engellenmesine ve çözümüne ilişkin çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda bağımlılık probleminin önüne geçmek amacıyla Sosyal Uyum Süreci Danışmanlığı ile 18 yaş üzeri bireylere ve ailelerine sosyal uyum süreçlerinde tedaviye yönlendirme, tedavi sonrası sosyal uyum, hayata katılım, meslek edinme, iş bulma, arkadaşları ve ailesiyle olan ilişkilerini geliştirme, topluma yeniden uyum süreçlerini düzenleme yoluyla destek olunmaktadır. Bununla birlikte Türkiye Bağımlılıkla Mücadele eğitimleri ile bireylerin ve dolayısıyla ailelerin bağımlılık riskinden korunmasına yönelik alkol, madde, tütün, kumar ve teknoloji bağımlılığı ile mücadele alanlarında farkındalığın artırılması amaçlanmaktadır.

Diğer taraftan, Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi aracılığıyla yuva kuracak gençlerimiz hem maddi olarak hem de eğitim ve danışmanlık hizmetleri ile desteklenmektedir. Proje kapsamında 2 yılı ödemesiz ve 48 ay vadeli faizsiz kredi söz konusudur. 15 Şubat 2024 tarihinde deprem bölgesinde pilot olarak uygulanmaya başlayan proje, 13 Ocak 2025 tarihi itibarıyla ülkemiz geneline yaygınlaştırılmıştır. Ekim 2025 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeler doğrultusunda başvuran çiftlerin her ikisinin de 18-25 yaş aralığında olması halinde kredi tutarı 250.000 TL, 26-29 yaş aralığında olması halinde ise 200.000 TL olarak belirlenmiştir. Gelir durumu değerlendirmesinde esas alınan son 6 aylık ortalama gelir sınırı da asgari ücretin 2.3 katından 2.5 katına çıkarılmıştır. 2025 Ekim sonu itibariyle proje kapsamda 49 bin çifte kredi ödemesi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, krediden yararlanan çiftlerin 48 ay içinde çocuk sahibi olmaları durumunda, her bir çocuk için kredi geri ödemeleri 12 ay süreyle ertelenecektir. Proje kapsamında imzalanan iş birliği protokolleriyle çeşitli özel sektör firmaları tarafından çiftlere yönelik değişen oranlarda indirimler de sunulmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan

Metin otomatik okundu. 2 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir