Engelli bireylere ÖTV muafiyetli araç satışı uygulamasında yapılan değişikliğe ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 10 Ağustos 2026 tarihinde 7/47744 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 18 Eylül 2026).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Engelli bireylere ÖTV muafiyetli araç satışı uygulamasında yapılan değişikliğe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47744, 10 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47744-engelli-bireylere-otv-muafiyetli-arac-satisi-uygulamasinda-yapilan-degisiklige-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c3359999-ada7-42b6-847a-019feb7c9657
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
2026 yılında yürürlüğe giren yeni Ozel Tüketim Vergisi (OTV) düzenlemesi, engelli vatandaşlarımızın araç alım haklarında ciddi kısıtlamalara yol açmıştır. Araç yenileme süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılması ve satın alınacak araçlarda %40 yerlilik oranı şartı getirilmesi, engelli bireylerin hareket özgürlüğünü ve sosyal hayata katılımını doğrudan engellemiştir. Ortopedik ve zihinsel engelli vatandaşlarımızın fiziksel ihtiyaçlarına uygun, özel tertibat montajına elverişli araç modellerinin büyük kısmı ithal kategorisindedir. %40 yerlilik şartı, piyasadaki uygun araç seçeneğini neredeyse yok etmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
Engelli vatandaşların ÖTV muafiyetli araç yenileme süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılmasına neden gerek duyulmuştur?
Engelli vatandaşlarımızın, bu düzenleme yapılmadan 5 yılı dolmuş olan önce engelli araçları için arıza, bakım ve güvenlik risklerine karşı yaşayacağı hak kayıpları ve mağduriyetlere dair bir araştırma mevcut mudur?
ÖTV muafiyeti için getirilen %40 yerlilik şartı belirlenirken, Türkiye'de üretilen mevcut araçların engelli tertibatına uygunluk oranları incelenmiş midir?
Şu an piyasada %40 yerlilik oranına sahip olan ve engelli bireylerin (özellikle tekerlekli sandalye kullananların) erişimine ve tertibat kurulumuna tam uyum sağlayan kaç araç modeli bulunmaktadır?
Fiziksel engelleri sebebiyle araçları normalden daha hızlı yıpranan vatandaşlarımızın, 10 yıl boyunca aynı aracı kullanmaya zorlanmasının yaratacağı hayati güvenlik risklerine karşı alınacak önlemler var mıdır? Varsa bu önlemler nelerdir?
Yaşlanan araçların zamanla artan sanayi, tamir ve bakım masrafları altında ezilecek olan engelli vatandaşlarımıza yönelik bir maddi destek planlanmakta mıdır?
Söz konusu düzenlemenin engelli bireyler ve ailelerine yarattığı bu büyük mağduriyetin giderilmesi adına, kanunda yeni bir düzenlemeye gidilecek midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
7/47744 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Ömer Fethi GÜRER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi mevzuatımızda engelli vatandaşlarımızın hayatını kolaylaştırmaya yönelik teşvik niteliğinde bazı düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenlemelerin başında gelen 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda yer alan malûl ve engellilerin araç alımında uygulanan özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnası ile ilgili olarak gerçekleştirilen kapsamlı analiz sonucunda, mevcut istisnanın amacına daha uygun şekilde kullanılmasını teminen revize edilmesi ihtiyacı doğmuştur.
Bu çerçevede söz konusu düzenlemeye, Kanunda öngörülen diğer şartlara ilave olarak istisnaya konu olabilecek araçlar için yerli katkı oranı getirilmiş ve bu oran en az yüzde 40 olarak belirlenmiş, daha önce var olan beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere uygulanan istisnanın süresi ise on yıl olarak revize edilmiştir.
Söz konusu düzenlemede Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yayımlanan Motorlu Araçlar Yerli Katkı Oranı Beyanları esas alınmıştır.
Ayrıca, malûl ve engellilerin ÖTV'siz araç alma hakkı halihazırda devam etmekte olup istisna kapsamında alınan araçların ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıldan sonra satılması veya devrinde ise herhangi bir değişiklik yapılmamış olup ilk iktisabı yapılan taşıtların, ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra satışı veya devrinde ÖTV aranılmamaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan