Eğitim ve istihdamda yer almayan genç nüfusa ilişkin

A/34g01 Ge 1S

b) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız. > 4

c) 17/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1718631 sayılı yazınız. 1S 010 JE ç)21/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720765 sayılı yazınız. ) Ay 1 d)22/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720796 sayılı yazınız. İ/25 0J1 ze 6

1/3016 75X1$

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ'nin 7/34266, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/34397, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN'ın 7/34899, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7134901, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/35010, Kütahya Milletvekili Ali Fazıl KASAP'ın 7/35020 ve 7/35022, Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7/35026, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/35134, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN"'ın 7/35136, Çanakkale Milletvekili İsmet GÜNEŞHAN"'ın 7/35141 ile Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN"ın 7/35146 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Waayi OLU Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

1134148 T.C. 0Y- 17

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN a N YÜZYILI Strateji Geliştirme Başkanlığı PO YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

OECD tarafından yayımlanan ve eğitim sistemlerine dair en kapsamlı karşılaştırmalı verileri sunan raporlara göre Türkiye en fazla ilerleme kaydeden ülkeler arasında yer almaktadır. Söz konusu raporlar Türkiye'nin eğitimde kapsayıcılığı artırma ve genç nüfusu eğitime kazandırma alanlarında OECD ülkeleri arasında öne çıktığını ortaya koymaktadır. Uygulanan etkili politikalar neticesinde okul öncesinden yükseköğretime kadar her kademede eğitime erişimin artması/sağlanması, yükseköğretimde tamamlama oranlarının yükselmesi ve okul terk oranlarının düşük düzeyde kalması ile birlikte ülkemizde iş gücüne dahil olmayan ve eğitime devam etmeyen 18-24 yaş arası gençlerin (NEET) oranında düşüş yaşanmıştır. OECD genelinde ortalama NEET oranında yıllara göre yaşanan düşüşe paralel olarak ülkemizde de NEET oranları 9033,0"dan *031,1'e düşmüştür. Aynı zamanda Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre de 2020 yılında 15-29 yaş arası ülkemizde istihdam/eğitim/öğretim dışında kalan gençlerin oranı 94632 iken 2024 yılında bu oran "625,9a gerilemiştir. Diğer ülkelerle kıyaslandığında Türkiye'nin iş gücüne dahil olmayan ve eğitime devam etmeyen gençlerin (NEET) oranında kayda değer bir düşüş gerçekleştiği görülmektedir. Öte yandan 2024 yılı TÜİK verilerine göre 15-34 yaş aralığında; ortaöğrenimini mesleki eğitimde tamamlayanlarda istihdam oranı 9066, genel liselerde tamamlayanlarda ise 9058 olarak gerçekleşmiştir.

Bakanlığımızca eğitim sistemimizin çağın gereksinimlerine ve iş gücü piyasasının dinamiklerine uygun biçimde sürekli yenilenmesi yönünde kapsamlı çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, Bakanlığımız ve UNICEF iş birliğiyle "Yeşil Beceri ve Dijital Dönüşüm Programı" 26.03.2024 tarihi itibariyle uygulamaya konulmuş olup ortaöğretim düzeyinde (13-17 yaş arası öğrenim gören) farklı okul türlerinde öğrenim görmekte olan öğrenciler ile bu kurumlarda görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenleri hedeflemektedir.

Program, yeşil ve dijital becerilerin eğitim sistemine entegrasyonunu sağlayarak öğrencilerin yalnızca akademik bilgiyle değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma, çevre bilinci, dijital üretkenlik ve yenilikçi düşünme gibi alanlarda yetkinlik kazanmalarını amaçlamaktadır. Böylece mezunlarımızın hem ulusal hem de uluslararası ölçekte istihdam edilebilirliklerinin artırılması hedeflenmektedir.

Uluslararası çerçevelerle de uyumlu olarak tasarlanan bu program, ülkemizin "12. Kalkınma Planı", "Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA)", "İklim Değişikliği Eylem Planı", "Türkiye İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı" ve "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" ile uyumlu biçimde planlanmıştır. Bu stratejiler, gençlerin sadece meslek sahibi olmalarını değil, aynı zamanda dünyayı ve toplumu önemseyen sorumlu bireyler haline gelmelerini desteklemektedir.

Bakanlığımız söz konusu programla, öğretmenlerin dijital ve pedagojik yeterliliklerinin geliştirilmesini, eğitim içeriklerinin sürdürülebilirlik ekseninde güncellenmesini sağlayarak öğrencilerin geleceğin mesleklerine hazırlanmasını hedeflemektedir.

Sonuç olarak, "Yeşil Beceri ve Dijital Dönüşüm Programı" ile gençlerimiz yalnızca mevcut müfredatla değil, yeşil ve dijital ekonominin gerektirdiği yetkinliklerle de donatılmaktadır. Böylelikle eğitim sistemimiz, iş bulma olasılığı düşük mezunlar yetiştirmek yerine, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu, üretken ve geleceğin becerilerine sahip genç bireyler yetiştirmeye odaklanmaktadır.

Eğitim sistemimizin gençlerimizi yalnızca akademik bilgiyle değil, aynı zamanda 21. yüzyıl becerileriyle donatacak şekilde güçlendirilmesi, Bakanlığımızın öncelikli hedefleri Ki akl a MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN M ll N Strateji Geliştirme Başkanlığı YüzyıLı yx rr o 4 mia arasındadır. Bu kapsamda, öğrencilerimizin girişimcilik, yenilikçilik, takım çalışması ve problem çözme gibi becerilerini geliştirmeye yönelik çeşitli projeler ve iş birlikleri hayata geçirilmektedir.

Bakanlığımız ile Genç Başarı Eğitim Vakfı arasında imzalanan protokol çerçevesinde yürütülen "GençBizz Lise Girişimcilik Programı", bu hedefe hizmet eden önemli bir uygulamadır. Söz konusu program kapsamında lise öğrencilerimiz, öğretmenlerinin rehberliğinde kendi iş fikirlerini geliştirerek şirket kurmakta, ürün veya hizmet üretmekte ve bunları gerçek piyasa koşullarında sunma fırsatı bulmaktadır. Bu çalışmalar sayesinde öğrencilerimiz yalnızca teorik bilgiyle değil, aynı zamanda girişimcilik ekosistemiyle doğrudan etkileşim kurarak yenilikçi düşünme, finansal okuryazarlık, dijital beceri ve iş geliştirme alanlarında önemli kazanımlar elde etmektedir. Dolayısıyla, Bakanlığımızın vizyonu, gençlerimizi iş arayan bireyler olarak değil, kendi geleceğini tasarlayabilen, üretken ve girişimci vatandaşlar olarak yetiştirmektir. GençBizz gibi uygulamalar da bu anlayışın sahadaki somut örneklerindendir.

2025-2026 eğitim ve öğretim yılında pilot uygulaması yapılacak olan "Geleceğe Adım Adım-Kariyer Yolculuğum" adlı proje çalışması yürütülmektedir. Proje kapsamında, öğrencileri, kariyer grupları ve istihdam alanlarına yönelik gerçek yaşam pratiklerine dair bilgi ve uygulamalarla tanıştırmak hedeflenmiştir. "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" ile yaparak-yaşayarak öğrenme odaklı, çok boyutlu, beceri temelli bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu çerçevede, projede;

-Öğrencilerin sahip olduğu potansiyel profesyonel becerileri, gerçek hayat durumlarında uygulayabilmelerinin sağlanması,

-Öğrencilerin gerçek dünya deneyimi kazanmalarına ve hayat/kariyer yolculuklarını şekillendirebilecek bağlantılar geliştirmelerine katkıda bulunulması,

-Projede yer alan kurum ve kuruluşların gençler arasında görünürlüğünün artması,

-Öğrencilerin gerçek çalışma hayatına yönelik erken bir bakış açısı kazanmalarının sağlanması,

-Öğrencilerin, güçlü yönlerini belirleyebilecekleri, kariyer hedeflerini gözden geçirebilecekleri ve böylece profesyonelliklerini geliştirebilecekleri çalışma ortamları ile tanıştırılması, amaçlanmıştır.

-Diijtal çağda mesleki gelişimin önemi hızla artarken, proje ile öğrencilerin güçlü yönlerini obelirleyebilecekleri, kişisel Okariyer hedeflerini gözden geçirebilecekleri, profesyonelliklerini geliştirebilecekleri çalışma ortamları ile tanışmaları,

-Öğrencilerin, kendilerine verilen görevleri (sosyal medya duyurularv/ilanlar hazırlamak, web sitesi oluşturmak, projede görev almak vb.) yerine getirirken iş birliği, koordinasyon, problem çözme, etkili iletişim gibi konularda gelecekteki kariyerlerine yarar sağlayacak yeterlilik ve beceriler edinebilmeleri,

-Kurumların öğrencilerle tanıştırılması, buluşturulması, ortak bir çalışmada yer alması ile gençler arasındaki bilinirlik ve görünürlüklerinin artırılması, beklenmektedir.

"Geleceğe Adım Adım-Kariyer Yolculuğum Projesi" kapsamında ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören tüm öğrenciler projenin faydalanıcısı olarak belirlenmiştir. Proje kapsamında öğrencilerin ilgi, yetenek ve değerlerine uygun meslekleri tanımalarına fırsat sunan, istihdam alanlarında rol model olabilecek, rehberlik kapasitesine sahip kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapılacaktır. Bu kapsamda kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan iş birliği ile, öğrencilere kariyer farkındalığı kazandırmakla birlikte, gelecekteki meslekleri ve sx X a T.C.

(4 A MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN ik "UN Strateji Geliştirme Başkanlığı yüzyıLı e VE ağrı yükseköğrenim tercihlerine yönelik daha gerçekçi, somut adımlar atmalarına yardımcı olmak hedeflenmiştir.

Proje ile ortaöğretim düzeyindeki öğrenciler, sadece okulda edindikleri akademik bilgiyle değil, bunun yanında problem çözme, takım çalışması, dijital içerik üretimi, iletişim, araşırma yapma ve raporlama becerileri gibi 21. yüzyılın temel yetkinlikleriyle donatılmaktadır. Böylece öğrencilerin, mezuniyet sonrasında iş dünyasında karşılaşabilecekleri çalışma ortamı ve zorluklara dair fikir edinme olanağı da bulmaları beklenmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı, "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" doğrultusunda, öğrencilerin bilgi, beceri, değer ve yeterlik temelli bir eğitim sürecine katılmalarını sağlamak amacıyla çok yönlü projeler geliştirmektedir. Bu çerçevede, "Gelecek Hayalim: Dijital Dönüşümle Geleceğe Hazırlan Projesi", dijital dönüşüm çağında öğrencilerimizi geleceğin mesleklerine hazırlamak amacıyla hayata geçirilmiştir.

Proje, ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin fen, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarına yönelik ilgi ve farkındalıklarını artırmayı; öğretmenlerin ise dijital pedagojik yetkinliklerini güçlendirerek sınıf içi uygulamalarda yenilikçi öğretim yöntemlerini etkin biçimde kullanmalarını hedeflemektedir. Bu doğrultuda, eğitim ortamlarına sanal gerçeklik (VR) destekli öğrenme senaryoları entegre edilmekte; öğrencilerin etkileşimli, deneyim temelli ve mesleki yönelim odaklı öğrenme süreçlerine katılımı sağlanmaktadır. Böylece, "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"nin öngördüğü öğrenci merkezli, beceri temelli, üretken ve dijital dönüşüme duyarlı eğitim anlayışı somut biçimde hayata geçirilmektedir.

Proje, hazırlık, içerik geliştirme, öğretmen eğitimi, okul içi uygulama, izleme-değerlendirme ve sürdürülebilirlik aşamalarını kapsayan bütüncül bir yapıdadır; belirlenen illerde yenilikçi sınıflara sahip pilot okullarda uygulanmakta, öğretmenler aldıkları eğitimler sonrasında öğrencilerle birlikte VR destekli öğrenme uygulamalarını yürütmektedir.

Proje kapsamında:

-Disiplinler arası öğrenme yaklaşımı benimsenmekte, STEM alanları bütüncül biçimde ele alınmaktadır.

-Uygulamalı ve deneyim temelli öğrenme senaryoları ile öğrencilerin farklı meslek alanlarını tanımaları sağlanmaktadır.

-Mesleki farkındalık geliştirilerek kariyer planlamalarına bilinçli yön verebilmeleri desteklenmektedir.

-Öğretmenlerin yenilikçi öğretim teknikleri ve dijital araç kullanım yeterlikleri geliştirilmektedir.

-Süreç, veriye dayalı izleme ve değerlendirme sistemleriyle takip edilmektedir.

-Proje sürecinde geliştirilen dijital içerikler, öğretmen rehberleri ve açık erişimli öğrenme materyalleri, kalıcı öğrenme kaynakları olarak eğitim sistemine kazandırılmaktadır.

Sonuç olarak, "Dijital Dönüşümle Geleceğe Hazırlan Projesi", "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"nin hedeflediği şekilde; dijital çağın gerekliliklerini anlayan, üretken, problem çözen, eleştirel düşünebilen, girişimci ve milli değerlerle donanmış bireyler yetiştirme vizyonuna somut katkı sunmaktadır. Bakanlığımız, bu ve benzeri yenilikçi projeler aracılığıyla eğitim sistemimizin dinamik, esnek ve geleceğe uyumlu bir yapıya kavuşturulması yönündeki çalışmalarını kararlılıkla sürdürmektedir.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 68680 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

Sayı (o :E-57802651-610-68680 Konu : Soru Önergeleri - 7/34266

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) (e

İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ tarafından veri, Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.

Yükseköğretim çağındaki gençlerimizin yeteneklerinâj yönelik yetkinlik kazanmaları için Meslek Yüksekokulları bölgesindeki Meslek Yüksekokullarına, bölgede buluna yeni programlar açılması vb.) ve iş yerinde uygulamalı Bu doğrultuda organize sanayi bölgesinde" yerlerine (fabrika vb.) eleman temin edilmesi #v sonrasında iş imkanının sağlanması amaçlanmaktadır.

Meslek Yüksekokullarının bölgedeki iş veMMfeslek Yüksekokulu öğrencilerine mezuniyet

Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili