2 Eylül 2025 tarihi sonrasında Borsa İstanbul'da yaşanan değer kaybına ilişkin
Kaynak göster
Özgür Karabat (CHP), 23 Eylül 2025 tarihinde 7/34612 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 26 Aralık 2025).
Özgür Karabat (CHP, İstanbul). “2 Eylül 2025 tarihi sonrasında Borsa İstanbul'da yaşanan değer kaybına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34612, 23 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34612-2-eylul-2025-tarihi-sonrasinda-borsa-istanbul-da-yasanan-deger-kaybina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2beae78a-f8c6-428c-86c1-019980125890
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 94 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Ekonomik istikrarın temel unsurlarından biri, siyasetin öngörülebilirliği ve hukuk devletinin güven vermesidir. Ancak Türkiye'de son dönemde yaşanan siyasi gelişmeler, doğrudan finansal piyasalar üzerinde belirgin dalgalanmalara yol açmıştır. Özellikle 2 Eylül'de CHP İstanbul İl Başkanlığına yönelik operasyon sonrası Borsa İstanbul'da ciddi değer kayıpları yaşanmış, bu düşüş hem yerli yatırımcıların hem de yabancı sermayenin güvenini olumsuz etkilemiştir.
Borsa endeksindeki sert dalgalanmalar, yalnızca finans çevreleriyle sınırlı kalmamış; emeklilik fonları, bireysel yatırımcılar ve reel sektör şirketleri de bu kayıplardan doğrudan etkilenmiştir. Sermaye piyasalarının bu kadar kırılgan hale gelmesinde, bağımsız kurumların zayıflatılması, hukukun üstünlüğüne olan güvenin azalması ve siyasi operasyonların ekonomiye maliyet doğurması önemli rol oynamaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'nin uluslararası sermaye için cazip bir ülke olabilmesi, yalnızca makroekonomik dengelerle değil, aynı zamanda demokratik standartlarla da doğrudan ilişkilidir. Siyasi saiklerle yapılan operasyonlar, piyasaların öngörülebilirliğini ortadan kaldırmakta, döviz kurunda dalgalanmaları tetiklemekte ve Türkiye'nin risk primini artırmaktadır.
Dolayısıyla, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bu süreçlerde ekonomiye yansıyan etkileri açıklığa kavuşturması, yalnızca şeffaflık açısından değil, aynı zamanda halkın vergileriyle oluşan bütçenin doğru yönetilmesi açısından da hayati önemdedir.
Buna göre:
SORULAR
2 Eylül operasyonu sonrasında Borsa İstanbul'da yaşanan değer kaybı toplamda ne kadar olmuştur? Borsa İstanbul'da yaşanan değer kaybı hangi sektörlerde yoğunlaşmıştır ve bu kayıpların toplam piyasa değeri üzerindeki etkisi ne olmuştur?
Yabancı yatırımcıların borsadan çıkışı yalnızca işlem hacmi üzerinden mi ölçülmektedir, yoksa portföy dağılımı ve sermaye çıkışı bakımından da analiz yapılmış mıdır? Bu çıkışın Türkiye'nin risk primine etkisi nedir?
Bireysel emeklilik fonları ve yatırım fonlarının kaybı TL ve dolar bazında ne olmuştur?
Emeklilik fonları ve yatırım fonlarının kayıpları, fon katılımcılarına ne düzeyde yansımış ve bu kayıpları telafi etmek için Bakanlığınızca herhangi bir düzenleme yapılmış mıdır?
Borsa ve döviz piyasalarında yaşanan dalgalanmaların siyasi gelişmelerden kaynaklandığı dikkate alındığında, Bakanlığınızın bu riskleri azaltmak amacıyla yürüttüğü erken uyarı ve kriz önleme mekanizmaları var mıdır?
Hazine ve Maliye Bakanlığı, siyasi gelişmelerden kaynaklı dalgalanmaların önlenmesi için hangi önlemleri almıştır? Sermaye Piyasası Kurulu'nun dalgalanma döneminde aldığı tedbirler, yalnızca günlük işlem sınırları ile mi sınırlı kalmıştır, yoksa yatırımcıyı korumaya dönük yapısal denetim ve şeffaflık adımları da atılmış mıdır?
Sermaye Piyasası Kurulu, söz konusu dalgalanma sırasında hangi denetim ve müdahale mekanizmalarını devreye sokmuştur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Özgür KARABAT'aait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mavi
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7134612 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Özgür KARABAT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Makro finansal istikrarın güçlendirilmesi, fiyat istikrarının sağlanması ve vatandaşlarımızın alım gücü ve refah seviyesinin kalıcı olarak iyileştirilmesi öncelikli hedeflerimiz arasındadır. Bakanlığımız, tüm paydaşlarımız ile koordinasyon içerisinde makro finansal istikrarı gözetecek şekilde ekonomik gelişmeleri yakından takip etmekte ve finansal sektörün sağlıklı bir şekilde işlemesi için gerekli adımları atmaktadır. İki yılı aşkın süredir kararlılıkla sürdürülen ve enflasyonla mücadeleyi önceliklendiren ekonomi programımız sayesinde makro finansal göstergelerde iyileşme sağlanmış, artan güvenin önemli bir göstergesi olarak ülke risk primi gerilemiş, rezervler rekor seviyelere yükselmiş ve Türk lirası cinsi varlıklara olan talep artmıştır. Bu süre zarfında yaşanan iç ve dış şoklar karşısında programımız başarılı bir sınav vermiş, kısa süreli dalgalanmalar ekonomiden sorumlu kurumlarımızın eş güdümüyle bertaraf edilmiş ve kazanımlarımız korunmuştur.
Öte yandan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile kendisine verilen görevleri yerine getiren, sermaye piyasası ile bu piyasada faaliyet gösteren kurumlar ve halka açık anonim ortaklıkların gözetim ve denetimi yetkisini haiz bir kamu tüzel kişisi olup, dünya uygulamalarına paralel şekilde etkin gözetim ve denetim mekanizmaları ile piyasanın sürekli gözetim ve denetimini gerçekleştirmektedir. Kurulun gözetim ve denetim faaliyetlerine ek olarak, 6362 sayılı Kanunun 70 ve 7l inci maddeleri çerçevesinde Borsa İstanbul tarafından da gözetim ve denetim faaliyetleri yürütülmekte olup bununla birlikte, sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemler ve sermaye piyasası araçlarına ilişkin gelişmeler değerlendirilerek, ayrıntılı inceleme yapılmaktadır. Yapılan inceleme sonucunda mevzuata aykırı bir durum tespit edilmesi halinde SPK Bültenleri aracılığıyla kamuoyuna duyurulmaktadır.
Diğer taraftan, yabancı yatırımcıların menkul kıymet işlemlerine ilişkin bilgiler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından "Menkul Kıymet İstatistikleri" başlığıyla, https:/www.tcmb. gov.ir/wps/wcm/conneci/TR/TCMB*TR/Main* Menu/İstatistikler/Parasal * ve* Finansal * İstatistikler/Menkul* Kiymet* İstatistikleri/ internet adresinde, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından ise /hfips://www.vap.org.ir/ internet adresinde düzenli olarak yayınlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Ayrıca, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'nun Sinci maddesi "Katılımcı, emeklilik sözleşmesinde yer alacak şartlar çerçevesinde, katkı payının aynı şirkete ait birden fazla fon arasında paylaştırılmasına karar verebilir. " hükmünü amirdir. Dolayısıyla, emeklilik şirketleri, katılımcıların ödemiş olduğu katkı paylarını katılımcıların seçtiği plan ve bu plan dâhilinde tercih ettikleri fon dağılım oranlarına uygun şekilde yatırıma yönlendirmektedir.
Bu kapsamda, bireysel emeklilik sisteminde yaklaşık 400 adet emeklilik fonu bulunmakta olup, ödenen katkı paylarının yatırıma yönlendirildiği emeklilik yatırım fonlarının performansı, tercih edilen fonların içerdiği varlıkların getirisine, ekonominin genel koşullarına ve fonun içtüzük ve izahnamesinde belirtilen portföy yönetim stratejisine bağlı olarak değişmektedir. Bu nedenle, sistemden elde edilen getiriler değerlendirilirken, sistemin uzun vadeli yapısı göz önünde bulundurularak uzun vadedeki getiri ortalamasının dikkate alınması daha sağlıklı bir değerlendirmeye imkân sağlayacaktır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan