Bir kişinin denetimli serbestlik başvurusunun reddine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 113 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını say mia arz ederim.
Gazel Bulut hakkında 2013 yılında başlayan yargılamalar sonucunda çeşitli cezalar kesinleşmiş olup infaz süreci devam etmektedir. İlk düzenlenen müddetnamede şartlı tahliye tarihi Kasım 2024 iken, eklenen cezalar neticesinde yeni müddetname ile bu tarih Ağustos 2026'ya ertelenmiştir.
Gazel Bulut tarafından mevzuat çerçevesinde yapılan denetimli serbestlik başvurusu, İzleme Kurulu tarafından "örgüt koğuşunda kalıyor" gerekçesiyle reddedilmiştir. Bu gerekçe, ceza infaz kurumlarının yerleştirme kararlarını hükümlünün yasal haklarına erişiminin önüne koymakta; ayrıca henüz hükmü kesinleşmemiş kişilerle aynı koğuşta bulunmayı hak kısıtlamasına dayanak yapmak suretiyle masumiyet karinesini ihlal etmektedir. Ayrıca burada son derece sıkıntılı olan asıl mesele Gazel Bulut'un, aynı koğuşta kalmış olduğu kişi önceki dönem eşbaşkanımız olan ve aynı zamanda 26. Dönemde milletvekilliği yapmış olan Figen Yüksekdağ'dır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Figen Yüksekdağ'ın hakkında verilen kararların, AİHM tarafından ihlal niteliği taşıdığı, Yüksekdağ"ın siyasi sakilerle cezaevinde bulunduğu tüm ulusal ve uluslararası kamuoyunun malumudur. Gazel Bulut'a uygulanan hukuksuzluğun esas sebebinin de siyasi saikler olduğu bu bağlamda gayet açık ve nettir. Bu karar, bu uygulama , hem Gazel Bulut'un hem de Figen Yüksekdağ'ın hukuki süreçlerinin tamamen siyasi kararlarla işletildiğini göstermesi bakımından da turnusol kağıdı niteliğinde olmuştur.
Netice itibari ile bu uygulamalar, hukuk devleti ilkesini zedelediği gibi, infaz hukukunda eşitlik ve öngörülebilirlik ilkelerini ortadan kaldırmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Gazel Bulut'un denetimli serbestlik başvurusunun reddine gerekçe olarak "örgüt koğuşunda .kalıyor" ifadesinin kullanılması hangi mevzuat hükmüne dayandırılmaktadır? Bu gerekçe hangi kanun veya yönetmelikte yer almaktadır? . Cezainfaz kurumlarında hükümlülerin koğuşlara yerleştirilmesine ilişkin esaslar hangi objektif kriterlere göre belirlenmektedir? "Örgüt koğuşu" şeklinde bir tanımlama resmi mevzuatta var mıdır?
. Henüz hükmü kesinleşmemiş kişilerle aynı koğuşta bulunmanın, masumiyet karinesiyle bağdaşmadığı yönündeki eleştirilere Bakanlığınızın cevabı nedir? Bu hususta herhangi bir denetim veya inceleme yapılmakta mıdır?
. Figen Yüksekdağ'ın yargılamaları ve tutukluluğuna ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının "ihlal" niteliğinde olduğu dikkate alındığında, aynı koğuşta bulunma gerekçesiyle Gazel Bulut'un haklarının kısıtlanması hukuken nasıl izah edilmektedir?
. Gazel Bulut'un ilk müddetnamesinde şartlı tahliye tarihinin Kasım 2024 iken, daha sonra eklenen cezalarla Ağustos 2026'ya ertelenmesinin gerekçesi nedir? Eklenen cezalar hangi suçlamalara dayanmaktadır ve bu cezalar hangi tarihlerde kesinleşmiştir?
. Cezaevlerinde denetimli serbestlik ve şartlı tahliye uygulamalarında eşitlik ve öngörülebilirlik ilkelerinin ihlal edilmemesi için Bakanlığınızın aldığı tedbirler nelerdir?
. İzleme Kurullarının kararlarında, ceza infaz kurumlarının yerleştirme uygulamalarının hükümlülerin yasal haklarının önüne geçmesi hukuken doğru mudur? Bu konuda Bakanlığınız herhangi bir standartlaştırma veya denetim mekanizması oluşturmuş mudur?
. Benzer gerekçelerle (koğuş, siyasi kimlik, koğuş arkadaşlığı vb.) denetimli serbestlik hakkı engellenen başka hükümlüler var mıdır? Varsa sayıları nedir ve bu gerekçeler hangi yasal dayanağa sahiptir?
. Bakanlığınız, infaz hukukunun siyasallaştırıldığı yönündeki ulusal ve uluslararası eleştiriler hakkında ne düşünmektedir? Bu eleştirilerin ortadan kaldırılması için hangi adımlar atılmaktadır?
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler (BM Medeni ve Siyasi Haklar
Sözleşmesi, AİHS vb.) çerçevesinde masumiyet karinesi, eşitlik ilkesi ve siyasi saiklerle infaz uygulamalarının yapılmaması konularında Bakanlığınızın taahhüdü nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1712094 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/34205 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden O6SDMLCM - 9XD3Veğ - 3ekG4k/ - Ndyt B4— ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1642-6217/8543 Konu : Yazılı soru önergesi 41/0 /2026
Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ Erzurum Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/34205 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, başta 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun olmak üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mevzuat hükümleri, tüm ceza infaz kurumlarında, hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanmaktadır.
11- 5275 sayılı Kanunun;
A) "Hükümlülerin gözlem ve sınıflandırılması" kenar başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, akli ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlâki eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türleri belirlenerek, durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmaları ve bunlara göre saptanacak infaz ve iyileştirme rejiminin; gözlem, inceleme ve değerlendirme yöntemiyle çalışan gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde veya kapalı ceza infaz kurumlarının bu hizmete ayrılan bölümlerinde yapılacağı; hükümlülerin, işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderilecekleri,
B) "Hükümlülerin gruplandırılması" kenar başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ilk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadi suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler; akli ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler; tehlike hâli taşıyanlar; terör suçluları ile suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular şeklinde gruplara ayrılacağı; ikinci fıkrasında hükümlülerin ayrıca yaşları, hükümlülük süreleri ve suç türleri itibarıyla da gruplandırılacağı,
©) "Hükümlünün barındırılması ve yatırılması" kenar başlıklı 63. maddesinin üçüncü fıkrasında, kadınların erkeklerle, hükümlülerin tutuklularla, çocukların yetişkinlerle, örgüt veya çıkar amaçlı örgüt suçluları ile terör suçlularının Kanunda sayılan hâller dışında bir araya gelmelerine ve bağlantı kurmalarına izin verilmeyeceği,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden FRKoGyP - J7ZZ19C - *gNb3JMm - luU8Hoz ik erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Bu kapsamda hükümlü ve tutukluların gözlem, sınıflandırma, gruplandırma ve odalara yerleştirme işlemleri, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Ceza İnfaz Kurumları İdare ve Gözlem Kurulu kararlarıyla gerçekleştirilmekte olup, bu kararlara karşı yargı yolu açıktır.
NI. A) 5275 sayılı Kanunun; "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
B) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
IV- Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 20/10/2025 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen ve Kocaeli 1 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün denetimli serbestlik hükümlerinden
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden FRKoGyP - JI72219C - *gNb3 Mm - luU8Hozil erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü faydalanma talebinin reddine ilişkin 08/09/2025 tarihinde Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği,
B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,
O) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden fRKoGyP - I72219C - *gNbiMm - luU8Hoz ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan