Engellilerin araç yenileme haklarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

27 Aralık 2024'te yapılan düzenlemeyle engellilerin araç yenileme hakkı 5 yıldan 10 yıla çıkarılmış, ayrıca 9040 yerlilik şartı getirilmiştir. Türkiye genelinde yüz binlerce engelli birey, araçlarını günlük yaşamın zorunlulukları nedeniyle sık kullanmakta ve mevcut araçları kısa sürede yıpranmaktadır. 10 yıl boyunca aynı aracı kullanma zorunluluğu, özellikle ağır engelli vatandaşlar için ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır. Ayrıca yerlilik şartı, engellilerin ihtiyaçlarına uygun araçlara erişimini kısıtlamaktadır. Bu durum Anayasa'nın eşitlik ve fırsat eşitliği ilkesine, BM Engelli Hakları Sözleşmesi?nin bağımsız yaşam hakkına aykırıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 27 Aralık 2024'te yapılan ÖTV düzenlemesi ile engellilerin araç yenileme hakkının 5 yıldan 10 yıla çıkarılması ve "040 yerlilik şartı getirilmesinin kaç engelli vatandaşın araç edinimini veya kullanımını etkilediğine dair veriler var mıdır? Bu veriler il, ilçe ve engellilik derecesine göre ayrılabilir mi?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

   . Düzenleme sonrası engellilerin ihtiyaçlarına uygun araçlara erişimde yaşanan gecikme veya mağduriyet sayısı kaçtır? Araç yenileme başvurularında reddedilen veya ertelenen başvuruların sayısı paylaşılabilir mi?

2. . Yerlilik şartı nedeniyle engellilerin talep ettikleri araçlara ulaşamaması durumunda ortaya çıkan ek maliyetler veya mağduriyetler hakkında bir değerlendirme yapılmış mıdır?

3. . Düzenlemenin engellilerin bağımsız yaşam hakkı ve firsat eşitliği ilkelerine etkisi konusunda Bakanlığınız tarafından bir analiz veya rapor hazırlanmış mıdır? Varsa sonuçları nelerdir?

4. . Düzenlemenin iptal edilmesi veya engellilerin lehine yeniden düzenlenmesi yönünde Bakanlığınızca bir çalışma yürütülmekte midir? Bu çalışmaların kapsamı ve takvimi nedir?

5. . Engellilerin araç kullanım hakkını korumak için alternatif düzenlemeler (örneğin yaş aralığı esnekliği, özel ithalat, ikinci el araç desteği) planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa uygulama takvimi ve hedefleri nelerdir?

6. . Düzenlemeden önce ve sonra engelli bireylerin araç değiştirme sıklığı ve kullanım sürelerine dair yapılan analizler mevcut mudur? Varsa sonuçları paylaşılabilir mi?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara