Engelli bireyler için sıfır araç düzenlemesinde yenileme süresinin 10 yıla çıkarılmasına ilişkin
Kaynak göster
Nurten Yontar (CHP), 9 Nisan 2026 tarihinde 7/43243 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 11 Haziran 2026).
Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ). “Engelli bireyler için sıfır araç düzenlemesinde yenileme süresinin 10 yıla çıkarılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43243, 9 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43243-engelli-bireyler-icin-sifir-arac-duzenlemesinde-yenileme-suresinin-10-yila-cikarilmasina-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c85efd31-4c2c-4371-94e8-019d72511356
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 51 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
2026 yılında kabul edilen ÖTV düzenlemesi ile engelli vatandaşların araç yenileme süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılması ve %40 yerlilik şartı getirilmesi, engelli bireyler açısından ciddi mağduriyetlere yol açmıştır.
Engelli bireylerin kullandığı araçlar, özel donanım gereksinimleri ve yoğun kullanım nedeniyle standart araçlara göre çok daha hızlı yıpranmaktadır. Bu nedenle 10 yıllık yenileme süresi sağlık, güvenlik ve erişilebilirlik açısından ciddi riskler doğurmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ayrıca söz konusu düzenlemenin geriye dönük uygulanması, mevcut mevzuata güvenerek planlama yapan binlerce engelli vatandaşın hak kaybına uğramasına neden olmuştur. Bunun yanı sıra getirilen %40 yerlilik şartı, engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun araçlara erişimini önemli ölçüde kısıtlamaktadır.
Sosyal devlet ilkesi gereği, engelli bireylerin hayatlarını kolaylaştırması gereken düzenlemelerin zorlaştırıcı sonuçlar doğurduğunu görmek, tüm vatandaşlarımız için büyük bir hayal kırıklığı yaratmıştır.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Engelli bireyler için araç yenileme süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılmasının gerekçesi nedir? Bu düzenleme yapılırken hangi kriter göz önüne alınmıştır?
Engelli bireylerin kullandığı araçların özel donanım ve yoğun kullanım nedeniyle daha hızlı yıprandığı gerçeği dikkate alınmış mıdır?
Düzenlemenin geriye dönük uygulanmasının hukuki dayanağı nedir? Bu uygulama ile mağdur olan vatandaş sayısı kaçtır?
%40 yerlilik şartı hangi kriterlere göre belirlenmiştir? Bu şartın engelli bireylerin uygun araca erişimini kısıtladığına dair bir değerlendirme yapılmış mıdır?
%40 yerlilik şartı nedeniyle engelli bireylerin tercih edebileceği araç sayısı ne kadar azalmıştır!
Engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun araçlara erişimini kolaylaştırmak adına yerlilik şartının esnetilmesi veya kaldırılması yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?
Engelli bireylerin ulaşım hakkını doğrudan etkileyen bu düzenlemelerin yeniden gözden geçirilmesi hususunda Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Tekirdağ Milletvekili Sayın Nurten YONTAR'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
7/43243 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Nurten YONTAR, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi mevzuatımızda engelli vatandaşlarımızın hayatını kolaylaştırmaya yönelik teşvik niteliğinde bazı düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenlemelerin başında gelen 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda yer alan malûl ve engellilerin araç alımında uygulanan özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnası ile ilgili olarak gerçekleştirilen kapsamlı analiz sonucunda, mevcut istisnanın amacına daha uygun şekilde kullanılması ve suiistimal edilmemesi için revize edilmesi ihtiyacı doğmuştur.
Bu çerçevede söz konusu düzenlemeye, Kanunda öngörülen diğer şartlara ilave olarak istisnaya konu olabilecek araçlar için yerli katkı oranı getirilmiş ve bu oran en az yüzde 40 olarak belirlenmiş, daha önce var olan beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere uygulanan istisnanın süresi ise on yıl olarak revize edilmiştir.
Dolayısıyla bu düzenleme, malul ve engellilerin sosyal hayata katılımın teşvik edilmesi ve sosyal hayatlarının kolaylaştırılması amacı çerçevesinde uygulamanın revize edilmesinden ibaret olup, uygulanan mali ve ekonomik politikalara uyumlu olarak cari açığın düşürülmesi, yerli sanayinin rekabet gücünün artırılması hedefleri de gözetilerek, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yayımlanan Motorlu Araçlar Yerli Katkı Oranı Beyanları esas alınarak yapılmıştır.
Ayrıca, malûl ve engellilerin ÖTV'siz araç alma hakkı halihazırda devam etmekte olup istisna kapsamında alınan araçların ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıldan sonra satılması veya devrinde ise herhangi bir değişiklik yapılmamış olup ilk iktisabı yapılan taşıtların, ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra satışı veya devrinde ÖTV aranılmamaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan