İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/35013 GEÇ CEVAPLANDI · 34 GÜN

Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Ankara Üniversitesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Kaynak göster

Yüksel Taşkın (CHP), 10 Ekim 2025 tarihinde 7/35013 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 13 Kasım 2025).

Yüksel Taşkın (CHP, İzmir). “Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Ankara Üniversitesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35013, 10 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35013-sayistayin-2024-yili-denetim-raporu-nda-ankara-universitesi-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespit (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/16bd171b-0e79-44bd-b3f2-0199dc62f204

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 34 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 23 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Yüksel Taşkın

2024 yılı Sayıştay Raporu'nda Ankara Üniversitesi?nde yapılan denetimde Üniversitede senato kararı ile Öğrenci İşleri Dekanlığı ve Araştırma Dekanlığı birimlerinin kurulduğu, bu şekilde kurulan iki dekanlıkta dekan görevlendirilmesi yapıldığı tespit edilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Ana ilkeler" başlıklı 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokulların, Cumhurbaşkanınca yapılan yükseköğretim planlaması çerçevesinde kanunla kurulacağı hükmü mevcuttur. Kanun'un "Fakülte organları" başlıklı 16*ncı maddesinin (a) fıkrasında; fakültenin ve birimlerinin temsilcisi olan dekanın, rektörün önereceği üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçileceği ve normal usul ile atanacağı, süresi biten dekanın ise yeniden atanabileceği düzenlemesine yer verilmek suretiyle kanunla kurulan fakültelere dekan atama yetkisinin Yükseköğretim Kurulunda olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Ankara Üniversitesi Senatosunca kabul edilen "Ankara Üniversitesi Araştırma Dekanlığı Görev Yetki ve Çalışma Usulleri Yönergesi" ile "Ankara Üniversitesi Öğrenci Dekanlığı Görev ve Çalışma Usulleri Yönergesi" ne göre öğrenci dekanlığı ve araştırma dekanlığı birimleri oluşturulmuş ve bu birimlere Rektör onayıyla Araştırma Dekanı ile Öğrenci Dekanı ataması yapılmıştır.

Sayıştay tarafından, Üniversite Senato Kararı ile dekanlıklar kurulması ve bu dekanlıklara Rektör onayıyla görevlendirmeler yapılmasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

SORULAR

  1. Bu bağlamda; e Söz konusu usulsüzlüğün giderilmesi için nasıl bir çalışma yürütülmektedir? e Konuylailgili sorumluların tespiti için nasıl bir çalışma yürütülmektedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·

Bakanlığımıza İlgi'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/35013 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

• ei a , | KC.

5 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI (O) Eğizinin Strateji Geliştirme Başkanlığı ho OO sizin

1. SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 75644 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

Sayı (O :E-57802651-610-75644 Konu : Soru Önergeleri - 7/35013

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) vi

b) Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün 04.11.2025 tarihli ke) 4274-610-2055482 sayılı yazısı. <g

İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN tarafından verilğilağ/35013 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.

Konuya ilişkin soru önergesine verilecek cevapla Rektörlüğünün vermiş olduğu bilgiler ekte sunulmaktag, Bilgilerinize arz ederim. teşkil etmek üzere Ankara Üniversitesi

Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili

Genel Sekreterlik

Genel Sekreterlik Şubesi 4

Sayı (o :E-85434274-610-2055482 3 Konu :İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın'ın 7/35013 4

Esas Sayılı Soru Önergesi W

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU sas

İlgi (o :24.10.2025 tarihli ve E-57802651-610-72733 sayılı yazın ©

Milli Eğitim Bakanımız tarafından cevaplandırılması isfegerMfzmir Milletvekili Yüksel Taşkın'ın 7135013 esas numaralı soru önergesi ile ilgili olarak Ünivergi miZ&e hazırlanan cevap ve eklerinin birer örneği ekte sunulmuştur.

Ayrıca, ilgili bilgiler soruonergesi(dyok.gov.tr adre

Prof. Dr. Harun TANRIVERMİŞ Rektör V.

| - Soru Önergesi Cevapları (7/35013) 44 Sİ

2. Türkiye'de Araştırma Dekanlıkları i ması ve İşleyişi Hakkında Öneri Raporu (60 Sayfa)

3. Araştırma Dekanlığı Kuruluş KâaPiye Görevlendirmeler (3 Sayfa)

4. Araştırma Dekanlığı Yönerge ği My ayfa) ve Görevlendirmeler (3 Sayfa)

6. Öğrenci Dekanlığı a Sayfa) ankunvrek(izankuni.hsOl.kep.tr Telefon No:(312) 212 60 40-2081 $e

Twitter; GAnkâraUni , N E-Posta; merdogdu(Dankara.edu.tr EE r

HİZMETE ÖZEL My"

İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın'ın 7/35013 esas sayılı soru önergesi ile ilgili bilgi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu'nda yer alan "Üniversite Senato Karan Kurulması" tespitine atıfta bulunularak, iki temel soru yöneltilmektedir. Bu son ailecek cevaba esas teşkil eden, Üniversitemizce yürütülen çalışmalara ve konunun mâVcut durumuna ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:

1. "Söz konusu usulsüzlüğün giderilmesi için nasıl bir çalışı yürütülmektedir?" sorusuna ilişkin açıklamalar:

Sayıştay Denetim Raporu'nda belirtilen husus, Üniversit mizin #nünferit bir idari eyleminden kaynaklanan bir hata değildir. Bu durum, Türkiye; de Araştırma Dekanlığı bulunan 21 üniversiteyi doğrudan ilgilendiren fiili bir idari ihtiyaçtan doğmaktadır.

Söz konusu yapılanma için mevzuatta açık bir engel bulunmamaktadır. Bu fiili ihtiyacın yasal terminoloji ile tam uyumu, ulusal düzeyde mevzuatta netleştirilmesi gereken bir durumdur.

Yükseköğretim sistemimizde araştıfnda' > kosistemi; Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO), Bilimsel

Araştırma Projeleri (BAP) Koğiinyon B Birimleri, Proje Destek Ofisleri ve çok sayıda ayi yapının ulusal hedefler döğ "e "araştırma ekosistejğmihi e, mevzuatta tereddüt yaratması muhtemel olan bu durumun bulunulmakta ve konuya ilişkin istişareler sürdürülmektedir. Diğer yandan Kurumumuzun da araleiğada bulunduğu Araştırma Dekanlığı bulunan 21 üniversitesinin Katılımıyla, olası Bu müşterek çalışmanın ürünü olarak, uluslararası en iyi uygulamaları (Stanford, MI vb.) ve ulusal ihtiyaçları analiz eden "Türkiye'de Araştırma Dekanlıklarının Ku İşleyişi Hakkında Öneri Raporu" hazırlanmıştır. Bu raporda, mevcut parçalı y edecek "çatı" bir model önerilmekte ve bu modelin yasal zemine kavuşturulmaşısİçin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda "bütüncül" bir değişiklik teklif edilmekftdir. Bu teklif özetle: e Kanun'un 3. maddesine "Araştırma Dekanlığı"nın, fakülleğse

Rektörlüğe bağlı bir idari koordinasyon birimi olarak tanı 1asını,

"Ek madde 47" ilave e Kanun'a, bu birimin görev ve çerçevesini çizen yenii edilmesini ve e Buyeni statünün Senato (md. 14) ve Üniversite Yönetim Kurulu (md. 15) üyelikleri gibi konularda mevcut sistemle uyumunu sağl entegrasyon düzenlemelerini içermektedir .

Bu çalışma, idari bir "usulsüzlüğü" değil, fiili bir "ihtiyacı" yasal zemine kavuşturma çalışmasıdır. Söz konusu yapılanma ile "Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu'nda" da görüleceği üzere hiçbir kamu zararı oluşmamıştır. Aksine, araştırma performansına sağladığı somut katkılafla;ölçülebilir bir kamu yararı sağlanmıştır.

Batı ASİ ese Sıralamasında ise derecelendirilen 92 üniversite arasında 10. sırada yer direği . 9S. Sürdürülebilirlik Sıralamasında bir önceki yıla göre büyük bir ilerleme kaydederek ö d41 -960 bandından dünyada 486. sıraya yükselmiştir. gi ines Higher Education (THE) 2026 dünya Üniversiteleri Sıralamasında bir önceki birden yükselmiştir.

Round University Ranking (RUR) 2024 sıralamasında bir önceki yıla göre 573. sıradan 226. sıraya yükselerek çok ciddi bir ilerleme kaydetmiştir.

Bu durum, modelin pratikte "kamu yararı" ürettiğini açıkça göstermektedir. Benzer iler bu modeli uygulayan diğer 21 üniversitede de gözlemlenmektedir. Yürütülen çalış Kasım 2025 tarihinde Çanakkale Üniversitesi ev sahipliğinde yapılacak Çi Dekanları Toplantısı'nda nihai hale getirilerek Yükseköğretim Kurulu Başkayliğı'na arz edilecektir. #

Benzer şekilde, soru önergesinde bahsi geçen Öğrenci Dekanlığı da 17/04/2023 tarihli ve 601/5558 sayılı kararı), 12. Kalkınma Planı'nın yetiştirilmesi" (md. 557) hedefleriyle tam uyumlu olarak kurumu

/fiyersite Senatosunun elikli insan kaynağının

AB/TÜBİTAK proje yazma eğitimleri gibi faaliyetleri "de öğrencilerin gelişimine doğrudan katkı sağlanmaktadır.

2. "Konuyla ilgili sorumluların tespiti için.nasıl bir çalışma yürütülmektedir?" sorusuna ilişkin açıklamalar:

Söz konusu yapılanmalar, bireysel; bir ylemle değil, Üniversitemizin en üst akademik organı olan Üniversite Senatosu' nilll0S:08. 2022 tarihli ve 588/5436 sayılı kararı ve Rektörlük onayı gibi kurumsal irade £âsi arıyla tesis edilmiştir.

Bu kurumsal iradei hukuki dayanağı, Sayıştay Raporu'nda atıfta bulunulan "Fakülte

Organları"nı düzen gi 2547 Sayılı Kanun'un 16. maddesi değildir. Bu kurumsal iradenin hukuki dayanâ, 2547 sayılı Kanun'un 12. maddesi (Yükseköğretim Kurumlarının Görevleri) Üye p. maddesi'dir (Senato'nun Görevleri). Araştırma Dekanlığı, Kanun'un 12. Maddeşi' nde tanımlanan "bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütme" göreşine, istinaden kurulmuştur. Benzer şekilde Öğrenci Dekanlığının da Kanun'un 14. maddesi (Senato! nun öğrenci işlerine dair esasları belirleme yetkisi) ve 47. maddesi E (öğrencilerin sosyal, kültürel ve spor hizmetleri) uyarınca kurulmuştur. Her iki birim de Senato' nun bu görevlere ilişkin "esasları hakkında kararlar alma" yetkisi (Md. 14)

"doğrultusunda tesis edilmiştir.

Kurulan bu birimler, 2547 sayılı Kanun anlamında bir "fakülte dekanlığı" değildir. Söz,kö birimler idari ve icrai bir yetkiye sahip olmayıp, koordinatör mahiyetindedir ve İ içinde yeknesak bir araştırma ekosisteminin (Araştırma Dekanlığı) ve bütünçük Bi Öğrenci destek sisteminin (Öğrenci Dekanlığı) koordinasyonunu sağlar. mö

Nitekim, Senato kararıyla yürürlüğe giren "Ankara Üniversitesi tırma Dekanlığı

Yönergesi"de bu yasal dayanaklara (2547 sayılı Kanunun 12. v addeleri) istinaden hazırlanmıştır. İlgili Yönergenin 8. maddesi ve 28/09/2022 tarihli Bi lendirme yazısından da açıkça anlaşılacağı üzere, birimin başındaki kişi, 2547 sayılı Kap g'un 16. maddesi uyarınca

YÖK. tarafından "atanan" bir dekan değil, Senato Yönergesi uyarınca Rektör tarafından

"görevlendirilen" bir öğretim üyesidir.

Bu iki yapılanmanın da ayrı bir bütçesi, harcama yet ; si, imza yetkisi, mali özerkliği veya 2547 sayılı Kanun'da fakülte dekanlarına tanınan. disiplintemsil gibi idari yetkileri bulunmamaktadır. Kullanılan "Dekanlık" unvanı, uluslararası terminolojiye (Dean of

Research, Dean of Students) uygun, "sembolik bir unvan" niteliğindedir.

Dolayısıyla ortada "sorumlu" ararirMia, nı gerektiren bir durum değil, üniversitelerin yasal görevlerini (Md. 12, Md.47) yerine etirmek için Senato yetkilerini (Md. 14) kullanarak kurdukları idari birimlerin, değişen Ulusal ihtiyaçlar (12. Kalkınma Planı) doğrultusunda yasal mevzuata entegre edilmesi "ihtiyacı" vardır. Senato kararı ile idari/icrai yetkisi olmayan, koordinatör mahiyetinde,| bir birim kurulmasında hukuken bir engel bulunmamaktadır. dir

Nitekim, bu cevabı i

? ölümünde detaylandırıldığı üzere, yürütülen çalışma da bu olası tereddütleri giderieyö yöneliktir

Türkiye'de Araştırma Dekanlıklarının Kurulması veİşleyişi

Hakkında Öneri Raporu

Hazırlaya Ankara Üniversitesi

Sakarya Üniversitesi

Selçuk Üniversitesi

Eylül/2025

İçindekiler

Yönetici Özeti

.....rusesaeeeeeee ENER E22040020001100900800886009222002000899990000990009800090960 69

(Prof. Dr. Kaan Orhan / Ankara Üniversitesi- Öğr. Gör. Evrim Ağaçdelen" Kilkara Üniversitesi)... a 6

2.1. Türkiye'de Üniversitelerde Araştırma Yönetimi 2.2. Mevcut Yasal Altyapı ve2547 Sayılı Kanun.........................

2.3. Araştırma Yönetiminde Karşılaşılan Sorunlar

3. Uluslararası Örnekler ve Karşılaştırmalı İnceleme

(Prof. Dr. Zeki Bayramoğlu / Selçuk Üniversitesi - Doç.

3.1. Amerika Birleşik Devletleri 3.1.1. Stanford Üniversitesi, ABD 3.1.2. Harvard Üniversitesi, ABD

3.1.4 Princeton Üniversitesi, ABD 3.1.5 Kaliforniya, Berkeley Üniversiteşi, #p eareeeeeeerereeeeeerreesesseeereereeereeeeseseneeaserasnn 18 3.1.6 Boston University, ABD...................... erene 19 3.1.7 Purdue University, ABD.

3.3.3 Kral Âbdülaziz Üniversitesi, Suudi Arabistan

3.3.4 Hong-Kong Politeknik Üniversitesi, Çin.............ee 29

3.5.1. Cambridge Üniversitesi, Birleşik Krallık 3.5.2. Oxford Üniversitesi, Birleşik Krallık

3.6 Uluslararası ve Uluslar Üstü Kuruluşların Araştırmaya Yönelik Yaklaş

4. Araştırma Dekanlığının GörevveSorumlulukları.................................. 8. 38

(Prof. Dr. Gökmen Zararsız / Erciyes Üniversitesi - Prof. Dr. Mehmet Emiro

Sakarya Üniversitesi) ...................eeeamnanann şerrin 38

4.1. Araştırma Dekanlıklarının Görev ve Sorumluluklarının 2547 $a ılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi

4.2. Araştırma Dekanlıklarının Görev ve Sorumluluklarının 12;

KapsamındaDeğerlendirilm&i...................................... GÜ eeeeeeereeeeeeeeseesssere 42

, Araştırma Dekanlığının Yapısal ve ; Organizasyonel Modeli

ETTE EEEEEREEEEEEEEEEEZEPEREEEEİ

6.1. Kaynak Yaratma Stratejileri............ i 7. Araştırma Performansının Ölçülmesi İzlenmesi ve Değerlendirilmesi....................... 47

(Prof. Dr. Mehmet Emiroğlu / Saka Üniversitesi - Prof. Dr. Gökmen Zararsız /

7.3. Performans Göster göle, Meeneeneeseseer esere sensenemesneedasaesreneeeeeseeeeeeseneeenerereereseeenn 49 7.4. Değerlendirme Yöntemleri Meermrersrrrereeseseseneeseeeeasasarasesasererenena sarar nenanasa a ana 50 8. Araştırma Dekan HukuksalÇerçevesi................................ eee 51

(Prof. Dr. Kaan Of an a / Ankara Üniversitesi — Dr. Öğr. Üyesi Serdar Yılmaz / Ankara Üniversitesi) . 2

8.1. KanyiDEĞişiklik Önerileri

9. Sonuç VE Öneriler. 57

Yönetici Özeti Bu rapor, Türkiye'deki üniversitelerin araştırma kapasitelerini ve küresel rekabet i artırmak amacıyla, mevcut durumda senato kararlarıyla kurulmuş olan ç üğlüme

Dekanlıklarının yasal bir statüye Kayuşturulması İ için hazırlanmış bir öneri metnidiğ$ ile

Selçuk Üniversiteleri'nin ortak çalışmasıyla hazırlanan bu rapor, mevcut gerunları tespit etmekte, uluslararası en iyi uygulamaları analiz etmekte ve Türkiye yüksököğretim sistemi için somut bir model önermektedir. eri (TTO), Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimleri ve Araştığkal/Şeulama Merkezleri gibi

Türkiye'deki üniversitelerde araştırma yönetimi; Teknoloji Transfeğ birçok farklı birim tarafından yürütülmektedir. Bu "parçalı > "Yapı", birimler arasında koordinasyon eksikliği, kaynakların verimsiz kullanımı ia Üncül bir araştırma stratejisi oluşturmada zorluklar gibi önemli sorunlara yol #"açmaktadır. Mevcut 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanunu'nda "Araştırma Dekanlığ mlanmaması sebebi ile bu alanda kurulan birimler yasal bir dayanaktan yoksun faaliyet göstermekte ve bu da kurumsallaşmalarını engellemektedir. Rapor kapsamında incelenen Amerika, Avrupa ve Asya'daki lider üniversitelerin (Stanford, MIT, Cambridge, ETH Zürih, NUS vb.) tamamında, araştırma faaliyetlerinin merkezi bir ofis ("Vice President for Research" veya "Research Dean")

. Bu merkezi modeller; inovasyon ve ticarileşmeyi tarafından koordine edildiği görülmekted güçlendirmekte, disiplinler araşij Tiklerini artırmakta ve uluslararası fon kaynaklarına erişimi kolaylaştırmaktadır. Bu. başarılı örneklerden hareketle önerimiz, Türkiye'deki parçalı yapıyı ortadan kaldıracak V ataşırma yönetimini tek bir çatı altında toplayacak olan Araştırma

Dekanlıklarının kurumsal yasal bir yapıya kavuşturulmasıdır. Önerilen modelde Araştırma ara ağtırma stratejilerini belirleyen ve uygulayan ana birim olacak TTO,

Dekanlığı; üniversi BAP, Proje Ofislei bi birimler arasında eşgüdümü sağlayacak, ulusal ve uluslararası fon yönetecek ve araştırma performansını ulusal ve uluslararası endekslere kaynaklarına etişim göre sistemgtik,glarak ölçecektir.

Bu çerçevede, "Araştırma Dekanlığı"nın 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile yasal bir zemipe kafluşturulması sürecine Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) liderlik etmesinin büyük

Şıdığını düşünüyoruz. Bu stratejik adımın, üniversitelerimizin araştırma ekosistemini hdireceğine ve ülkemizin kalkınma hedeflerine ulaşmasına önemli bir ivme | kazandıracağına inanıyoruz.

Prof. Dr. Kaan Orhan

Ankara Üniversitesi Rektör Yardımcısı

1. Giriş

Araştırma Dekanlıklarının kurulması ve işleyişi, yükseköğretim sisteminin etkinliğini için kritik bir adımdır. Türkiye'de mevcut yasal çerçeve, 2547 sayılı Yüksi eköğretim Kanunu'nda Araştırma Dekanlıklarının varlığını öngörmemektedir. Andi Yaraştırma Dekanlıklarının kurulması, üniversitelerin araştırma kapasitesini artırmak ye akademik iş birliğini teşvik etmek açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Ara Dekanlıklarının işleyişi ile ilgili öneriler geliştirmek, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Anna sunulacak bir raporun temelini oluşturacaktır. Araştırma Dekanlıklarının kurulması, "akademik personelin araştırma faaliyetlerini desteklemek ve yönlendirmek amaği lay, Gereklidir. Araştırmalar, akademik başarı ve kavramsal anlama düzeyinin artırılmasınğı| yö £ stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.! Ayrıca, öğretim elemanlarıniğ'yönetsel hizmetlerden beklentileri,

Araştırma Dekanlıklarının etkinliğini artırmak iç ikkate alınmalıdır? Araştırma Sin,

Dekanlıkları, akademik personelin iş birliğini te i denek, disiplinler arası projelerin geliştirilmesine olanak tanıyabilir.? Araştırma Dekâtılıklarının işleyişi, belirli bir yapı ve süreç gerektirmektedir. Öncelikle, dekanlıkların görev tanımları net bir şekilde belirlenmeli ve bu görevler, üniversitelerin stratejik hedefleri ile uyumlu hale getirilmelidir. Örneğin, öğretim elemanlarının mesleki gelişimlerini esteklemek için iş birliğine dayalı yaklaşımlar benimsenebilir.* Ayrıca, Araştırma Dek liklarının, akademik personelin ihtiyaçlarına yönelik hizmet içi eğitim programları düzenler si, araştırma kalitesini artırmak için önemlidir. Ancak, bu konuda doğrudan bir deştekleyici referans bulunmamaktadır. Araştırma Dekanlıklarının etkin bir şekilde çalışabilgiesi için, yönetsel destek ve kaynakların sağlanması da kritik bir faktördür.

Araştırma Dekanlı üniversiteler arası iş birliğini teşvik ederek, araştırma projelerinin e araştırma çıktılarının yaygınlaştırılmasını sağlayabilir." Bunun yanı sıra, > L kanlıklarının, akademik personelin motivasyonunu artırmak için wi. | Bingöl, 2023 .Kasalak et al., 2016

• Kasalak et al., 2016 "Bozkurt & Özdemir, 2018

• Kasalak et al., 2016

Bu dekanlıkların işleyişi, net görev tanımları, yönetsel destek ve akademik pers elin " ihtiyaçlarına yönelik hizmet içi eğitim programları ile güçlendirilmelidir. YÖK K iğ sunulacak raporda, bu önerilerin detaylandırılması ve uygulanabilir stratejilerin eeliştişi Miesi önem taşımaktadır.

2. Mevcut Durum Analizi in delen / Ankara

(Prof. Dr. Kaan Orhan / Ankara Üniversitesi- Öğr. Gör. Evrim Üniversitesi) ?

2.1. Türkiye'de Üniversitelerde Araştırma Yönetimi

Türkiye'deki üniversitelerin araştırma ekosistemleri; bilimsel, fasliyetlerin planlanması, uygulanması ve sonuçlandırılmasına yönelik karmaşık ancâ nKionize şekilde işleyen bir yapıda organize olmuştur. Mevcut ekosistem, üniversitğlerin bilimsel üretim kapasitelerini maksimize etmek ve toplumsal kalkınmaya katkı sağlamak amacını güderek faaliyetlerini kurgulamakta ve devam ettirmektedir. Araştırma faaliyeer ise yapısı ve kurgulanması bağlamında üniversitelerin insan kaynağının nit ni ne, araştırma altyapısına, finansman kaynaklarına ve paydaşlar arasındaki iş birliğine bağlı bileşenleri ile oluşmaktadır. Üniversitelerimizde araştırma faaliyetlerini organize eden yapılar, araştırmadan sorumlu rektör yardımcısının koordinatörlüğünde ver törlüğe bağlı olarak faaliyet gösteren bir ekosistemden oluşmaktadır.

Bu ekosistem; Teknoloji Tra er; Ofisleri (TTO), Bilimsel Araştırma Projeleri

Koordinasyon Birimleri (BA . Pre Destek Ofisleri ve Araştırma Uygulama Merkezleri kurulmuş ve aliye Ni doğrultuda sürdürmektedir.

Söz konusu birimiği aşma projelerinin yürütülmesi s sürecinde proje planlama, fon başvuru sağlanmasında; yüluslararası ölçekte ise Avrupa Birliği'nin bir girişimi olan Horizon Europe gibi programlar" üzerinden uluslararası fonlara erişimde araştırmacılara projelerinin farklı bu öğrenciler, disiplinler arası ve uygulamalı projelerde yer alarak araştırma ekosistemi sunmaktadır. da.

Araştırma süreçlerinde üniversite-sanayi iş birliğini yürütmek amacıyla üniversitşlerin bünyesinde işleyen Teknoparklar ve Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) Yapılar organize edilmiştir. Teknoparklar, üniversitelerde geliştirilen akademik bilgiyi ticgrileştirerek ekonomik faydaya dönüştürmekte önemli bir rol oynamaktadır. Teknoloji Transfer Ofisleri ise patent başvuruları, ürün geliştirme ve sanayi projelerinin koordine edilmesinde üniversitelere destek sağlamaktadır. Bu yapılar, özellikle yenilikçi fikirlerin uygulana a geçirilmesinde ve start-up kuruluşlarının desteklenmesinde kritik işlevlere sahiptir.

Araştırma ekosistemi açısından diğer bir önemli unsur ise ulusla SI iş birlikleridir. Özellikle Avrupa Birliği'nin Horizon Europe gibi fon programlar, üniversitelerin uluslararası projelere katılımını artırmakta ve bu projeler aracılığıyla. uluslararası bilimsel ağları güçlendirmektedir. Erasmus*t gibi değişim progra ları, üniversitelerde (araştırmacı hareketliliğini desteklemekte ve akademisyenleri "uluslararası deneyim kazanmalarını sağlamaktadır. Uluslararası projelerden elde ileri tecrübeler, üniversitelerin kendi ekosistemlerini geliştirmelerine önemli katkılar sutimaktadır.

Araştırma ve Uygulama Merkezleri, belirli alanlarda uzmanlaşmış birimler olarak faaliyet göstermektedir. Bu merkezler, bilij araştırmalar yapmak, uygulamalı çalışmalar gerçekleştirmek, topluma hizmet sunt ve sanayi ile iş birliği geliştirmek amacıyla kurulur.

Bu kapsamda, sağlık alanında kah$i diyabet araştırma merkezleri; mühendislik ve teknoloji alanında yenilenebilir enerji VE. anöteknoloji merkezleri; sosyal bilimlerde göç araştırma ve kadın çalışmaları merkezleri çevre ve tarım alanında ise sürdürülebilir tarım ve iklim değişikliği araştırma mğrkezleri öne çıkan örneklerdir. Bu merkezler, toplumsal ve bilimsel gelişmelere katkı sağlı tak amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir.

Türkiye'deki üni ; sişdlerin araştırma ekosistemindeki parçalı yapısı araştırma yönetim süreçlerinde çeşi , Zorluklara neden olabilmektedir. Birimler arasındaki koordinasyon eksikliği, ünanyal kaynak yetersizliği, performans izleme sorunları ve bürokratik engeller, araştırma ekosisteminin etkinliğini sınırlayan temel unsurlar arasında yer almaktadır.

Bu sorunların üstesinden gelmek için Yükseköğretim Kurulu'nun "Araştırma Odaklı Misyon

Kpss ve İhtisaslaşma Programı" kapsamında belirlenen bazı araştırma üniversiteleri, i tirma Dekanlıkları kurarak parçalı yapının getirdiği zorlukları gidermeye yönelik önemli ğ adıtlar atmıştır.

Bu tür yapılar, birimler arası koordinasyonu artırarak kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlamaktadır. Ayrıca, ulusal ve uluslararası fon kaynaklarından daha etkin bir şekilde Bu gelişmeler hem üniversitelerin akademik başarılarını artıracak hem de toplums üst düzeye çıkaracaktır. a

2.2. Mevcut Yasal Altyapı ve 2547 Sayılı Kanun

Türkiye'de üniversitelerin araştırma faaliyetlerinin düzenlenmesi ve" denetlenmesi,

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve ilgili mevzuat aracılığıyla g rilmektedir. Bu tırma faaliyetlerine ilişkin hükümleri incelenecektir. p 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Türkiye'deki üniversiteleri apısını, işleyişini, akademik kadrolarını ve eğitim-öğretim faaliyetlerini düzenleyen temâli al metindir. Kanunun temel amacı, üniversitelerin bilimsel araştırma ve eğitim ialiyetlefii geliştirmek, bilimsel özerkliği sağlamak ve kaliteyi artırmaktır. Kanun, yürürlüğe Bindiği tarihten itibaren pek çok kez değişikliğe uğramış ve üniversitelerdeki araştırma;f: tlerinin yönetimi, denetimi ve teşviki için çeşitli hükümet politikaları ve yasal düzenlemeler geliştirilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un üniversitelerdeki araştırma" faaliyetlerine ilişkin hükümleri, özellikle akademik personelin kadro ve görev tanımları, araştırma projelerinin desteklenmesi, akademik personelin araştırma faaliyetlerine katı 'e üniversitelerin araştırma fonlarının yönetimi gibi konuları kapsamaktadır. 2547 sayılı Könun' daki bu hükümler ve diğer ilgili mevzuat aşağıda detaylandırılmaktadır:

Kanunun İZ, maddesi, yükseköğretim kurumlarının görevlerini detaylandırarak, kurumlara temel bir #sorumluluk olarak bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütme yüküğülülüğünü vermektedir. Bu madde, üniversitelerin asli görevleri arasında, ülkenin bilimsel ilerle eşini ilgilendiren konularda araştırmalar yapmasını, bu araştırmalardan elde edilen

$el verileri yayın yoluyla yaymasını ve sonuçlarını toplumun yararına sunmasını açıkça ghümlamaktadı.

Kanunun 14. maddesi ise bu görevlerin akademik organizasyonunu düzenler ve üni grsite b yürütüleceği ve yönetleceğine dair kurumsal politikaların ve idari yapıların oluşüülulmasına yasal zemin hazırlamaktadır. 4

Türkiye'deki Araştırma Dekanlıklarının kuruluş ve işleyişine ilişkin tem senatolar tarafından çıkarılan yönergelerle düzenlenmektedir.

Akademik Kadrolara Yönelik Düzenlemeler: atamalarına dair düzenlemeleri içerir. Kanun öğretim elem ii görev faaliyetlerin sadece eğitim ile sınırlı tutmayıp bilimsel araştırmalara katk ağlamalarını da beklenen temel görev olarak kabul etmektedir. Görev ve sorumjülüklara yönelik bu düzenlemeler üniversitelerin araştırma yönetiminde kullanılan insan öücü ile doğrudan ilişkilidir.

Kanunun 38. maddesi: Öğretim elemanlarının, kal tu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilmesine imkan tanıyarak, araştırma Ve inceleme faaliyetlerinin kamu ve diğer kurumlarla işbirliği içinde yürütülmesini sağlamaktadır.

Kanunun 39. maddesi: Öğretim oleğaylarının yurtiçi ve yurtdışında bilimsel toplantılara katılımı ve araştırma yapmaları ia izi ve görevlendirme esaslarını düzenleyerek, bilimsel ına imkan vermektedir. araştırmalara uluslararası katkı slrimd

Kanunun 40. maddesi: Ünjvör i ler arası ders verme, araştırma ve eğitim faaliyetlerinde görevlendirme düzenlemgleti İle öğretim elemanlarının bilgi ve deneyimlerini farklı kurumlarda paylaşması ve £ araştırma süreçlerine destek sağlamasını içermektedir. Kanunun ek 46. maddeyi Uluslararası tanınırlığı olan nitelikli araştırmacıların Türkiye'deki yükseköğretim ku mlârında kısmi zamanlı olarak görevlendirilmesi, bu araştırmacıların bilimsel araştır Ar-Ge ve eğitim faaliyetlerine katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Araştırma. F onları ve Kaynakları ile İlgili Düzenlemeler:

Kanunun 58, maddesi, araştırma fonları ve kaynaklarına ilişkin düzenlemeleri içermektedir.

İlgili İadde, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye işletmeleri yoluyla elde ettikleri

"gelirlerin yönetimi, kullanımı ve tahsisine dair esasları belirlemektedir. İlgili maddeye göre döner sermaye işletmeleri, oüniversitelerin O araştırma projelerinin (o finansmanında ullanılabilmektedir.

Kanunun ek 28. maddesi, yükseköğretim kurumları bütçelerinde bilimsel ve tekngloji iliş araştırma hizmetleri için ayrılan ödeneklerin, proje özel hesaplarına aktarılması gard vi kullanılması düzenlenmektedir.

Diğer İlgili Mevzuat: p 6550 Sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun, Türkiye *deki'araştırma altyapılarının kurulması, geliştirilmesi, işletilmesi ve sürdürülebilirliğinin" sağlanmasına yönelik düzenlemeleri kapsamaktadır. Kanun araştırma altyapılarının üs! ve uluslararası düzeyde rekabet edebilir hale getirilmesini, bilimsel ve & jik araştırmaların fırsat sağlar.

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ; Projeleri Hakkında Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel âraştırma projelerinin değerlendirilmesi, desteklenmesi, yürütülmesi ve denetlenmesine ; ijişkin usul ve esasları belirlemektedir. Yönetmelik, araştırma yönetimi konusunda genel çerçeveyi sunmaktadır.

Yükseköğretim Kurulu Ödül Yönetmeliği, YÖK tarafından verilecek Üstün Başarı

Ödülleri'nin usul ve esaslarını beli ektedir. Bu yönetmelik kapsamında, bireysel ve kurumsal düzeyde araştırma ve âkademik başarılar teşvik edilmekte, böylece araştırma yönetimi süreçlerinin yileştirilğöğiğ atkı sağlanmaktadır.

2.3. Araştırma Yönetimi rşılaşılan Sorunlar

Türkiye'deki üniversitel td "ğraştırma yönetimi sürecinde karşılaşılan sorunlar, özellikle koordinasyon eksikli iği, finansal kaynak yetersizliği ve performans izleme eksikliği gibi başlıklar altında incelen ektedir.

Bu sorunlar, güniy telerin araştırma kapasitelerini ve etkinliklerini olumsuz yönde etkilemektedir Aşağıda, bu sorunların detaylı açıklamaları ve çözüm önerileri sunulmuştur. Koordinasyon Eksikliği: Merkezileşmiş Bir Yönetim Yapısının Olmaması

Üniversitelerde araştırma süreçleri, genellikle araştırmadan sorumlu rektör yardımcısı koordinasyon ve denetiminde, Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO), Bilimsel Araştırma Projeleri nekanizmasının bulunmaması, kaynakların verimsiz kullanımına ve projelerin tekrarlanmasına neden olabilmektedir. Bilgi paylaşımı ve iletişim eksikliği, araştırma faaliyetlerinde bütüncül uygulanmasını zorlaştırarak (o üniversitelerdeki (araştırma © yönetiminin , düşürmektedir.

Çözüm Önerisi: Üniversitelerde araştırma süreçlerine ilişkin birimlerin orgâhizasyonel bir yapı olarak "Araştırma Dekanlıkları" çatısı altında bir araya gelmesi, vefimlilik ve etkililiği artıracaktır. Araştırma Dekanlıkları, çatı bir yapı olarak ünivdiğeğ içindeki araştırma faaliyetlerini merkezileştirerek tutarlı bir araştırma stratejisini" üşturulmasına olanak sağlayacaktır. Dekanlık, birimler arasındaki koordinasyonu güçlendirerek kaynakların daha verimli kullanılmasını, iletişim süreçlerinin hızlanmasını, nihy e yapıcılarının sürece daha hızlı katılımını sağlayacak ve üniversitenin araştırma, örideliklerini daha etkili bir şekilde belirleyerek, stratejik planlarla projelerin üniversitenin önceliklerine uygun şekilde yönetilmesini temin edecektir.

Finansal Kaynak Yetersizliği: Fon bulma ve kaynak yönetiminde yetersizlikler

Üniversitelerde araştırma projelerinin finansmanın yetersiz ve dengesiz dağılımı, araştırma faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini olumsuz şekilde etkilemektedir. Özellikle küçük ve yeni kurulmuş üniversiteler, araştırma prğjel Jgrine ayırdıkları bütçelerin genellikle ihtiyaçları karşılamaktan uzak olmasından dola)

Yeterli finansal kaynağa sahip olamamaktadır. Bunun yanı sıra, TÜBİTAK, Avrupa BitliğŞrojeler veya özel sektörden fon sağlama konusunda yaşanan zorluklar, projelerin finansmanını daha da zorlaştırmaktadır. Kaynak dağılımındaki dengesizlikler de dikkat çekicidir; bazı alanlar (mühendislik, tıp gibi) daha fazla kaynak alırken, sosyal bilimler ve temel. Ebilimler yetersiz kalabilmektedir.

Ayrıca, finansal kâyfikların etkin bir şekilde kullanılamaması, bütçe planlamasındaki eksiklikler ve proj p3liyetlerinin kontrol edilememesi gibi kaynak yönetimi sorunları da araştırma süreçİğini olumsuz etkilemektedir.

Çözüm Öneris

Üniversiteler, TÜBİTAK, Avrupa Birliği ve özel sektör projelerine daha fazla başvuruda ar 4 cdış kaynakları artırabilir. Finansal ) kaynakların fakülteler ve bölümler arasında daha e Tüm araştırma projeleri için merkezi bir yönetim yapısı sağlayarak kaynakların,dahati Di dengeli dağıtılmasına yardımcı olacaktır. Üniversite genelindeki araştırma projelerini finansmanının tek bir merkezden yönetilmesi, bütçe dağılımını daha tutarlı ve de zel Hale getirecektir. Bu da özellikle sosyal bilimler ve temel bilimler gibi daha alan alanların daha fazla destek almasını sağlayacaktır.

Dekanlıklar aracılığı ile finansal kaynakların ve bütçelerin etkin kullanı konusunda sürekli geri bildirim süreçleri oluşturarak araştırma birimlerinin per " Araştırma Dekanlıkları, araştırma birimlerinin fon başvurusu yi ısı izlenebilir. n ortak bir strateji benimsemelerini teşvik ederek, dış kaynaklardan daha £ fa fa fö sağlanmasına olanak

" Araştırma Dekanlıkları, araştırma projelerinin dl i daha etkin bir şekilde yönetebilmek için proje yürütücülerine eğitimler vere ir, Bu eğitimlerle, araştırmacılara bütçe hazırlama, harcama kontrolü ve finansal r, pol alla gibi konularda bilgi sağlanarak, kaynakların verimli kullanılması sağlanabilir, Bu; tür eğitimler, finansal kaynakların daha etkin kullanılmasına ve maliyetlerin daha iyi kontrol edilmesine yardımcı olacaktır. e Araştırma Dekanlıkları, finansal kaynakların fökülteler ve bölümler arasında daha adil ve şeffaf bir şekilde dağıtılabilmesi için belirli kriterler geliştirebilir.

Bu kriterler, araştırma alanla fan destekleneceğini objektif bir şe de tespit edebilir. Ayrıca, araştırma alanlarındaki önceliklerini | belirleyerek, hangi projelerin eşitsizliklerin giderilmesi ve tüm glanlra adil bir şekilde bütçe tahsisi sağlanması mümkün olabilir.

Performans İzleme Eksik JS" Araştırma çıktılarının düzenli izlenmemesi. e Üniversitelerde araştirma. projelerinin performansı düzenli olarak izlenmemekte ve değerlendirilememe ti dir. Bu durum, projelerin başarısını ölçmeyi ve iyileştirmeyi f raştırma projelerinin bilimsel, ekonomik ve sosyal etkilerinin düzenli ilmemesi, projelerin gerçek başarısını ölçmeyi güçleştirmektedir. e Araştırma" çıktılarına ilişkin verilerin sistematik olarak toplanmaması ve projelerin değeri dirilmesinde kullanılan kriterlerin yalnızca niceliksel göstergelere (yayın sayısı, rma projelerinin uygulama sürecinde ve sonrasında izlenmesini sağlayacak etkili kanizmaların bulunmaması, projelerin hedeflerine ulaşıp ulaşmadığını anlamayı engellemektedir.

Çözüm Önerisi: ve akademik birimlerin araştırma performansının düzenli olarak analiz iliş performans takibi konusunda önemli bir katkı sağlayacaktır.

3. Uluslararası Örnekler ve Karşılaştırmalı İnceleme

(Prof. Dr. Zeki Bayramoğlu / Selçuk Üniversitesi - Doç. Dr. Zeyne pi Dumlupınar Üniversitesi)

3.1. Amerika Birleşik Devletleri

ABD'de birçok araştırma yoğun üniversitede "Vice Presidejit Bi Research" ya da "Research

Dean" pozisyonu bulunmaktadır. Bu yapılar, araştır, ilerinin geliştirilmesi, fon üstlenmektedir. Amerika Birleşik Devletleri ndeki dileme Dekanlığı modeli, merkezi onunu temsil etmektedir. Massachusetts yönetim ile kurumsal özerkliğin dengeli bir kombi

Institute of Technology (MIT) ve Stanford Üniversitesi gibi önde gelen kurumlar, araştırma ekosistemi yaklaşımını benimseyerek, endüstri- akademi iş birliğini güçlendiren ve disiplinler arası araştırmayı teşvik eden yapıla geliştirmişlerdir. Bu kurumların araştırma yönetimi sistemleri, yapay zekâ destekli yöneti âçları, blok zincir tabanlı araştırma çıktısı takibi ve sanal gerçeklik laboratuvarları ,s5 milikçi teknolojik uygulamalarla desteklenmektedir. Amerikan modelinin en beli gin özelliği, girişimcilik odaklı araştırma programları ve risk sermayesi entegrasyonu ilg iktörize edilen dinamik yapısıdır. Dünyada finansal teknolojiler (fintek) ve teknolojik start ipalârın büyük çoğunluğu ABD'de ortaya çıkmaktadır.

Güçlü ve inovatif eko$ emiiniversite araştırma alt yapısının finansal destekle patente ve ürüne dönüştüğü güzel bij meğidir. evi (Big Tech) Amerika Birleşik Devletleri teknoloji şirketini ifade eder:

Alphabet, Amazon, Apple, Meta ve Microsoft; bu şirketlerin ürünlerinin birçoğunu araştırma 4) in geliştirme süreçleri aşağıda kısaca Araştırma Dekanlıkları olarak incelediğimiz Stanford

Üniversitesi, Massachusetts Institute of Technology (MIT) ve Harvard Üniversitesi gibi köklü

Taştırma Dekanlığı" modeli artan araştırma karmaşıklığı ve fon fırsatlarına yanıt olarak kritik

"Bir liderlik rolü olarak ortaya çıkmıştır. geliştirme misyonunu üstlenir. ABD Araştırma Dekanlığı modeli, güçlü merkezi li rli , esnek uygulama yapılarının birleşiminin önemini göstermektedir. Başarılı programiğg topluluğuna güçlü destek ortak unsurlarını paylaşmaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki üniversitelerin Araştırma Dekanlıkları, genellikle araştırma faaliyetlerini desteklemek ve yönetmek amacıyla çeşitli birimlerin entegiâ si hizmetleri, ortak inş gibi alanlar bulunur.

Örneğin, Northwestern Üniversitesi'nin Araştırma Ofisi, 18 bi iyaracılığıyla bu hizmetleri birimler arasında laboratuvar güvenliği yönetimi, araştırma bilgi tek kullanım araştırma tesislerinin yönetimi ve yeniliklerin tcarileştiğil sunmakta ve 25 disiplinler arası araştırma enstitüsü ve merkdin yönetmektedir. Türkiye'de ise araştırma üniversiteleri, bilimsel disiplinler ile akadem "birimler arasında güçlü bağlar

• Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen araştırma üniversiteleri, ulusal, © uluslararası fonlama kuruluşları ve endüstriyel yapılarla iş birliği yaparak araştırma faaliyetlerini sürdürmektedir. kurarak, araştırma mükemmeliyetini hedeflemektöd

Karşılaştırmalı olarak bakıldığında, Amerikan Üğiversitelerinin Araştırma Dekanlıkları daha merkezi ve bütünleşmiş bir yapıya sahipken, Türkiye' deki üniversitelerde araştırma yönetimi daha çok bağımsız araştırma merkezi i * uygulama birimleri üzerinden yürütülmektedir.

Amerikan modeli, araştırma faaliyetlerinin tek bir çatı altında toplanarak koordinasyonun artırılmasını sağlarken, Türk moğlird iplinler arası iş birliğini ve bağımsız araştırma kültürünü teşvik etmektedir.

En iyi uygulamalar açışinğı araştırma süreçlerinin ikin yönetimi, kaynakların verimli kullanımı ve uyum süreçlerinin

Amerikan üniversitelerindeki merkezi araştırma ofisleri, kolaylaştırılması gibi fayantajlar sunmaktadır. Türkiye'de ise araştırma üniversitelerinin disiplinler arası ağâi tırma merkezleri, farklı alanlardaki uzmanlıkların bir araya gelerek yenilikçi çözümlü etmesine olanak tanımaktadır. Sonuç olarak, her iki sistemin de kendine özgü avantajlar bulunmaktadır. Türkiye'deki üniversiteler, Amerikan üniversitelerinin merkezi araştırma yönetimi modellerinden ilham alarak, kendi yapısal ve kültürel özelliklerine uygun entegi syon stratejileri geliştirebilirler. Bu sayede, araştırma faaliyetlerinin etkinliği ve ilihiği artırılabilir. merika araştırma yönetim modelinin temel özellikleri şunlardır:

Merkezi Yönetim: Amerikan üniversiteleri, genellikle güçlü bir merkezi Araştırma

Ofisi veya Araştırma Başkan Yardımcılığı ile yönetilir. e Geniş Fon Kaynakları: Federal hükümet (ör. NSF, NİH), eyalet hükümetler > sektör ve bağışçı kuruluşlardan geniş araştırma fonları sağlanır. > arasıdır ve toplum odaklı sorunları çözmeyi hedefler. e Ticarileştirme ve İnovasyon: Üniversiteler, patentleme, girişimcilik ve e teknoloji transferi süreçlerini destekleyen birimler kurmuştur. 4 e Avantajları: İnovasyon odaklı oluşu ve araştırmanın ticari potan in etkin şekilde değerlendirilmesi. e e Zorlukları: Yoğun rekabet nedeniyle küçük ölçekli araş rmalgrın kaynak bulması zor olabilir.

3.1.1. Stanford Üniversitesi, ABD İlgili Birim: Araştırmadan Sorumlu Rektör Yard the Vice Provost and Dean of Research (VPD | Kuruluş yılı: 2002 cisi ve Dekanı Ofisi (The Office of

Web sayfası: https://doresearch.stanford.edu!

İçindeki Birimler e

• Sanayi Sözleşmeler Ofisi (Industrial Contracts Office)

" Stanford Araştırma Bilişimi (Stanford Research Computing)

Stanford Araştırma Geliştirme Ofisi (Stanford Research Development Office)

: üniyersitedeki araştırma faaliyetlerini desteklemek, yönlendirmek ve bu faaliyetlerin etik, yasal

..Ye akademik standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla disiplinlerdeki yenilikçi çalışmaları desteklemek için bir dizi birim ve ofisten oluşur: N ; "* Başkan Yardımcısı ve Araştırma Dekanı e Yardımcı Dekanlar ve Yönetim Birimleri

© Araştırma Yönetimi ve Destek Ofisi (Office of Sponsored Research). o Uyum ve Politika Birimi (Research Compliance Office) # o Araştırma İnisiyatifleri ve Strateji Geliştirme e Bağlı Araştırma Merkezleri ve Enstitüler e" Destekleyici Hizmetler ve İdari Yapi

Misyon ve Faaliyetler e Gelişen bir araştırma ekosistemini kolaylaştı ve destek sağlamak. m. İl e Disiplinler arası araştırma ve inovasyonu teşvik etmek ve kolaylaştırmak e Stanford'un araştırma topluluğunun kani güvenini kazanmasını ve sürdürmesini sağlamak 4 e" Dürüstlük ve operasyonel muk ellik kültürünü sürdürmek.

3.1.2. Harvard Üniversitesi, ABD.

İlgili Birim: Araştırmadan Sorum Rektör Yardımcısı Ofisi (Office of the Vice Provost for Research)

Kuruluş yılı: 2001

Web sayfası: https://rçsöarh.harvard.edu

"ilik

Organizasyon Office of the Vice rovost for Research (OVPR), araştırmadan sorumlu rektör yardımcısı ile birlikte 21 personeli ile üniversitenin araştırma politikalarını belirler ve araştırma stratejilerini koordine eder,

Misyon ve Faaliyetler

Araştırma Stratejisi ve Politikalarının Belirlenmesi

. Araştırma Kaynaklarının Yönetimi Etik ve Uyum Yönetimi " Araştırma Altyapısının Desteklenmesi

" Araştırma İnovasyonu ve Teknoloji Transferi

" Disiplinler Arası Araştırma Teşvikleri e Araştırma ileri Düzey Eğitim ve Destek e Uluslararası Araştırma İlişkileri

• Araştırma Performansının İzlenmesi ve Değerlendirilmesi

• Araştırma Altyapısının Geliştirilmesi ve İleriye Taşınması

" Fakültelere Destek ve Yönetim

Üniversitenin araştırma faaliyetleri ve finansal durumu hakkında kaynaklardan ulaşılabilir: https://odr.harvard.edu/annual-reports e Harvard Üniversitesi Finansal Raporları: Üniversitenin mâli durumu ve finansal sonuçları hakkında detaylı bilgiler sunar. e FAS Araştırma İdaresi Yıllık Raporu: Fen ve F rd e Kurumsal Araştırma ve Analiz Ofisi (Ol R fakülte ve personel verileri gibi istatiğtil

3.1.3 Massachusetts Institute of Technology Me yü

İlgili Birim: Araştırmadan Sorumlu Rektör Yrd Of Ofisi (Office of the Vice President for

Research)

Kuruluş yılı: 2004

Web sayfası: hüps://research.mit.edu | Organizasyon * Ana Birimler ve Ofisler şu kilir

• Araştırmav Proje İdaresi Hizmetleri (Research Administration Services-RAS) ifaklar ve Teknoloji Transferi Ofisi (Office of Strategic Alliances and fansfer- OSATT)

" Stratejik İ

Technolegy

. Araştırma. Geliştirme (Research Development) . Arşt Bilgisayarları ve Veri Ofisi (Office of Research Computing and Data) o Araştırma İletişimi (Research Communications)

#Araştırma İnovasyon ve Girişimcilik Ofisi (Office of Innovation and

Entrepreneurship)

Araştırma Güvenliği ve Uygunluk Ofisi (Office of Research Safety and Compliance)

Post-doktora Hizmetleri (Postdoctoral Services)

Uluslararası Akademisyenler Ofisi (International Scholars Office) Misyon ve Faaliyetler

MIT'nin araştırma altyapısını yönetir ve araştırma stratejileri oluşturur. Araştırma proj finansman ve kaynakları yönetir.

Araştırmacıların endüstriyel, kamu ve özel sektörle olan iş birliklerini destekler. politikaları geliştirir ve araştırma etiği ile ilgili standartları belirler. m.

MIT'nin Araştırma Başkan Yardımcısı Ofisi (Office of the Vice Presidentfor Research-YER, Üniversitenin araştırma sratejilrini belirleyen ve e uygulayan iş zi bir birimdir. Bu ve başarıları içermektedir.

3.1.4 Princeton Üniversitesi, ABD

Kuruluş yılı: 2006

Web sayfası: hups://rescarch.princeton.edu/about-us Organizasyon . i Princeton Üniversitesi Araştırma Dekanlığı (Off ice. $ the Dean for Research), üniversitenin araştırma faaliyetlerini desteklemek, geliştirmek ve yönlendirmek için stratejik bir organizasyon yapısına sahiptir. Bu yapı, farklı seviyelerde akademik ve idari birimleri bir araya getirerek disiplinler arası iş birliğini teşvik eder ve üniversitenin araştırma mükemmeliyetini sürdürmesini sağlar.

Misyon ve Faaliyetler e Yenilikçilik ve ifikirlerin araştırılması için kaynak sağlamak

" Princeton taraf iğ üretilen buluşların topluma yararlı hale getirilmesini sağlamak ve

. kabe etik kurallarına ve kanunlara uygun şekilde yürütülmesini sağlamak 3.1.5 Kaliforniya, Berkeley Üniversitesi, ABD Higiliğiyim: Araştırmadan Sorumlu Rektör Yardımcısı Ofisi (Office of the Vice Chancellor for

Web sayfası: https://vcrescarch.berkeley.edu "Organizasyon akademik inovasyonun teşvik edilmesi gibi kritik görevleri üstlenir.

Misyon ve Faaliyetler e Araştırma Politikalarının Geliştirilmesi ve Uygulanması: Üniversitenin araştırma dış finansmanla ilgili süreçlerini yönetir.

" Araştırma Altyapısının Geliştirilmesi: Laboratuvarlar, araştırma merkezleri ve diğer altyapılarla ilgili yönetim süreçlerini organize eder.

" Araştırma Alanlarında İnovasyon: Teknoloji . ânsferi, girişimcilik ve yenilikçilik alanlarında çalışmalar yapar. evreye katkısını artırmaya yönelik e Toplumsal Katkı: Araştırmaların topluma Ve ç projeler geliştirir.

3.1.6 Boston University, ABD ği

İlgili Birim: Araştırma Ofisi (Office of Research)

Web sayfası: https:/www.bu.cdu/nese

İçindeki Birimler:

• İş birliği ve Ortaklık © e Sanayi Katılımı edikal Araştırma Ofisi

" Disiplinlerarası e Teknoloji Ge e Etik ve Uyur liştirme . Araştışm uyumluluğu pansman ve Hibeler . Araştışna Geliştirme " Sponsorlu Programlar Ar titmadan sorumlu rektör yardımcısı tarafından yönetilmektedir.

| : Misyon ve Faaliyetler e Araştırma Ofisi, araştırma destek ofisleri ve raporlama merkezleri arasında gözetim vet koordinasyon sağlayarak, Boston Üniversitesindeki araştırmanın tüm yönle destekler. ii ş

• Araştırmanın sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan birçok olistepedg büyük zorluklarını çözmek için çalışan üniversite çapındaki merkezlere kadâr Boston

Üniversitesinde yapılan araştırmaları denetler. / uygular.

3.1.7 Purdue University, ABD İlgili Birim: Office of Research

Web sayfası: https://Wwww.purdue.edu/research/oevprp

İçindeki Birimler

" Hibeyazımı

" Finansman

• e Araştırmacı Eğitimi e Araştırma Pazarlama ve İletişimi | *

" Purdue Araştırma Ofisi,iyaşamı değiştiren araştırmaları teşvik eder ve toplumun önemli ihtiyaçlarına yaratı geleneksel akademik sınırların ötesindeki araştırmacıları ve kaynakları destek sağlaYarak Purdue liderliğindeki araştırmaları katalize eder. ws , e a, a, ep e e Araştırma Ofisi, Purdue Üniversitesi'nin önde gelen disiplinler arası enstitülerini, tesi$lerini ve araştırma merkezlerini yönetir.

• "Discovery Park Bölgesi'nde birçok büyük ölçekli disiplinler arası araştırma tesisi bulunmaktadır. Bu tesisler, kampüs genelindeki çok disiplinli grupların bir araya gelerek büyük zorlukları ve fırsatları ele almasına olanak tanıyan kampüs araştırma altyapısının bir uzantısıdır. Özel enstrümantasyon, ekipman ve tesisler Purdue kullanımına açıktır.

Araştırma Ofisi aynı zamanda kullanıcılara ekipman, veri analizi ve yoşu konularında da yardım sunar.

3.1.8 Düke University, ABD

İlgili Birim: Office for Research and Innovation

Web sayfası: https://rescarch.düke.cdu/

İçindeki Birimler e Veri ve bilgi işlem e" Araştırma yönetimi

" Araştırma geliştirme e Çeviri ve ticarileştirme

" Araştırma kalitesi ve dürüstlüğü Organizasyon Araştırma ve inovasyondan sorumlu rektör yardımcısı tarafından yönetilmektedir.

Misyon ve Faaliyetler ii

Araştırma faaliyetlerini desteklemekti re uzmanlaşmış ofislerle araştırmacılara destek Üzer sunmaktadır.

3.1.9 Washington State Univetsity; (BD

İlgili Birim: Office of Resea

Web sayfası: https://rescafglı Wşu.cdu/

Organizasyon N

Araştırmadan sorumlu ktör yardımcısı tarafından yönetilmektedir. Misyon ve Fadliy "Ofisi, altı ana ofis ve çok sayıda destekleyici laboratuvar, merkez ve enstitüden oluşmaktadır. Her ofis, araştırma desteğinin farklı yönlerinde özel uzmanlık sağlamaktadır. aştırma önerisi geliştirme, araştırma bütçesi planlama, finansman bulma,

3.2. Avrupa Birliği vrupa"'daki önde gelen üniversiteler, araştırma yönetimini merkezi bir yapıya bağlı olarak yürütmektedir. Örneğin, Almanya'da üniversitelerin çoğunda Araştırma Dekanlığı, araştırma etkindir.

Avrupa'daki araştırma yönetimi modeli, Bologna süreciyle uyumlu ve Avrupa sam fonlarıyla entegre bir yapı sergilemektedir. Oxford Üniversitesi ve ETH Zürj b b Bi köklü kurumlar, geleneksel akademik mükemmeliyeti çağdaş inovasyon yaklaşımlarıyla birleştiren özgün modeller geliştirmişlerdir. Avrupa modelinin ayırt edici özelliği, toplurisal etki odaklı araştırma yaklaşımı ve sürdürülebilirlik prensiplerine verilen önemi

Yeşil araştırma kampüsleri, toplum katılımlı araştırma projeleri ve karbon-nötr araş , altyapıları, Avrupa kurumlarının öncülük ettiği yenilikçi uygulamalar arasında yer almakta.

Avrupa'daki önde gelen üniversitelerin araştırma yönetim mi elli, genellikle merkezi ve üniversiteler arası yapılar üzerine kuruludur. Bu ünive r, araştırma faaliyetlerini desteklemek ve yönetmek için çeşitli birimler ve merkezler luşturmuşlardır.

Örneğin, Avrupa Araştırma Üniversiteleri Birliği (LERÜ) üyesi üniversiteler, araştırma ve yenilik faaliyetlerini entegre bir şekilde yürüterek, eğitim, araştırma, yenilik ve topluma hizmet misyonlarını bir arada gerçekleştirmektedirler.

Avrupa'daki üniversitelerin araştırma yönetim modelinin temel özellikleri şunlardır: e Çerçeve Programları: Avrupa Birliği'nin Ufuk Avrupa gibi programlarıyla üniversiteler arasında yüksek i birliği sağlanır.

"e Merkezi ve Yerel Yaklaşım : Çoğu üniversite merkezi araştırma yönetim ofislerine sahiptir; ancak ulusal hükümetler ve bölgesel otoriteler araştırma stratejilerinde önemli rol oynar. i e Toplum Odaklı Araştırmalar: Avrupa üniversiteleri, sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve sosyEl sorunlara odaklanır.

" Ağlarve İş dinler Üniversiteler, Avrupa Araştırma Üniversiteleri Birliği (.ERU)

Dünyanın en büyük sivil Ar-Ge fonu olma özelliğini taşıyan Ufuk Avrupa (Horizon d ilrojects) fonu yaklaşık 90 milyar Euro büyüklüğe sahiptir. Diğer yandan Green )eal olarak adlandırılan sınırda karbon mekanizması ile AB sadece üye ülkelerin değil ticaret yaptığı AB dışındaki ülkelerin sanayisinin yeşil dönüşümü için regülasyonlar getirmektedir. e Zorlukları: Fon kaynaklarının yoğun bürokrasi ile dağıtılması, araştırmacıl zorluk yaratabilir,

3.2.2 ETH Zürih, İsviçre .

İlgili Birim: Araştırmadan Sorumlu Rektör Yardımcısı Ofisi (Office of the Vişapris ent for

Research) — Kuruluş yılı: 2006 ğ

İçindeki Birimler

• Araştırma Ofisi (Office of Research) N 5 " Araştırma İnisiyatifleri ve Altyapıları Departmanı (Dep rinent Research Initiatives and

İnfrastructures) se Bilimsel Bütünlük ve Araştırma Etikleri Departmanı (Department Scientific Integrity and Research Ethics)

" Hibe Ofisi (Department Grants Office).

Organizasyon vie iii

Araştırmadan Sorumlu Rektör Yardımcısı'nın sorumluluğunda olan ana birimler şunlardır: " j

" Araştırma Ofisi (Office of Rese inch)

• Araştırma İnisiyatifleri ve Altyapıları Departmanı (Department Research Initiatives and

İnfrastructures) e Bilimsel Bütünlük "ye Araştırma Etikleri Departmanı (Department Scientific Integrity and Research Ethic3), bu doğrultuda stratejik planlar oluşturur.

• Araştırma Politikalarının Belirlenmesi: Araştırma süreçlerini yönlendiren politikaları kaynakların etkin kullanımını denetler.

. İç ve Dış İlişkilerin Koordinasyonu: Diğer akademik kurumlar, endüstri ve kamu kuruluşlarıyla iş birliklerini teşvik eder ve yönetir. ve kaynakların geliştirilmesine katkı sağlar. e Araştırma Performansının İzlenmesi: Araştırma çıktılarının kalitesini değerlendirir, iyileştirme alanlarını belirler.

3.2.3 Technical University of Munich, Almanya Birimin Adı: Araştırma ve Yenilikçilik Ofisi (Office for Research and Innovatiön) Web Sitesi: https:/www.forte.tum.de/en/forte/ homepaze/ ,

Organizasyon Rektör yardımcısına bağlı çalışmaktadır.

Misyon ve Faaliyetler e Strateji, Araştırma ve Genç Akademisyenler Bölümü, Üniversitenin araştırma stratejisini geliştirmeyi amaçlayan önlemler geliştirilmesinden sorumludur ve üniversite içi araştırmacılara araştırma fobi ası, genç araştırmacılar için kariyer geliştirme programları ve bilgi transfe i gibi konularda danışmanlık yapmaktadır. "e o Üniversite Yönetim Kuruluna Üniversitenin stratejik konumlandırılması ve bir bütün olarak geliştirilmesi konusunda tavsiyelerde bulunmaktadır. Bu bağlamda, pozisyon ve karar belgeleri hazırlar W birçok durumda ilgili düzenleyici mekanizmaları ve yapıları geliştirerek stratgj, kararların uygulanmasını gerçekleştirmektedir. Ayrıca,

LMU'daki öğretmenler ve araştırmacılar için çalışma koşullarını ve kariyer beklentilerini iyileğtişmek üzere tasarlanmış programlar ve yapılar geliştirmektedir. " Özellikle araştır iiçılara yönelik hizmetler arasında; araştırma projelerinin finansmanı VE "kariyer gelişimi, araştırma bulgularının ticari kullanımı ve yan girişimlerini tuşturulması veya endüstri iş birliği projelerinin başlatılması için başvurul la, ilgili tavsiyeler ve destekler yer almaktadır. Ayrıca doktora programları hakkin 4 kapsamlı danışmanlık hizmetleri de sunmaktadır.

. Bireysel danışmanlığın yanı sıra, portföyümüzde yer alan birçok konu hakkında, fonlama planları ve kuruluşları hakkında güncel bilgilerin sunulduğu, deneyimli ve , başarılı hibe başvuru sahiplerinin kişisel hesap ve ipuçları sunduğu, LMU'nun araştırmacılar için özel olarak oluşturduğu destek mekanizmalarının vurgulandığı etkinlikler düzenlenmektedir.

3.3. Asya

Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerde araştırma yönetim birimleri, sanayi ile iş birliğigi teşyi etmekte, patent başvuruları ve teknoloji transferinde önemli bir yapı olarak yer Mg > Asya'daki önde gelen üniversitelerin Araştırma Dekanlıkları, genellikle dişipli yapılarla araştırma faaliyetlerini desteklemektedir. Örneğin, Singapur Ulusal " | (NUS), araştırma faaliyetlerini koordine eden bir Araştırma ve Teknoloji Başkh Yardımcılığı ofisine sahiptir. Bu ofis, üniversitenin araştırma stratejilerini belirler, atiyrma merkezlerini

Çin deki Tsinghua denetler ve endüstri ile iş birliklerini teşvik eder. Benzer şe

Üniversitesi, araştırma yönetimini merkezi bir yapı altında toplar ve (e

Bu yapı, üniversitenin araştırma kapasitesini artırmak ve uluğ Parası iş birliklerini geliştirmek araştırma enstitüleri ile laboratuvarları koordine eder. amacıyla tasarlanmıştır. Japonya ve Güney Kore gibi ülkölerde araştırma yönetim birimleri, sanayi ile iş birliğini teşvik etmekte, patent başvuruları ve eknoloji transferinde önemli bir yapı olarak yer almaktadır. Asya modeli, hızlı karar alma iekanizmaları ve güçlü devlet-üniversite iş birliği ile karakterize edilmektedir. Tsinghua Üni sitesi ve Nanyang Teknoloji Üniversitesi gibi kurumlar, ulusal inovasyon stratejileriyle eni&gre, teknoloji odaklı araştırma yaklaşımları benimsemişlerdir.

Asya'daki Araştırma Dekanlıkları, 5G/4£ araştırma altyapıları, robot asistanlı laboratuvarlar ve yapay zekâ destekli araştırma planlaması ibi ileri teknoloji uygulamalarıyla öne çıkmaktadır. Bu bölgedeki kurumların kültürel, değerlerle entegre yönetim yaklaşımı, geleneksel Asya değerleriyle modern araştırma Yönetiini prensiplerinin başarılı bir sentezini sunmaktadır.

Asya araştırma yönetim modelinin temel özellikleri şunlardır: e Hızlı Gelişim: Çin, Japonya, Güney Kore ve Singapur gibi ülkelerdeki üniversiteler, ulusal politikâlarla desteklenerek hızla gelişmiştir.

" Merkezi

Devlet Destekli Yaklaşım: Araştırma politikaları, genellikle devlet belirlenir ve üniversiteler merkezi stratejilere uygun hareket eder.

. Uygul alı Araştırmalar: Endüstriyel iş birlikleri güçlüdür, teknoloji ve mühendislik odaklı projelere öncelik verilir.

". Uluslararası Rekabet: Üniversiteler, uluslararası sıralamalarda yer almak için stratejik atırımlar yapar.

" Avantajları: Devlet destekli büyük bütçeler ve teknoloji ve mühendislik alanlarında liderlik.

3.3.1

(Research and Technology) Kuruluş yılı: 2008 Web sayfası: https://www.nus.edu.sg/rescarch/odprt-home

İçindeki Birimler

Zorlukları: Bazı durumlarda akademik özgürlüklerin sınırlı olması. üniversiteler baz alınabilir.

Singapur Ulusal Üniversitesi, Singapur

Araştırma Ofisi (Research Office) İnovasyon ve Girişimcilik Ofisi (İnnovation and Enterptiş C

Biyomedikal Bilimler Araştırma Ofisi (Biomedical Sciençes Research Office)

"e oSürdürülebilirlik ve Dayanıklılık Ofisi (Sustainability'and Resilience Office) " o İnsan ve Toplum Araştırmaları | Organizasyon

Araştırma ve Teknolojiden Sorumlu Rektör Yardıfıcısına bağlı çalışır.

Misyon ve Faaliyetler m

Araştırma Uygunluğu ve Bütünlüğü! Üniversitenin araştırma faaliyetlerinin etik ve yasal gerekliliklere uygunluğu i

Hibe Yönetimi: Araş İleri için finansman kaynaklarını yönetir ve geliştirir. .

Sanayi İlişkileri v or destekler. < Araştırma letişimi ve Tanıtımı; Üniversitenin araştırma çıktılarının tanıtımını yapar ve iletişimini ağlar.

Kurumsal Hayvan Bakımı ve Kullanımı Komitesi ((ACUC): Hayvan deneylerinin etik ve yâsal gerekliliklere uygunluğunu denetler.

Curumsal İnceleme Kurulu (İRB): İnsan denekleriyle yapılan araştırmaların etik onayını verir.

2 Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, Çin

İlgili Birim: Araştırma ve Geliştirmeden Sorumlu Rektör Yardımcısı (Office of the Vice-President for Research and Development)

Kuruluş yılı: 1991 Web sayfası: https://vprd.hkust.cdu.hk/about-us

İçindeki Birimler " Araştırma Ofisi (Research Office)

" Lisansüstü Çalışmalar Ofisi (Office of Postgraduate Studies) e Araştırma Enstitüleri ve Merkezleri (Research Institutes and Centers) 4

" Merkezi Araştırma Tesisleri (Central Research Facilities) "e HKUST Ar-Ge Şirketi Ltd. (HKUSTRandD Corporation LİR e Girişimcilik Merkezi (Entrepreneurship Center) 2 " Bilgi Transfer Ofisi (Office of Knowledge Transfer)

Organizasyon Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin (HKUS raştırma ve Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ofisi (Office of the Vice-Pres t for Research and Development), üniversitenin araştırma ve bilgi transferi siralei rinin geliştirilmesi ve uygulanmasından sorumludur. Bu ofis, çeşitli birimler aracılığıyla üniversitenin araştırma faaliyetlerini destekler ve koordine eder. #

Misyon ve Faaliyetler e Araştırma Stratejilerinin Ge Ştirilmesi ve Uygulanması: Üniversitenin araştırma yönelimlerini belirlemek" ve bu doğrultuda fakülteler arası iş birliklerini teşvik etmek.

" Araştırma Altyapısını "Oluşturulması Kritik ve yenilikçi araştırmaları desteklemek amacıyla gerekli altyapiyı kurmak ve sürdürmek. e Bilgi Transferi ve Girişimcilik: Üniversitenin araştırma çıktılarının ticarileştirilmesini i endüsri ile iş birliklerini geliştirmek ve girişimcilik faaliyetlerini olitikaları ve Uyum: Araştırma politikalarını oluşturmak, araştırma bütünlüğünü sağlamak ve ilgili yasal düzenlemelere uyumu denetlemek. 3.3. 3 " KrakAbdülaziz Üniversitesi, Suudi Arabistan 1 Dinim Bilimsel Araştırma Dekanlığı (Deanship of Scientific Research) Kukuluş yalı: 1984 "eb ayfası: https://dsr.kau.cdu.sa/ indeki Birimler

" Teknik İşler Birimi

Organizasyon

Misyon ve Faaliyetler

Elektronik Destek Birimi

Araştırmacı Hizmetleri Birimi

İdari İletişim Birimi

Halkla İlişkiler Birimi

Mali İşler Birimi

Araştırma Mükemmellik Ödülleri Birimi Sözleşmeler Birimi

Proje Tamamlama Birimi

Koruma ve Arşivleme Birimi

Araştırma Grupları Başkan Yardımcılığı Araştırma Başkan Yardımcılığı Kadınlar Araştırma Başkan Yardımcılığı

Araştırma Stratejilerinin Geliştirilmesi veEygulanması: Üniversitenin genel araştırma stratejilerini belirler ve bu stratejileri hayata geçirmek için çeşitli programlar ve projeler geliştirir.

Araştırma Projelerinin Destek esi: Öğretim üyeleri ve araştırmacılar için iç ve dış finansman kaynakları sunar, araştırma projelerinin finansmanını sağlamak için çeşitli fon programları organize eder.

Araştırma ve İş Birlik Ulusal ve uluslararası araştırma kuruluşları ve endüstrilerle iş birliklerini geli kir. Üniversitenin araştırma gücünü artırmak amacıyla farklı disiplinler araBır ga iş birliklerini teşvik eder.

Bilimsel Yayilarn Teşvik Edilmesi: Araştırma sonuçlarının yayımlanmasını teşvik el dergilere, konferanslara katılımı destekler. na Eğitimi ve Mentorluk: Genç araştırmacılara ve öğrencilere mentorluk sağlamak ve araştırma becerilerini geliştirmek amacıyla çeşitli eğitim programları

N düzenler.

Araştırma Altyapısının Geliştirilmesi: Araştırma altyapısının modernizasyonu ve

— güçlendirilmesi için stratejik planlar oluşturur, laboratuvar ve diğer araştırma tesislerinin sağlıklı işleyişini sağlar. e Araştırma Politikaları ve Etik Standartların Belirlenmesi: Araştırma süreçlerin Nil standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi için yönergeler geliştirir ve va ka politikalarını oluşturur. değerlendirilmesi, kalite kontrolü ve etkisinin izlenmesi konusunda çalışı. 5 3.3.4 Hong-Kong Politeknik Üniversitesi, Çin # İlgili Birim: Araştırma ve Yenilikçilik Ofisi i

Web sayfası: https//www.polyu.edu hk/rio/about-rio/our-role/

İçindeki Birimler

• Araştırma Stratejisi Ekibi " Yonsei Araştırma Tesisleri Merkezi e Disiplinlerarası ekip

Misyon ve Faaliyetler Hong Kong Politeknik Üniversitesi"nde Araştırma ve Yenilikçilik Ofisi yer almaktadır. Hong Kong Politeknik Üniversitesi disiplinler arası araştırmalarda mükemmeliyetçilik hususunu merkeze almaktadır. Bu amaçla küresel 1 zorlukları yenilikçilikle ele alır. Üniversitede geleceğe

"Yenilikçilik Ofisi (RİO), PolyU topluluğu içinde dönük bir departman olan Araştırma e; araştırma girişimlerini kolaylaştırmak ve üniversiteler, sanayi, hükümetler, ulusüstü kuruluşlar ve halk arasında ortaklıkları teşvik; etmek için kapsamlı destek sağlayarak Üniversitenin teknoloji gelişimini ve ilerlemelerini topluma fayda sağlayacak şekilde ilerletmeyi hedeflemektedir.

Araştırma ve Yeni ikçilik, Ofisi'nin rolleri ise şu şekilde tanımlanmıştır: teşvik etmek, e Yüksek etkili araştırma ortaklıklarını teşvik etmek için Üniversitedeki uzmanları sektör

"temsilcileriyle bir araya getirmek,

"Üniversite, sanayi ve hükümet iş birliğini teşvik etmek için stratejik platformlar kurmak, Disiplinler arası araştırma çalışmalarını kolaylaştıran idari destek,

Geniş araştırma kaynaklarıyla donatılmış fiziksel tesislerin temini. 3.4 Kanada

3.4.1 Toronto Üniversitesi, Kanada İlgili Birim: Araştırma, Yenilikçilik ve Stratejik Girişimlerden Sorumlu Rektör #Xardi

Ofisi ie

Web sayfası: https://rescarch.utoronto.ca/aboul-vpri/organizational-structure a İçindeki Birimler ği

" Araştırma Hizmetleri Ofisi

" Yenilikler, Ortaklıklar ve Girişimcilik Ofisi " o Araştırma Gözetim ve Uyumluluk Ofisi e Kurumsal Stratejik Girişimler

" Araştırma ve Yenilik Ofisi

Organizasyon

Rektör yardımcısına bağlı olarak yürütülmektedir...

3.4.2 Ottawa Üniversitesi, Kanada i İlgili Birim: Araştırma ve Yenilikten Sorumlu Rektör Yardımcılığı Ofisi

Web sayfası: hitps//www.uoltawa.ca/rescareh-innovation/services

Organizasyon il Araştırma faaliyetleri, Rektör Yardımcısına bağlanmış olup, Araştırma ve Yenilikten Sorumlu

Rektör Yardımcılığı Ofisi altında organize olmuştur.

3.4.3 MeGill Üniversitesi, Kanada ehilikçilik Rektör Yardımcısı Ofisi

İlgili Birim: Araştırma ve"

Web sayfası: hitps.//wwâwmçeill.ca/research/about

" Araştırma ve Yenilikten Sorumlu Rektör Yardımcısına bağlıdır.

Araştırma ve Y enilikçilik Rektör Yardımcısı Ofisi, tüm Araştırma-Geliştirme gruplarına merkezi hizmetlğr sağlar ve Araştırma-Geliştirme günlük işleyişinden sorumludur.

Bu hizmetler arasında finans, insan kaynakları, idari destek ve iç ve dış paydaşlarla iletişim yer alır.

Waterloo Üniversitesi, Kanada

""İlgili'Birim: Araştırma ve Uluslararası Rektör Yardımcısı Ofisi si Web sayfası: https://uwaterloo.ca/vice-president-rescarch-international/about

"Misyon ve Faaliyetler

Üniversitede Araştırma ve Uluslararası Rektör Yardımcısı Ofisi bulunmaktadır. Os, disiplinler arası güçlerden yararlanmayı amaçlamaktadır. 3.5. Birleşik Krallık # 3.5.1. Cambridge Üniversitesi, Birleşik Krallık

İlgili Birim: Araştırmadan Sorumlu Rektör Yardımcısı Ofisi (Office Research) i Kuruluş yılı: 2010

Web sayfası: https://www.research-strategy.admin.cam.ac.uk,

İçindeki Birimler

" Araştırma Stratejisi Gölişti e" Araştırma Pingnğiagi ve Kaynak Yönetimi . Araştırıga Külürünü ve İş Birliğini Destekleme

. Araştır Etik ve Düzenlemeler . Araştırma Performansının İzlenmesi ve Değerlendirilmesi

" Araştırma ve Endüstri İlişkileri o tetenek Geliştirme ve Eğitim a "li Üniversitesi, Birleşik Krallık

İçindeki Birimler

• e İnsan Kaynakları bünyesindeki Kişi ve Organizasyonel Gelişim Ekibi (Peop

Organisational Development team) & Ya e Kariyer Servisi (Careers Service) e Oxford Araştırma Personeli Topluluğu (Oxford Research Staff Society - OxRSS)

" Araştırma Personeli Yönlendirme Komitesi

Organizasyon

İnsan Kaynaklarına bağlı olarak faaliyet gösteren Oxford Üniversitesi Âraştırmacı Merkezi, üniversitenin sözleşmeli araştırmacılarının kariyer gelişimini desteklerğek ve akademisyenlere pozitif bir araştırma kültürü oluşturmada yardımcı olmak amacıyi

"Ulusal Mutabakat" kapsamındaki taahhütlerini hayata göğirek Merkez, bu görevleri; bir başkan ile politika, iletişim, topluluk yönetimi ve kariyer dânişmanlığı alanlarında uzmanlaşmış bir ekiple yürütür.

Misyon ve Faaliyetler

• Araştırma Stratejisi Geliştirme ve Koordinâsyön " Destekleyici ve Kapsayıcı Bir Araştırma Ortamı Yaratma

• Araştırmacı Katkılarını Tanıma ve Değerlendirme e Eğitim Programları Geliştirme Ve Sunma

" Araştırmacı Topluluğu Ol ştürma ve Destekleme

3.6 Uluslararası

Üniversitelerin uygun tesislere ve merkezlere ihtiyaç vardır. Tesislerin ve merkezlerin tahsisi, genç araştırmacılardan kıdemli öğretim üyelerine kadar üniversite çalışanlarının bağımsız araştırma ve.pragramlar geliştirmelerine olanak sağlayacak şekilde organize edilmelidir. Kurum içi ya da kurum dışı mekanizmalar aracılığıyla olsun, fon desteğine başvurmak i eyer Si nesi araştırmacıların bilimsel temelde hazırlamış olduğu araştırma ve proje tekliflerinin inç doğru hibe programlarına yönlendirilmesi ve araştırmacıların enerji ve zaman gö ini verimli bir şekilde kullanması için doğru kanallar aracılığıyla süreci yönetmeleri; ğneğiliir.

Genellikle, üniversite altyapısının araştırmayı desteklemedeki önemi göz ardı edilir. Ancak araştırma destek ofisleri, genellikle araştırmacı ile fon sağlayıcı kuruluşlar arasindaki bir aracı rolünü üstlenmektedir.

Araştırmacının başta bütçe yönetimi olmak üzere teklif formlarij azırlanması, uygun formatların paylaşılması ve diğer teknik konularda gereksinimleriik â inada önemli bir role sahiptir. Araştırmacının araştırmaya ne kadar para harcanabileceğini bilmesi i için bir muhasebe işlevi olmalıdır. politikalara da katkı sunmaktadır. Bu eksende Birleşmiş Milletler'in (BM) 2023 Hedefleri ekseninde vurguladığı Uygulama e LR ve Sürdürülebilir Kalkınma için kuruluşlar arasında ortaklıklar olfarulması, doğa ve sosyal bilim alanlarında çalışan araştırmalar arasındaki 5 iğ igin oyileştirilmesi ve bilim insanları ile politika yapıcılar yaklaşımların daha pm >) gibi hedefler, 17 no ihedefin bilim temelinde arka planını oluşturmaktadır.

Ayrıca bu hedef capsamında, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde sürdürülebilir kalkınma merkezlerirün güçlendirilmesi ve oluşturulmasının teşvik edilmesi, bilimsel mükemmellik merkezleri ile bilim ve sürdürülebilir kalkınma eğitimi arasında ağ kurulmasının önemi bir kez daha ulanmıştır.

Bwönefiler ışığında, sürdürülebilir kalkınma için şu adımlar önerilmiştir: ürdürülebilir yönetim için bilimsel temelin güçlendirilmesi,

Bilimsel anlayışın geliştirilmesi,

" Bienenstock, A. (2006). Essential Characteristics of Research Universities, UNESCO Forum on Higher Education Research and Knowledge, 7-15.

• Uzun vadeli bilimsel değerlendirmenin iyileştirilmesi,

• Bilimsel kapasite ve yeteneğin oluşturulması. :

Bu hedeflerle ilişkili olarak Avrupa Birliği (AB), AR&GE faaliyetlerini küresel er çözmeye, ekonomik büyümeyi desteklemeye ve toplumu iyileştirmeye yardırmağ kğ olarak görmektedir. 3 AR&GE'ye yönelik destekler, disiplinler arası araştırma ekipleri arasındaki işibirliğini teşvik ederek katma değeri yüksek ürün, hizmet ve uygulamaların geliştirilmesing iyiikân sunmaktadır.

Bu faydaya ilişkin bilimsel çalışmaların güçlendirilmesine yönelik şitli mekanizmaları kezleri, üniversiteler ve ile ulusal kuruluşlarla iş birliğini teşvik etmektedir. Ortak araştırma mü Hilgrle desteklerken; uzman araştırma merkezleriyle iş birliği yaparak kararları güvenil grupları aracılığıyla tavsiyelerde bulunur.

AB destekleri ekseninde araştırma merkezleri ve üniversitö er arasındaki ağlar aracılığıyla iş birliği, bilgi alışverişini teşvik eder ve politik etkiyi arti Bu ağlar, AB'nin ana fonlama planı olan Horizon Europe (2021-2027) gibi çerçeve ak tırma programlarının verimliliğini ve etkililiğini en üst düzeye çekmektedir. | | Yukarıda belirtilen ulusal ve uluslararası" düzenlemeler doğrultusunda, ABD ve AB ülkelerindeki üniversitelerde yer alan Araştırma Dekanlıkları ve benzer ofislerin görev ve sorumluluklarına ilişkin bazı örnekler âğağıda sunulmuştur. ve Araştırma Dekanlığı Ofisi (VPDoR)"; yeni

Stanford Üniversitesi "Rektör ki döneminde: dektek sağlamaktadır.7 Princeton Üniversites Araştırma Dekanlığı ofisi; Araştırma Dekanlığı Ofisi, İnovasyon Ofisi, on. "Programları, Stratejik İş Birlikleri, Teknoloji Lisanslama, Araştırma Hayvan

İnova Progrâmlâarı, Araştırma Geliştirme, Araştırma Etiği ve Uygunluk, Araştırma ve Proje Yönetimi gibixefislerle araştırma ve geliştirme faaliyetlerine katkı sunmaktadır. Araştırma Dekanlığı

"https://doresearch.stanford.edu/who-we-are/office-vice-provost-and-dean-research Erişim tarihi:29.01.2025 içerisinde yer alan Araştırma ve Proje Yönetimi Ofisi hibe öncesi ve sonrası tüm ii a araştırmacılara destek olmaktadır. Bunun yanı sıra, araştırma yöneticisi, mentorluk payla ve benzeri eğitim faaliyetleri aracılığıyla araştırmacılarına destek sağlamaktadır.#

Clark Üniversitesi Araştırma Dekanlığı; dekan, akademisyenler ve öğrencileriğii fırsatlarını geliştirmekten sorumludur. Üniversitenin Araştırma Kurulu, akademik "bölümler ve

Destekli Programlar ve Araştırma Ofisi ile iş birliği içinde, dış hibeler, sözlgğmeler ve burs başvurularına yönelik politikaları ve prosedürleri uygulamaktadır."

Northwestern Üniversitesi Araştırma Ofisi ise teklifler, ödüller ve ardıma etiği uygulamaları konusunda araştırmacılarına kapsamlı ve etkili destek sağlamaktâdir. Teklifler ve ödüller kapsamında, ön finansman, sonrası finansman ve raporlaması süreçleri yönetilmektedir.

Araştırma etiği ve uygulamaları alanında ise insan katılımcılar, klinik denemeler, hayvan denekler, araştırma güvenliği, araştırma bütünlüğü, çıkar. çatışması, patentler ve buluşlar ile ihracat kontrolleri süreçleri denetlenmektedir.'"

University of Illinois Urbana-Champaign, The Giri ger Mühendislik Koleji bünyesindeki Araştırmadan Sorumlu Dekan Yardımcılığı Ofisi, di iplinler arası, sektörler arası ve etkili bir araştırma kültürünü teşvik etmek için kapsamli iraştırma geliştirme programları ve destek hizmetleri sunmaktadır. Bu ofis, proje yönetimi, yürütülmesi, ulusal ve uluslararası hibe fırsatları gibi sorumluluklarının yanı şifa, araştırma etkinlik ve seminerleri düzenlenmesine de yardımcı olmaktadır. | Teksas Üniversitesi, Cockrell Mühend lik Okulu bünyesindeki, Araştırmadan Sorumlu Dekan Yardımcılığı Ofisi, fakülte üygleriyfe iş birliği içinde araştırma programlarının geliştirilmesi ve sürdürülebilmesini destekiği n &ktedir.

Bu ofis; stratejik planı doğrultusunda dış paydaşlarla iş birlikleri kurarak, fakülte uzmanlığını değerlendirerek, arağlırfa ekiplerini bir araya getirerek ve yeni fırsatlar yaratarak araştırma portföyünü genişlet tedir. Ofis, üç ana ekipten oluşmaktadır: Sanayi ve Araştırma İlişkileri ekibi, Üniversit in misyonunu ilerletmek ve şirketlerin inovasyon, yetenek ve marka hedeflerine ulaşinalarına yardımcı olmak için iş birlikleri kurmaktadır. Araştırma Sözleşmeleri ve Hibe Destek ekibi, araştırmacılara kapsamlı destek sunarak ön finansman ve sonrası finanşman süreçlerini geliştirmekte, ayrıca araştırma ile ilgili konularda Dekan Yardımcılığı

Ofüş ve "Dekanlık ile çözümler üretmektedir. Bina ve Tesis Destek ekibi ise fakülte ve

3 htipsu/research.princeton.edu/ Erişim tarihi:29.01.2025

— https://www.clarku.edu/offices/dean- of-reşearch/ Erişim tarihi:29.01.2025 9 https://researchroles.northwestern.edu/ Erişim tarihi:29.01.2025

"! https://adr.grainger.ilinois.edu/ Erişim tarihi:29.01.2025 laboratuvarlarla ilgili çalışmalar, laboratuvar yenilemeleri, büyük ölçekli projeler vegsd a le las N a operasyonlarının düzenli yürütülmesi konularında destek sağlamaktadır ?2. N b. a

Vienna Üniversitesi Araştırma Hizmetleri ve Kariyer Gelişimi ofisinde; proje. önetimi, yürütülmesi, ulusal ve uluslararası hibe fırsatları gibi sorumluluklarının yanış agfaştırma etkinlik ve seminerleri düzenlenmesine de yardımcı olmaktadır. Münih Teknik Üliversitesi

(TUM) Araştırma ve İnovasyon Ofisi (TUM ForTe), iş dünyası ve araştırma sektörü arasındaki ire TUM ForTe, iş iş birlikleri için merkezi koordinasyon birimi olarak hizmet vermekt dünyası ve araştırma sektörü arasındaki iş birliklerini koordine edene araştırmacılarının dış ortaklarla yürüttükleri projeleri Üniversitenin stratejik ik yönlendirmelerine destek olmaktadır. Ayrıca, TUM araştırmacıl efleri doğrultusunda ile işletmeler, üniversiteler ve bağımsız araştırma kurumları arasında bir iletişim merkeği, lârak faaliyet göstermektedir.

Bunun yanı sıra, TUM araştırmacıları ve dış ortakları içinş sektör ve konu bazlı araştırma atölyeleri düzenleyerek iş birliği ve bilgi paylaşımını teşbik, tmektedir 5,

Padova Üniversitesi Uluslararası Araştırma Ofisi, p oföâörlere ve araştırmacılara, uluslararası kurumlar tarafından finanse edilecek Araştırm Projelerinin hazırlanması ve sunulması konusunda destek sağlamaktadır. Ayrıca, araştırnalar için mevcut hibe fırsatları hakkında hedeflenmiş bilgiler de sunmaktadır.

Eindhoven Teknik Üniversitesi; Araştık

Destek Ağı, araştırmacı etrafında iki katman halinde organize edilerek araştırmacılarına i tek sunmaktadır. Birinci katman desteği, genellikle araştırmacılar için ilk iletişim noktasıdır.

Bölüm Proje Geliştirme Ofisleri "(PDO'lar), disiplinlerine yönelik araştırma projelerini desteklemeye odaklanmakta Ve araştırmacılara tüm proje süreci boyunca rehberlik edilmektedir. Bu ofislerihi:rolü genellikle teklif geliştirme veya "ön finansman" faaliyetleriyle sınırlı olsa da araştirmaçıların özel desteğe ihtiyaç duyduğu durumlarda bu destek daha kapsamlı hale gelme katman personeliiig uzman desteği sunmaktadır. !

Ulusal ve uluslar nası düzenlemeler doğrultusunda, ABD ve AB üniversitelerinde yer alan Araştırma Dekanlıkları ve benzer ofislerin görev ve sorumlulukları, araştırma projelerinin yöneğimi, araştırma fırsatlarının artırılması, iş birliği olanaklarının geliştirilmesi ve araştırma kayna larının etkin kullanımı gibi önemli alanları kapsamaktadır. Araştırma Dekanlıkları, defhik ve araştırma faaliyetlerini yönlendiren, dış paydaşlarla iş birliği kuran ve

4 https://cockrell.utexas.edu/research/office-of-the-associate-dean-for-research Erişim tarihi:29.01.2025 " https://www.forte.tum .de/en/forte/homepaze/ Erişim tarihi:29.01,2025

" Research Support Network, Erişim tarihi:29.01.2025 rol üstlenmektedir. Bu ofisler, araştırmacılara finansman fırsatları sağlamak, süreçlerini yönetmek, proje geliştirme, proje yürütme ve destek hizmetleri sunmaks gibi: fonksiyonları yerine getirmektedir. Araştırma Dekanlıklarının, üniversitelerde kapasitesinin artırılması ve araştırma sonuçlarının topluma ve sanayiye aktarılmasında önemli bir rol oynamaktadır. ğ

Sonuç olarak;

Asya, Avrupa ve Amerika'daki araştırma yönetim modelleri benzön iplere sahip olmakla birlikte, bölgelerin akademik kültürü, finansman yapıları ve "neelikleri nedeniyle farklılıklar göstermektedir.

Küresel düzeyde karşılaştırmalı analiz, Araştırma Dekanlıklârının geleceğinin teknolojik inovasyonlar, sürdürülebilirlik gereksinimleri ve uluşlai sı iş birliği fırsatları tarafından şekillendirildiğini göstermektedir Sonuç olarak, Ara tı va )ekanlıklarının geleceği, küresel ve yerel dinamiklerin dengeli bir şekilde yönetilmesi gerektirmektedir. Başarılı bir araştırma yönetimi için, bölgesel güçlü yönlerin ve küresel en İyi uygulamaların optimal kombinasyonu, teknolojik yeniliklerin etkin entegrasyonu ve "sürdürülebilir araştırma ekosistemlerinin oluşturulması kritik başarı faktörleri olarak değerlendirilmektedir.

Aşağıdaki tabloda bu bölgelerin arâ, Tablo 1. Asya, Avrupa ve "Amik daki araştırma yönetim modelleri karşılaştırma

Özellik Amerika Avrupa Asya

Merkezi Yönetim Giçi Orta Güçlü Fon Kaynakları i "Çeşitli Çerçeve programlara bağlı Devlet odaklı Gelişmiş İyi Gelişmekte tir Çok güçlü Orta Orta

Uluslararali Orta Çok güçlü Güçlü

| İşbirliği

İnovasyon ve ticari Kamu yararı ve Teknoloji ve dönüşüm sürdürülebilirlik mühendislik

4. Araştırma Dekanlığının Görev ve Sorumlulukları

(Prof. Dr. Gökmen Zararsız / Erciyes Üniversitesi - Prof. Dr, Mehmet Emiroğlu / dağ Üniversitesi) "

Araştırma Dekanlığının görevleri, araştırma faaliyetlerinin verimli bir şekilde yürü için aşağıdaki başlıklarda tanımlanabilir;

" Stratejik Araştırma Planlaması: Üniversitenin kısa ve uzun vadeli araştırma hedeflerini belirlemek. e Fon Yönetimi: Üniversitenin araştırma projeleri için fon ka arı oluşturmak, bütçe yönetimini sağlamak.

" İş Birliği Geliştirme: Ulusal ve uluslararası iş birlikleri/0 e o Araştırma Performansı İzleme ve Değerlendirme Araştirma projelerinin çıktılarını izlemek ve değerlendirilmek.

" Eğitim ve Destek: Akademik personele proje fa raporlama gibi konularda destek vermek.

4.1. Araştırma Dekanlıklarının Görev ve Sorutüluluklarınm 2547 Sayılı Kanun

Kapsamında Değerlendirilmesi asl Araştırma Dekanlıklarının Öğretim Elemanlarının Akademik Faaliyetlerine Katkısı:

2547 Sayılı Kanun'un 22. maddesi çevesinde Değerlendirme 22. maddesi, öğretim elemanlarının yükseköğretim

2547 sayılı Yükseköğretim Kanun kurumlarındaki görev ve sorumlulukları düzenlemekte olup, bu çerçevede ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim- öğretim faaliyetlerini yürütme, uygulamalı çalışmalar yapma, proje hazırlıkları ve seminerigei önetme, bilimsel araştırmalar ve yayınlar gerçekleştirme a almaktadır. yükümlülüklerini hükürğe al

Bu doğrultuda, Araştii Dekanlıklarının resmileştirilmesi, öğretim elemanlarının akademik çalışmalarını destekleyetek bilimsel araştırmaların yürütülmesini, proje geliştirme süreçlerinin koordinasyonulü Ç akademik yayınların etkin bir şekilde üretilmesini teşvik eden merkezi bir yapı oluşturâcaktır.

Özellikle, Araştirma Dekanlıkları:

Öğretim elemanlarının bilimsel araştırmalar ve projelerle ilgili süreçlerini yönlendirme,

Araştırma fonlarına erişimlerini kolaylaştırma,

• Bilimsel yayın faaliyetlerinde kalite standartlarının sağlanmasına rehberlik etme,

• Proje ve araştırma çıktılarını üniversitenin stratejik hedefleri doğrultusunda koordine etme gibi işlevlerle akademik üretkenliği artıracaktır.

Dolayısıyla, Araştırma Dekanlıklarının ihdası, öğretim elemanlarının 2547 sayılı Kanun'un 3 maddesi kapsamında öngörülen bilimsel sorumluluklarını daha etkin bir şekilde, Yerine getirmelerine katkı sağlayan, akademik üretkenliği teşvik eden ve kurumsak, araştıfma yönetimini güçlendiren bir yapı olarak değerlendirilmelidir. p

N 5 ESR Araştırma Dekanlıklarının Kurumsal Çerçevede Bilimsel Üretkenliğe Katkısı:,2347 Sayılı

Kanun'un 12. madde Kapsamında Değerlendirme g

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 12. maddesi, yükseköğreti rumlarının temel görevlerini tanımlamakta ve üniversitelerin bilimsel araştırma ve danışmanlık faaliyetlerini çağdaş eğitim-öğretim esasları, kalkınma planları "ig, toplumun ihtiyaçları doğrultusunda yürütmesini hükme bağlamaktadır. Aynı zamând sşüniversitelerin maddi ve akademik kaynaklarını etkin, verimli ve rasyonel bir şekilde Kullanarak bilimsel çalışmalar gerçekleştirmesi, bilimsel verileri topluma sunması ve ülkerih;kalkınmasına katkıda bulunması gerektiği ifade edilmektedir. N Bu doğrultuda, yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırmaların belirli bir kurumsal çerçevede planlanması, koordine edilmi e ve yönetilmesi, Kanun'un öngördüğü bilimsel üretkenlik hedefiyle doğrudan örtüşmektedir. Araştırma Dekanlıklarının ihdası, bilimsel araştırmaların bütüncül bir yapı içinde sürdürülmesini sağlayarak üniversitelerde akademik üretkenliği sistematik hale ecek ve araştırma faaliyetlerinin ulusal kalkınma politikalarıyla uyumlu bir şekilde yönleri irilmesine katkı sunacaktır. Araştırma Dekanlıklarının kurümsalbir yapı olarak teşkil edilmesi, 12. maddenin alt lere n bentlerinde belirtilen hükümlörg; gun olarak şu faydaları sağlayacaktır: eği" , gi alen m " Bilimsel araştırmala ,Ve yayın faaliyetlerinin stratejik bir çerçevede yürütülmesini sağlayarak, ünivgisitelerin akademik misyonlarını etkin bir şekilde yerine getirmesine katkıda bulurtağaktır. a ağir .ye . Araştırma İğ feçlerinde kaynakların etkin kullanımını teşvik ederek, bilimsel çalışmalar âi sürdürülebilirlik ve verimlilik sağlayacaktır. lu mis al fayda ve kamu politikaları doğrultusunda bilimsel verilerin sistematik olarak üretilmesini, paylaşılmasını ve uygulanmasını mümkün kılacaktır.

Disiplinler arası araştırmaların koordinasyonunu sağlayarak, akademik iş birliklerini üçlendirecek ve yenilikçi projelerin geliştirilmesini teşvik edecektir. olarak, Araştırma Dekanlıklarının kurulması, üniversitelerde bilimsel araştırma fâaliyetlerinin disipline edilmesine, akademik çıktılarının niteliğinin artırılmasına ve ulusal 2547 sayılı Kanun'un yükseköğretim kurumlarına yüklediği görevlerin yerine getirilmesini destekleyerek, bilimsel üretkenliği kurumsal ve sistematik bir zemine oturtacaktır. Ne

Araştırma Dekanlıklarının 2547 Sayılı Kanun'un 42. maddesi Kapsamınd Bis

Denetim Sürecine Katkısı

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 42. maddesi, öğretim elemanları bilimsel denetimine ilişkin esasları düzenlemekte olup, akademik personelin eğitim- -öğtetim, bilimsel araştırma, yayın, seminer ve uygulama faaliyetlerinin düzenli olarak gğerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu doğrultuda, Araştırma Dekanlıklarının teşkil edilmesi, öğre etiielemanlarının bilimsel faaliyetlerinin sistematik bir şekilde izlenmesini, raporlanmasın Vöğarşivlenmesini sağlayarak bilimsel denetim mekanizmasının kurumsal bir çerçevede. yürütülmesine doğrudan katkı sunacaktır.

Araştırma Dekanlıkları, 42. madde kapsamında şu işle yerine getirecektir: e Bölüm başkanları tarafından hazırlanan eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerine ilişkin raporların değerlendirilmesi ve â gödemik birimlerle koordineli bir şekilde yönlendirilmesi sürecinde destekleyici bir Yapı olarak görev alacaktır.

"e Öğretim elemanlarının bilimsel araştırmaları, yayınları, dersleri ve yönettikleri seminerlerle ilgili kayıtların sis tik şekilde arşivlenmesini sağlayarak üniversitelerin akademik faaliyetlerini bütün İ ir çerçevede değerlendirmesine katkıda bulunacaktır. e Üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulu bünyesinde bilimsel yayınlar için özel arşiv oluşturulmasını" ve e ğe aivin sürdürülebilirliğini sağlayarak akademik çıktıların

Sonuç olarak aştım Dekanlıklarının kurulması, öğretim elemanlarının akademik mekanizmalardır.

Bu bağlamda, Araştırma Dekanlıklarının kurulması, döner sermaye işletn ef yönetilmesine ve bilimsel araştırmalara yönelik fonların daha verimli kullanılmag8ına katkı sağlayacaktır. 4 Araştırma Dekanlıkları, döner sermaye gelirlerinden akademik a kaynakların yönetilmesi, araştırma projelerinin finansal sürdürül, lirliğinin sağlanması ve üniversite-sanayi iş birliklerinin ekonomik boyutlarının koordine edilmesi gibi konularda stratejik bir rol üstlenecektir.

Araştırma Dekanlıklarının döner sermaye işletmeleriy! i gili temel katkıları şu şekilde özetlenebilir:

Döner sermaye işletmesi kapsamında akademik araşt rmalara tahsis edilen kaynakların etkin kullanımını sağlayarak, bilimsel projelerin sürdürülebi lirliğini desteklemek. e" Araştırmalardan doğan fikri mülkiyet hakların ticarileştirilmesine ve teknoloji transfer süreçlerine katkıda bulunarak, üniversitenin ekonomik katma değer üretme kapasitesini artırmak. e Sanayi ile yapılan ortak projelet kapsamında elde edilen gelirlerin yönetimini koordine ederek, üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirmek ve araştırmacılara ek finansman imkânları sağlamak. e Döner sermaye islömeşiden elde edilen gelirlerin. bilimsel o araştırmalara yönlendirilmesi si itlara yönelik bütçeleme, harcama ve finansal raporlama süreçlerini verebilir bir çerçevede yürütmek. şeffaf ve hesâ

Sonuç olarak, faştırma Dekanlıklarının teşkil edilmesi, döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim "kurumlarındaki akademik araştırmaları ve üniversite-sanayi iş birliklerini destekleyen bir finansman mekanizması olarak daha etkin bir şekilde çalışmasını sağlayacaktır.

Bu Yapı, bilimsel üretkenliğin artırılması, araştırma çıktılarının ekonomik değere görüşü rülmesi ve üniversitelerin finansal sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi açısından

© Sirat jik bir öneme sahiptir.

4.2. Araştırma Dekanlıklarının Görev ve Sorumluluklarının 12. Kalkınma Planı

Kapsamında Değerlendirilmesi

Türkiye'nin bilim, teknoloji ve yenilik ekosisteminin etkinleştirilmesini ve katmadeği i bilgi üretimini temel amaç olarak belirlemiştir. Bu doğrultuda, Araştırma Dekağilıklarının kurumsallaşması ve resmileştirilmesi, bu hedefe ulaşmada önemli bir adım olağâktır.

İ. Bilgi Üretimini ve e Araştırma Kültürünü Yaygınlaştırma hedefe ulaşmada: e Üniversitelerde akademik araştırma süreçlerini sistg tik hale getirerek, araştırma odaklı bir kültür oluşturacaktır. i e Öğretim elemanlarını ve öğrencileri disiplinleriArası araştırmalara teşvik ederek bilgi üretimini çeşitlendirecektir.

" Bilimsel merak ve sorgulamaya dayalı eğitim-öğretim modellerini destekleyerek, akademik ekosistemi güçlendirecektir.

Bu yapı, araştırma süreçlerinin bütüncül ve sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesini sağlayarak Türkiye'nin bilimsel kapasitesini artıra:

2. Katma Değeri Yüksek Ürün

" Teknoloji tri im. ofisleri ve girişimcilik merkezleri ile iş birliği yaparak, üniversite bünyesindeki, araştırmaların ekonomik ve toplumsal faydaya dönüşmesini

. Ünivetsite-sanayi iş birliklerini güçlendirerek, akademik projelerin patent, lisanslama ve ticarileştirme süreçlerine entegrasyonunu sağlayacaktır.

Bu Yal lanma, Türkiye'nin küresel rekabet gücünü artırarak bilimsel üretkenliği ekonomik kaze a dönüştürmesini sağlayacaktır. l oplumsal Zorluklara Çözüm Üretme Kalkınma Planı, bilimsel çalışmaların toplumsal zorluklara çözüm üretme kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini belirtmektedir.

Araştırma Dekanlıkları, bu kapsamda:

• Sağlık, çevre, enerji ve tarım gibi kritik alanlarda yapılan akademik çal sistematik olarak desteklenmesini sağlayacaktır. e Toplumun karşılaştığı sorunlara yönelik çözüm odaklı projeleri deyi üniversitelerin toplumsal etki gücünü artıracaktır. e Yerel ve ulusal düzeyde karar alıcılarla akademik dünya arasındaki köprüyü güçlendirerek, bilimsel veriye dayalı politika önerileri geliş mesine katkıda bulunacaktır. doğrudan katkı sunması sağlanacaktır.

4. İkiz Dönüşüm (Dijital ve Yeşil Dönüşüm) Sürecini Deği

Plan, dijital ve yeşil dönüşüm süreçlerinin desteklenmesini hedeflemektedir. Araştırma

Dekanlıkları, bu bağlamda: e Dijital dönüşümü hızlandıracak yapay zekâ,

"e Yeşil dönüşüm sürecine katkı sağlamak amacıyla, sürdürülebilir enerji, çevre dostu üretim ve karbon nötr teknolojiler üzerine araştırmaları yönlendirecektir.

• e Sanayi ve kamu sektörü ile iş Birliği içinde ikiz dönüşüm alanında ulusal stratejilere

Bu süreç, Türkiye'nin dijital ve yeşil'dönüşüm süreçlerinde öncü ülkeler arasına girmesine katkı sunacaktır. *

5. İnsan Odaklı, Çevi irliğine Dayalı Bir Araştırma Ekosistemi Kurma Plan, bilim ve teknoloji ekosisteminin insan odaklı, çevik, işbirliğine dayalı ve etkin bir şekilde işlemesini öngörmekte Araştırma Dekanlıkları, bu hedef doğrultusunda: ir için bürokratik engelleri azaltarak, daha hızlı ve verimli bir akademik üretim sür sağlayacaktır. e Farklı disiplinler arasında ve uluslararası iş birliklerinde koordinasyon sağlayarak bilimsel çalışmaları küresel düzeye taşıyacaktır. ikademik üretkenliği teşvik eden esnek ve dinamik bir yönetim modeli oluşturacaktır. msal yapılanma, Türkiye'nin bilimsel rekabet gücünü artırarak, araştırmacıların daha ğ Verimli ve etkin çalışmasını sağlayacaktır.

"42. Kalkınma Planı'nın 3.2.3.3. maddesi, araştırma ve yenilik ekosisteminin güçlendirilmesini temel hedef olarak belirlemiştir. Bu bağlamda, Araştırma Dekanlıklarının resmileştirilmesi, bilimsel araştırmaları stratejik ve verimli bir şekilde yönetecek, üniversitelerin Ar Ge, kapasitesini artıracak ve Türkiye'nin küresel bilim, teknoloji ve yenilik sahnesinde güç lğ aktör olmasını sağlayacaktır.

12. Kalkınma Planı'nın 3.3.1. Eğitim başlığı altındaki 84. ve 684.1. maddeleri, öğrencilerinin ve mezunlarının mesleki yetkinliklerinin artırılmasını, sektör "temsilcilerinin katılımıyla eğitim programlarının oluşturulmasını ve uygulamalı eğitimlerin sektörle iş birliği içinde yürütülmesini hedeflemektedir.

Bu doğrultuda, Araştırma Dekanlıklarının kurumsallaşması ve resmileştifilmesi, üniversitelerin bilimsel üretkenliğini ve sektörle olan iş birliklerini güçlendirmek: sini tik bir gerekliliktir.

1, Üniversite Öğrencilerinin ve Mezunlarının Mesleki Yetkinlikdi Tİ: 1 Artırılması (Madde 684) e Araştırma Dekanlıkları, öğrencilerin bilimsel araştırıta Süreçlerin daha fazla katılımını teşvik ederek, akademik bilgi ile uygulama arasındaki;köprüyü güçlendirecektir. e Öğrencilerin proje geliştirme, araştırma, ütme ve bilimsel yayın yapma yetkinliklerini — artırarak, mezunların iş; gücü piyasasındaki (o rekabetçiliğini yükseltecektir. se Doktora ve yüksek lisans öğrencileri için akademik kariyer yolunu daha sistematik hale getirerek, Türkiye'nin nitelikli araştırmacı kapasitesini artıracaktır.

Bu süreç, üniversite mezunlarının yalni ateorik bilgiye değil, aynı zamanda analitik düşünme, problem çözme ve araştırma ü "becerilerine sahip bireyler olarak yetişmesini sağlayacaktır. £ duyduğu yel ğlrin akademik programlara entegre edilmesini sağlayacaktır. e Sanayi, kapi araştırmalârinın doğrudan ekonomik ve toplumsal faydaya dönüşmesine katkı

" ve akademi iş birliğiyle ortak projeler geliştirerek, üniversite sunâ€â Ur. e Öğrencilerin sektörle doğrudan temas kurmasını sağlayacak uygulamalı eğitimleri

"pordine ederek, mezunların istihdam edilebilirliğini artıracaktır. gulamalı Eğitimlerin Sektörle Birlikte Yürütülmesi

Araştırma Dekanlıkları, öğrencilerin sanayi ve kamu kuruluşlarında Ar-Ge projelerine doğrudan katılmasını sağlayarak, akademik bilginin saha uygulamalarına dönüşmesini hızlandıracaktır. e" Teknoloji geliştirme bölgeleri, organize sanayi bölgeleri ve araştırma İM birlikleri kurarak, öğrencilerin reel sektörle iç içe eğitim almasını teşvik edecektir." ." e Döner sermaye ve proje bazlı iş birlikleri ile akademisyenlerin sektöre yöneli yürütmesini sağlayarak, üniversitelerin ekonomik kalkınmaya katkısını ar di 12. Kalkınma Planı'nın 3.3.1. maddesi, eğitim sisteminin sektörle entegre hale getirilmesini ve mezunların mesleki yetkinliklerinin o artırılmasını (o hedeflemektedir. Araştırma Dekanlıklarının resmileştirilmesi, bu hedeflere ulaşmak için kritik bir atağiğlacak, akademik çalışmaların sanayi ve toplumla daha güçlü bağlar kurmasını sağlayaç

5.1. Dekanlık Yapısı

Araştırma Dekanlığı, üniversitenin araştırma faaliyeti yöneten birimdir. Üniversitenin araştırma stratejilerini belirler, süreçleri yönetir, finans e altyapı kaynaklarına erişim sağlar, iş birliklerin gerçekleşmesini destekler, araştırın kinliğini geliştirir, performansı izler ve iyileştirir. © w Yüksek kaliteli araştırma ve yaygın etkili çıktı üretmeye teşvik eden bir ortam sağlayarak üniversite içindeki çeşitli alt birimleri iyetlerini kapsayan bir çatı oluşturur. Bu doğrultuda, Araştırma Dekanlığının yapısı ve statüşü'iki başlık altında ele alınabilir.

1. Dekanlığa Bağlı Birimler; a. Projeler Ofisi, üd işışitenin araştırma ve bilgi üretim kapasitesinin ulusal ve uluslararası projeler, ademi-sanayi iş birliği yolu ile artırılması ve bu bilgilere dayalı ortaya konar yeni teknolojilerin ortaya konulması faaliyetlerini sağlar. Ulusal ve uluslararası fonlar aracılığıyla araştırmalara daha rahat bir hareket alanı sağlan Si | üretilen bilginin korunması ve bu bilgiyi üretecek girişimci ve akademisyenlere uygun platformlar yaratılması amacıyla çalışmaları yürütür. Araştırma Dekanlığı, projelerin hazırlık, yazım ve başvuru süreçlerinde destek olmak i için çeşitli eğitimler ve faaliyetler düzenler. Aynı zamanda bünyesindeki personel ve uzman kadrosu ile proje ön inceleme ve değerlendirme gibi destekler © © verir.

Öğrenci Araştırmaları Destek Birimi, üniversitedeki öğrencilerin araştırma süreçlerine katılımını artırmak, onlara gerekli kaynakları ve rehberliği sağlamak, böylece (araştırma kültürünü (yaygınlaştırarak (Oakademik (gelişimlerini desteklemektir. Birim, öğrencilerin araştırma projelerine erişimini kolaylaştırır, öğrencilerin bilimsel etkinliklere katılımını teşvik ederek araştırma de; daha da zenginleştirmeyi hedefler. c, Veri Birimi, üniversiteye ait her türden verinin toplanması, işlennggsi, analiz edilmesi ve raporlanması süreçlerini yürütür, # Bu kapsamda üniversite ve araştırmacı araştırma perform nın izlenmesi ve raporlanmasına yönelik görevlerden sorumludur. d. Ödül Koordinatörlüğü, araştırma ve eğitim performabsii, değerlendirilmesi ve ödüllendirilmesine yönelik tüm süreçleri yürütür. Ayrica üniversite dışında diğer kurum ve kuruluşların verdiği ödüllere başvuru ya abilecek adayların belirlenmesi ile ilgili koordinasyonu sağlar. e. Araştırma Altyapıları Birimi, üniversite) in mevcut ve yeni kurulacak olan laboratuvarları ve araştırma merkezlerinde iJanakların verimli kullanımı, işlerlik, sürdürülebilirlik ve yüksek hizmet kalitesinin sağlanmasına yönelik destekleri f. Yabancı Dil Destek Ofisi, üniversitede görevli öğretim elemanlarının yabancı dilde sağlar. yayın hazırlamalarına ve Ş ı dilde hazırlanmış yayınlar için hakemler ve/veya editörler tarafından tale ı n yabancı dil düzeltmelerini yapmalarına destek sağlar. an sirimler: Araştırma Dekanlığı, üniversite BAP Birimi,

Derecelendirme Bili "Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Kalite Koordinatörlüğü, ş birliği içinde faaliyet gösterir. iökanı: Araştırma faaliyetlerini yöneten ve yönlendiren, üniversitenin atejilerini belirleyen yöneticidir. Bu bağlamda araştırma stratejilerini belirleme, iş birliği geliştirme, kaynaklara erişim sağlama, araştırma performansının izlemesi, değerlendirilmesi ve sürekli iyileştirilmesini sağlar. Araştırma Dekanı üniversitenin araştırma faaliyetlerinden sorumlu Rektör Yardımcısına ve Rektöre i Araştırma Dekan Yardımcısı: Araştırma Dekanına bağlı olarak araştırma süreçlerinin etkin yürütülmesini destekler, ilgili olduğu alt alanlarda koordinasyon sağlar, iş birliklerini geliştirir ve performans değerlendirmesi ve sürekli iyileştirmesine katkıda bulunur. Üniversite bünyesindeki akademik birimlerin sayısına bağlı olarak birde dekan yardımcısı olabilir. e Birim Koordinatörleri: Araştırma Dekanına bağlı olarak, Araştırma Dekanjığ birimlerdeki faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu akademik personeldi e Uzman: Araştırma Dekanına bağlı olarak, Dekanlık birimlerinde yürütülensfâaliyetlere destek olan akademik veya idari personeldir. Örneğin Araştırma Dekanliğına bağlı olan birimler arasında yer alan yabancı dil destek ofislerinde, müte ercümanlık gibi, yabancı dil uzmanlığı olan personel görev yapmaktadır.

6. Araştırma Dekanlığının Finansal Yapısı ve Kaynak Yönetimi

(Doç. Dr. Sercan Karav / Çanakkale Onsekiz Mart Üniversi çi i

6.1. Kaynak Yaratma Stratejileri

6.2. Fon Yönetim İlkeleri N ©

Araştırma Dekanlığının bütçe yönetimi süreçleri, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri doğrultusunda yapılmalı ve bu kayi âklar verimli bir şekilde araştırma projelerine tahsis edilmelidir.

7. Araştırma Performanşihiti Ölçülmesi, İzlenmesi ve Değerlendirilmesi

(Prof. Dr. Mehmet Emifoğlu / Sakarya Üniversitesi - Prof. Dr. Gökmen Zararsız / Erciyes Üniversite klarının çalışmalarının önemli bir parçası, üniversitelerin araştırma Yİ emek, değerlendirmek ve artırmaya yönelik stratejik öneriler geliştirmektir. Bu kapsamda, "Başta YÖK Araştırma Odaklı İhtisaslaşma Programı çerçevesinde uygulanan Araştırma "Üniversiteleri Performans İzleme Endeksi olmak üzere, Girişimci ve Yenilikçi

Üniveğie Endeksi gibi ulusal endeksler ile THE ve OS gibi uluslararası sıralama sistemlerinde

/e gigh araştırma göstergeleri dikkate alınmaktadır. Araştırma Dekanlıkları, söz konusu endeks

Ve $ıralama sistemlerinde yer alan göstergeler üzerinden üniversitelerin genel performansını

"İzleyip değerlendirmelidir. Bununla birlikte, ileriye yönelik hem projeksiyon sunmak hem de i uygun araştırma stratejileri ve eylem planları geliştirmek için bu göstergelerin planlayabilirler.

7.1. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejik Planı

Buz

Araştırma Dekanlıkları bünyesinde gerçekleştirilen performans ölçülmesi ösi izleme ve değerlendirme faaliyetlerinin kurumsal bir şekilde yürütülebilg sürekliliğinin sağlanabilmesi için bu süreçlerin üniversitelerin Stratejik Plan çalış | alarile entegre biçimde yönetilmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamda üniversitelerin Şöatejik Planında hangi araştırma göstergelerinin yer alacağının belirlenmesinde Araştırm aa Dekanlıklarının önemli bir rolü bulunmaktadır. Stratejik Planda yer alacak araştı,

Kalkınma Planı, YÖK Araştırma Odaklı İhtisaslaşma:P

"göstergelerinin Ülkemizde 12. aml, YÖK Üniversite İzleme ve (THE, ©S, ARWU vs.) uyumlu olması önem arz etmektedir. Göstergelerin belirle mesi ile birlikte bu göstergelerin ölçümüne

Değerlendirme Sistemi, Uluslararası Sıralama Siste yönelik sürecin doğru biçimde tanımlanması, ayrıca gösterge değerlerinin artırılmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesi ve eylem planlarının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

7.2. Araştırma Geliştirme Endeksleri ve Derecelendirme Sistemleri

Araştırma Dekanlıklarının çalışma üsülleri içerisinde önemli bir odak üniversitelerin inme sistemleridir. değerlendirildiği endeksler ve derece Bu sistemlerden bazıları şun ıdır:

" Araştırma Üniversitesi. Performans İzleme Endeksi: Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenemşar tırma üniversitesi değerlendirme kriterleri e Uluslararası Üniversite Sıralamaları: OS, THE, URAP, GREENMETRIC, SCIMAGO gibi sıralama Kuruluşlarının genel ve alan bazlı değerlendirmeleri e YÖK Üniversite İzleme ve Değerlendirme Genel Raporu: YÖK tarafından her yıl yayımlanan... bu raporda, (o üniversiteler (o eğitim-öğretim, © araştırma-geliştirme, uluslararasılaşma, sürdürülebilirlik (o ve (oOtopluma hizmet gibi (o başlıklarda değerlendirilmektedir. Yaklaşık 300 gösterge ile üniversitelerin performansı izlenmekte lupi 64 temel gösterge üzerinden en başarılı 20 üniversite belirlenmektedir.

İrişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi: TÜBİTAK tarafından hazırlanan bu endeks, iniversitelerin yenilikçilik ve girişimcilik faaliyetlerini ölçmektedir. Üniversiteler, bilimsel araştırma yetkinliği, fikri mülkiyet havuzu, iş birliği ve etkileşim ile ekonomik ve toplumsal katkı gibi kategoriler altında değerlendirilmektedir. e TÜBİTAK Alan Bazlı Yetkinlik Analizi: Üniversitelerin araştırma alanları bağın Ni performanslarını değerlendirmek amacıyla oluşturulan bu analiz, bilimsel yayın haeriti ye kalitesi temelinde yapılmaktadır. Çalışma, üniversitelerin güçlü olduğu araştırma. altını belirleyerek ulusal ve kurumsal stratejilere katkı sağlamayı hedeflemektedir,sş,

7.3. Performans Göstergeleri

Araştırma Dekanlıkları, üniversitelerin araştırma faaliyetlerini destekleyen "Ve yönlendiren

" Bilimsel yayın: Öğretim üyesi başına yayın sayılar, Ol ve O2 dilimli yayın sayıları, açık erişimli yayın sayıları, üniversite-üniversite, iniversite- -sanayi ve uluslararası işbirlikli yayın sayıları ei

" Atıf: Bilimsel yayınlara alınan atıf sayıları e Dış kaynaklı fonlar: Ulusal ve uluşlârarası projeler kapsamında üniversitelerin elde ettiği fonlar eden sistemler geliiiek çok katmanlı bir değerlendirme mekanizması oluşturur. Akademik personelin alama > yükseltme süreçlerinde, akademik faaliyetler yönergeye göre puanlanarak belirli kriterlere! göre takip edilir. Hedefler açısından, birçok üniversite yalnızca araştırma üniversitesi! statüsü kazanmayı ve uluslararası sıralamalarda üst basamaklara çıkmayı değil, anda güçlü bir araştırma ekosistemi oluşturarak sürdürülebilir bir akademik üretkenlik sağlamayı amaçlamaktadır.

-E doğrultuda, üniversitelerde araştırma kültürünün benimsenmesi, araştırma süreçlerinin sistematik bir yapıya kavuşturulması, disiplinler arası çalışmaları teşvik eden bir ortamın oluşturulması ve akademik personelin Ar-Ge kapasitelerinin artırılması büyük önem geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede, Araştırma Dekanlıkları, mma üretkenliklerini artırmalarına ve küresel akademik rekabette daha güçlü bi etmelerine destek olmaktadır. w

7.4. Değerlendirme Yöntemleri

Araştırma performansı göstergelerinin ölçülmesi, izlenmesi ve değe leri Dekanlıkları bünyesinde kurulan "veri yönetimi, veri ofisi, veri yen veri" vb. ofisler aracılığıyla yürütülmektedir. Bu birimler, üniversitğilin araştırma verilerini analiz ederek karar vericilere yol gösterici raporlar sunar.

Değerlendirme süreçlerinde kullanılan yöntemler şunlardır; e Veri Toplama ve Analiz: Yayın, proje ve patent verileri düzenli olarak toplanır ve değerlendirilir. Bu süreçte, Web of Science (https; Awww.webofscience.com/), Scopus

(https:/www.scopus.com/), TÜBİTAK (h tips Y/WWww.tübitak.gov.tr/), Yükseköğretim

Kurulu (https://www.yok.gov.tr/), Türkiye İstatis k Kurumu (https://www.tuik.gov. tr/),

Türk Patent ve Marka Kurumu (httpsi/Avvwnw, turkpatent.gov.tr/) ve Espacenet

(https://worldwide.espacenet.com/ ) gibi ulusal ve uluslararası kaynaklardan veri sağlanmaktadır.

F aklke, Bölüm ve Kişisel Pe Perfo ans Takibi: Akademik perlormans, yalnızca üniversite

Raporlanması; Performans değerlendirmeleri periyodik büyük ya sahiptir.

Hangi birimlerin dış kaynaklı projelerini geliştirmesi gerektiği, hangi birimlerin bilimsel çi fılarını artırması gerektiği uygun biçimde analiz edilmeli, buna yönelik eğitim ve destek ekanizmaları geliştirilmelidir. i Teşvik ve Destek Programları: Araştırma performansı yüksek olan akademisyenleri motive etmek üzere motivasyon toplantılarının organize edilmesi, ödül programlarının Atama ve Yükseltme Süreçlerinin Takibi: Akademik personelin atama kriterlerine uygunluğu Araştırma Dekanlıkları tarafından takip edilerek akade; bulunmaktadır.

8. Araştırma Dekanlığının Hukuksal Çerçevesi

(Prof. Dr. Kaan Orhan / Ankara Üniversitesi — Dr. Ö Üniversitesi) çeşitli ihtimaller çerçevesinde değerlendirilmişi,bulunmaktadır. Yükseköğretim mevzuatı ışığında etraflıca gerçekleştirilen hukuki değerlendirme bağlamında;

, , ni: , a. , M ei ve İ. Üniversitelerin resmi internet sitelerindeki! verilere göre; hâlihazırda -biri "vakıf üniversitesi" * statüsünde olmak üzere- yirmiye yakın üniversitenin!7 bünyesinde

-adlandırmada ufak farklıl ıkla bulunduğu gözlemlenmekte ekseriyetle "Araştırma Dekühlıği" şeklinde adlandırılmakla birlikte, bir üniversitede cut olsa da- "Araştırma Dekanlığı" müessesesinin

"öz konusu üniversitelerde, anılan müessesenin, iğ Koordinatörlüğü"'$, bir üniversitede ise "Araştırma

"Araştırma Dekan sü" ibaresine yer verilerek adlandırıldığı müşahede edilmektedir.

2. Söz konusu üniversitelerde yer alan "Araştırma Dekanlığı" müesseselerinin, esasen

Koordinatörlü

" Bu noktada, üniversitelerin resmi internet sitelerinden, konuyla ilgili olarak sağlıklı verilere ulaşılmasının, her zaman mümkün olamadığının hassaten altı çizilmelidir. Zira, bazı üniversitelerin resmi internet sitelerinin ilgili sayfalarının başlığında yer verilen terminoloji ile sayfa içeriğindeki açıklamalarda ve/veya ilgili mevzuat kısmında yer alantetminolojinin tam anlamıyla örtüşmediği örneklerle karşılaşılabilmektedir.

Itınbaş Üniversitesi, gp Örneğin bkz. Ankara Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, i anâkkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, .Düzce Üniversitesi, Trakya Üniversitesi, Amasya Üniversitesi.

• Bkz. Selçuk Üniversitesi.

Bkz. Samsun Üniversitesi, ? Örneğin bkz. "Ankara Üniversitesi Araştırma Dekanlığı Yönergesi". düzenlemeye rastlanamamaktadır?",

3. Bu noktada, öncelikle belirtilmesi gereken husus; "Araştırma lığı" müessesesinin, "yükseköğretim sistemi"mize ilişkin temel yasal düzenleme konumundaki 2547 sayılı "Yükseköğretim Kanunu"nda ve sair mevzuaffa karşılığının bulunmamasıdır. a

4. Gerçekten, "Araştırma Dekanlığı" müessesesi, yüksekğj mevzuatımızda öngörülmüş olmadığından; bünyesinde "Araştırma Dekanliği"'na yer veren bazı üniversitelerce, -anılan müessesenin p Kuruluş |) ve işleyişine Geşkilar ve faaliyetlerine)

Kanunu'nda "Araştırma Dekanlığı"na yer re bir "değişiklik" (yasal düzenleme) yapılması önerilmektedir.

6. Ne var ki, üniversite bünyesinde "Araştırma Dekanlığı" adı altında bir birim teşkili, ördüğü akademik teşkilat sistemi ile uyumlu yükseköğretim mevzuatımızıntğ görünmemektedir. Doğrusu;2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun sistematik yapısı

, "e e ey İİ MD ... N pi ve temel terminolojisi ilg uyum u görünmediği anlaşılan mezkur müessese, Kanun'un insicamını sarsma potânsiyeli taşımaktadır.

7. Zira, | yükseköğreğl yiievzuatımız, akademik teşkilat bakımından, "dekanlık" arada gileceğinintnasağının öngörüldüğü belirtilmelidir.

9. Bu "anlamda, "Araştırma o Dekanı"nın da Anayasa'da YÖK tarafından seçileceği/atanacağı hüküm altına alınan "dekan" teriminin kapsamına girip girmediği dili hususunda kavramsal belirsizlik ve terminolojik karmaşa, ilkin, Anayasal düzlemde

"gündeme gelmektedir.

© Öğneğin bkz. Fırat Üniversitesi ve Altınbaş Üniversitesi.

27547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki tanıma göre, "fakülte"; N "Yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir i yükseköğretim kurumudur." Bu tanımda geçen "yükseköğretim kurumu" terimi de, anılan fıkranın (c) bendinde; üniversite bünyesindeki, "fakülteler"i de kapsayacak şekilde ifade edilmektedir. 10. Dahası, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda (m.16); "dekan", "fakülte organları" arasında, fakültenin ve birimlerinin "temsilcisi" konumunda düzenlenmekte; statüsüne bağlı olarak, "dekan"ın, fakültenin diğer organları olan "fakülte kurul ha

(m.17) ve "fakülte yönetim kurulu"na (m.18) başkanlık etmesinin yanı sı temsilen, "üniversite organları" olan "senato" (m.14) ve "üniversite. ; yönetim kurulu"nun (m.15) oluşumunda yer alması da öngörülmektedir. #

İl. Keza, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda; "dekan"ın "görev, yetki ve sorumlulukları ile hak ve yükümlülüklerine dair başkaça "hükümler de sevk verme yetkisi "dekan"a aittir (m.39). Öte yahdaı esasları" bağlamında, "dekan"ın ders verme yükümlülüğü bulunmadığı; "dekan yardımcıları"nın ise haftada asgari beş, belirtilmektedir (m.36). İlaveten, "bilimsel denetim"e ilişkin düzenleme uyarınca; suretiyle, "rektör"e iletilme

"Yönetim örgütleri" bağlamı öngörülmekte (m.51) ve faki te bünyesindeki idari kadrolara atama bakımından

"dekan"a yetki tanınıaktadir (m.52). Yine, "disiplin ve ceza işleri" bakımından da; yer alması (m.53), "görevden uzaklaştırılması"na disiplin amirinin teklifi üzerin&. eköğretim Genel Kurulu tarafından karar verilmesi (m.53/B), belli disiplin cezâ nı alanların görevlerinin sona ermesi ve belli süreyle "dekan" yandari tanınmaktadır (m.57). Keza, "döner sermaye gelirleri"nden "yönetici payı" olarak yrılan tutardan, "dekan"a "ek ödeme" yapılması öngörülmektedir (m.58). Son bir

"rektör"ün, "ita amirliği" yetkisini, gerektiğinde "dekan"a devretme olanağı yardımcısı" olamaması hükme bağlanmaktadır (m.59).

12. Görüldüğü üzere, Anayasa'nın "yükseköğretim kurumları"na ilişkin 130. maddesi doğrultusunda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda; "dekan", "fakülte organları" arasında, "fakülte"nin yöneticisi olarak tasavvur edilmiş ve "fakülte ile birimlerinin "8 temsilcisi" olarak düzenlenmiş bulunmaktadır (m.16). Dolayısıyla, "AragtiFmg Dekanı" ve "Araştırma Dekanlığı" şeklindeki bir yapılanmanın, haz akademik teşkilat yapısı ile bağdaştırılması güçlük arz etmektedir. Bu

"Araştırma Dekanlığı" şeklindeki örgütlenmenin, üniversitelerdeki sötaştırma yönetiminin güçlendirilmesi ihtiyacına hizmet edeceği, araştırma fâaliyetlerinin yürütümüne katkı sunacağı da açıktır.

13. Hâl böyle olunca, "Araştırma Dekanlığı" ve e Araştırma ve olası uyaulama sorunlarına rağmen, yükseköğre gel yani entegre etme cihetine gidilmesi de düşünülebilir. Bu noktada #beliinmek gerekir ki, Araştırma

Dekanlığının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun düzenleme ile sağlanabilir. Ancak bu süreç, yü seköğretim sisteminin genel yapısına entegrasyonu, yalnızca yasal bir etkisi bakımından dikkatle planlanmalıdır. Bir defa, "Dekanlık" terimi ile "Araştırma

Dekanlığı" arasındaki hukuki farklar, Kanu 'da net bir şekilde tanımlanmalıdır. Aksi takdirde hem akademik teşkilat Kargğunda hem de uygulamada karışıklıklar idir böyle bir terminoloji benimseni suretiyle yapılacak yasal düzenlemede, "bütüncül" bir yaklaşımla değişikliğe g id mesi gerekeceği, gözden kaçmamalıdır. o Yeni tarular Öklenmesi Kanun'un 3. maddesinde (m.3/1-(2)1, "Araştırma

Dekatiığı ekanı"nı tanımlanması. yenı düzenlemelerin ise -yasal çerçeve doğrultusunda- üniversitelere bırakılması.

Uyum düzenlemeleri yapılması: "Fakülte dekanları"na ilişkin düzenlemelerin, Araştırma Dekanlığına da uygulanıp uygulanmayacağına dair hükümler getirilerek olası tereddütlerin giderilmesi; ayrıca, "Araştırma Dekanları"nın statüsünü ve üniversitenin hangi organlarında yer alacağını açıklığa kavuşturan kurallar öngörülmesi (Kanun'un muhtelif hükümlerinde değişikliğe gidilmesi). 15. Bu itibarla, "Araştırma Dekanlığı"nın, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na sadece * bir madde eklenmek suretiyle, sağlam bir yasal temele oturtulabilecek bir mijgssöşe. olmadığı; bilakis, Kanun'un ilgili birçok maddesinde/hükmünde ; değişiklikler yapılmasını gerektirdiği görülmektedir.

16. Neticeten vurgulamak gerekir ki; üniversiteler bünyesinde, rektörlüğe bağli olarak,

"Araştırma Dekanlığı" adı altında bir birim ihdas edilmesi, "Kanufi değişikliği" vasıtasıyla yapılsa dahi, gerek "hukukilik" gerek "yerindelik"iWögünden muhtelif sorunlara yol açabilecektir. Bununla birlikte, "Araştı ekanlığı/Dekanı şeklindeki adlandırmaya dayalı bir örgütlenmenin, müessöserila etkililiğini artıracağı ve kurumsallaşmayı güçlendireceği de söylenebilecekti Bunun için, "Araştırma Dekanlığı" terminolojisini benimseyecek şekilde pılacak yasal düzenlemede,

"bütüncül" bir yaklaşımla -2547 sayılı Kanün'da- "değişikliğe" gidilmesi gerekecektir.

8.1. Kanun Değişiklik Önerileri imdi

1. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda; "Ataştırma Dekanlığı" adı altında ihdas edilen, rektörlüğe bağlı bir birimin eklenmesine dair "değişiklik" yapılması tercih edildiği takdirde; ğ

— İlkin, Kanun'un 3. m indeki "fanımlar"a, yeni bir bent olarak, "(2)" bendinin eklenmesi, "Araştırma Dekanlığı/Dekanı"nın tariflenmesi; müessesesinden (yani, "fakülte belirlenmesinin, üniversitelerce Oo çıkarılacak

.. Kavu$turulan mezkur müesseseye ilişkin olarak her bir üniversitenin

Örneğin; " 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesine şöyle bir tanım eklenebilir: "z) Araştırma Dekanlığı: Üniversitelerin araştırma yönetiminin koordinasyonundan sorumlu olan ve rektörlüğe bağlı olarak kurulan bir birimdir." Tanımın formülasyonuna dair salt genel bir fikir vermek amacıyla burada belirtilen tarifin içeriği, kuşkusuz, adı geçen Dekanlığın faaliyet alanı gözetilerek ayrıntılandırılabilecektir.

, Araştırma Dekanlığı"nın yapısı ve işleyişine dair temel kurallar -belki, "Ankara Üniversitesi Araştırma Dekanlığı

HaYö ergesi"ndeki hükümler de örnek kabilinden dikkate alınarak- sevk edilmek suretiyle genel çerçeve çizildikten $onra, maddenin son fıkrasında, "Bu maddenin uygulanmasına (araştırma dekanlıklarına) ilişkin usul ve esaslar, üniversiteler tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir." şeklinde bir ifadeye yer verilerek, ayrıntıları belirleme hususunda, üniversitelere -belli ölçüde- esneklik tanınması düşünülebilecektir. gerçekleştirilmesi?" şeklinde özetlenebilecek bir yaklaşım tarzı benimsenebi 2. Belirtmek gerekir ki, "Araştırma Dekanlığı", 2547 ayı hi Yükseköğretim Kanunu'na sadece bir madde eklenmek suretiyle, sağlam, bir. Yasal temele oturtulabilecek bir müessese değildir. £ Aksine, bu müessesenin, Kanun'un ilgili (o birçok maddesinde/hükmünde birtakım değişiklikler ybılmasını gerektirdiği görülmektedir.

Buna göre;

— 2547 sayılı Kanun'daki "tanım ra yapılacak ekleme (m.3/1-(z)| ve yeni bir

, "üniversite organları" olan

"Üniversite Yönetim Kurulu'nun (m.15/(a)77|

• Örneğin, 254 Yükseköğretim Kanunu'na; "Fakülte dekanlarına/dekanlıklarına ilişkin hükümler, niteliğine uygur düştüğü ölçüde, araştırma dekanları/dekanlıkları için de uygulanır." yolunda genel bir düzenleme eklenmesi ( yâhi )tam aksine, "Fakülle odekanlarına/dekanlıklarına ilişkin o hükümler, o araştırma dekanları/dekanlıkları için uygulanmaz." yolunda genel bir kural ilave edilmesi, muhtemel tereddütlerin giderilmesinde izlenecek yöntemin öngörülmesi açısından fayda sağlayabilecektir.

26 Örüğgin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Senato" kenar başlığını taşıyan 14, maddesinde, şöyle bir ile-değişikliğe gidilebilir: "a. Kuruluş ve işleyişi: Senato, rektörün başkanlığında, rektör yardımcıları,

7, araştırma dekanları ve her fakülteden fakülte kurullarınca üç yıl için seçilecek birer öğretim üyesi ile e ge bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden teşekkül eder." Tabii, "araştırma dekanları" ibaresinin, anilan hükümde yer verilen cümlenin son kısmına eklenmesi de düşünülebilir,

"Örneğin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Üniversite Yönetim Kurulu" kenar başlığını taşıyan 15. gMaddesinde, şöyle bir ekleme ile değişikliğe gidilebilir: "a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu; rektörün başkanlığında dekanlardan, araştırma dekanlarından, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dön! yıl için seçilecek üç profesörden oluşur." giderilmesinde (o izlenecek (yöntemin o öngörülmesi sağlayabileceği de hatırda tutulmalıdır.

— Bu arada, "Araştırma Dekanlığı"nın, her üniversitede kurulmasını zorunlu olup olmadığı da, yasal düzeyde açıklığa kavuşturulmak suretiyiğ; söz konusu müessesenin, tüm üniversitelerde mi, yoksa sadece "araştiya üniversitesi" statüsüne sahip yükseköğretim kurumlarında ya da </ kurulması hususunda karar alan üniversitelerde " tırma Dekanlığı" şlerlik kazanacağı belirlenmelidir. Bu noktada, "araştırma" faaliyetleri tüm üniversitelerin asli görevleri arasında olduğuna göre; araştirma, yönetimini bütünleştiren

"Araştırma Dekanlığı" şeklindeki yapılanmanın, tüm üniversiteler bünyesinde yer alan bir birim olarak öngörülmesi, yekhesak bir sistem ihdası açısından tercihe şayan görünmektedir.

3. Son olarak vurgulamak gerekir ki, "Faküilte Dekanlığı/Dekanı" ile "Araştırma Dekanlığı/Dekanı"nın hukuki statülerindeki ayrışmanın ve tabi oldukları hukuki rejimdeki farklılığın netleştirildiği düzenlemelere yer verilirken, "bütüncül" bir yaklaşım izlenmesinde fayda oli gı da göz önünde tutulmalıdır.

8.2. Uygulama Detayları

Kanunda yapılacak değişikliklerle, iraştırma Dekanlığının kuruluş ve işleyişine dair genel çerçeve belirlendikten sonra;) €rüriversitenin kendi çıkaracağı yönetmeliklerine göre detaylı işleyiş rehberleri oluştu ma8ı, İle uygulama şekillenecektir. Her üniversitenin, misyonu, vizyonu, ihtiyaçları ve öğicelik eri farklı olduğundan, işleyiş detaylarının belirlenmesini, elbette yasal çerçeve içerisinde Kalmak kaydıyla, üniversitelerin takdirine bırakmak, müessesenin daha verimli işlemesin iimkün kılabilecektir. Nitekim, "araştırma üniversiteleri" ile diğer üniversitelerin * taştırma yönetimi"nin tamamen aynı kurallara tabi olmasına gerek olup olmadığı kşladur. Bu nedenle, "Araştırma Dekanlığı"nın, 2547 sayılı Kanun'da, rektörlüğe bağlı bir birim olarak ihdas edilip, kuruluş ve işleyişine dair genel çerçevesi çizildikten sonra; yasal: şsemele istinaden çıkarılacak üniversite yönetmelikleri vasıtasıyla detaylandırılarak yy. geçecek bir müessese olarak düzenlenmesinde fayda olabilecektir.

9 Sonuç ve Öneriler

"Araştırma Dekanlığı"nın kurulması, Türkiye'nin bilimsel alanda gerek ulusal gerek "uluslararası düzeyde rekabet gücünü artıracak stratejik bir adımdır. Bu yapının

"kurumsallaşması", üniversitelerin araştırma faaliyetlerinin etkin bir şekilde yönetilmesine "kurumsallaşma" açısından "ön koşul" niteliğindedir.

Çeşitli ülkelerde başarılı uygulama örnekleri bulunan "Araştırma Dekanlığı"nın "kurumsallaşması"nın hukuki vasıtasının "kanun" olması gerekmektedir NE yükseköğretim sistemimize ilişkin temel yasal düzenleme konumundaki 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda ve sair mevzuatta "Araştırma Dekanlığı" müessesesine yer verilmemiştir. Bu noktada, bünyesinde "Araştırma Dekanlığı"na yer verüğkg üniversitelerin,

-anılan müessesenin kuruluş ve işleyişine (teşkilat ve faaliyetlerine) di ) Sul ve esasları tanzim etmek üzere- "yönerge" vb. adlarla/başlıklarla çıkarmış olduğu. sız düzenleyici idari işlemler"in ise yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, üniversitelerin araştırma yönetimini bütül eşik, hâle getirmek suretiyle, yürütülen/yürütülecek araştırmaların etkinliğini artır. ği öngörülen "Araştırma Dekanlığı" müessesesinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanünü'nda düzenlenerek yasal temele kavuşturulmasına ihtiyaç vardır. Açıkçası, "Fa w Dekanlığı/Dekanı" ile "Araştırma Dekanlığı/Dekanı"nın hukuki statülerindeki ayrışmayı ve tabi oldukları hukuki rejimdeki farklılaşmayı ortaya koyacak bütüncül "yasal düzenlemelerle ihdas edilen "Araştırma Dekanlığı" müessesesine dair ayrıntıların. üniversitelerce çıkarılacak "yönetmelik"lerle belirlenmesine yönelik bir kanuni çerçe sağlayacağı değerlendirilmektedir. :

Öneriler:

KAYNAKÇA iy Ak, M., Şahin, L., & Yurtseven, E. (2023, Şubat). Üniversitelerde Araştırma Odaklı vi

Anlayışı: İstanbul. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 42(1), s. 77-115.

Ders araştırması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 1013-1026.

Kasalak, G., Günbayı, İ., & Özçetin, S. (2016). The views of acile staff on administrative

• Hetice Journal, 22(4), 507- services: A case study. Educational Administration Theory Küçük, Ü. (2022). Türkiye'de 2547 Sayılı Kanun ve Diğer: Yasal ve İdari Düzenlemelerde

Akademik Personelin Hizmet İçi Eğitimine Yönelik Hükümler. Yükseköğretim Dergisi, 123), Ss. 373-383.

Küçükoğlu, U., & Göktaş, M. E. (2023). Türk Yükseköğretiminde Araştırma Üniversitelerinin Rolü. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi; $(2), s. 269-291.

Smethers, J. D. (2020). The role of the academic dean in higher education in the United States

(Doctoral dissertation, University of Teğessee). University of Tennessee TRACE Repository.

6550 sayılı Araştırma ve Geliştirme, iliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu. (2014). Yükseköğretim Kurulu Ödül yönetmeliği, (2017).

Yükseköğretim Kurumları Bilümği / Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik. (2002). Yükseköğretim Kanunu, 2547 sayılı Kanun. (1981). https://adr.grainger. iline 'edu/ Erişim tarihi:29.01.2025 hütps://cockrell.utexa edi/rescarch/office-of-ihe-associate-dean-for-rescarch, Erişim tarihi:29.01.2025 4İĞ tarihi:29.012025 nford.edu/who-we-are/office-vice-provost-and-dean-rescarch, Erişim https://forsghung.univie.aç.at/en/services/evenis-trainings/ Erişim tarihi:29.01.2025 htips://www.ox.ac.uk/research/support-researchers/rescarcher-hub/about-hub/Erişim tarihi:29.09.2025

Research Support Network, Erişim tarihi:29.01.2025

(YÖKJ. htipsi//www.yok.gov.tr/Documenis/2024/universite-izleme-ve-degerlendirme-genel-raporu-2024.pdf Erişim Tarihi: 28.01.2025 #

Yükseköğretim Kurulu (YÖKJ. (2020). Misyon Jarkiılaşması ve iht sd şma: ie Araştırma masi-ve-ihtisaslaşma-arastirma-üniversiteleri.pdf

Personel Daire Başkanlığı "5

Sayı (o :E-39612693-050.06.01-665753 gi Konu :(31-24424) Ankara Üniversitesi Araştırma Dekanlığının Kurulması ve 4 Prof.Dr.Kaan ORHAN'ın Araştırma Dekanı Olarak Görevlendirilmesi W

Üniversitemiz Senatosunun 05.08.2022 tarihli vi Üniversitemizin köklü yapısı sayesinde sahip olduğu bilgi birikimi, dinamik öğrggçi kademisyen potansiyeli ile araştırma altyapısının gücüyle; Üniversitemizi AR-GE Yason ve araştırma alanında ulusal ve uluslararası düzeyde ileri seviyelere taşıma amacı elik olarak Üniversitemizin tüm birimleri arasında nitelikli akademik araştırmaları" etmek, geliştirmek ve koordine etmek; araştırmaçılarının başarısını teşvik edeğ yapıyı oluşturmak ve araştırmaların yürürlükteki tüm yasalara, yönetmelikler Aversite politikalarına uygun olarak yürütülmesini sağlayarak Üniversitenin ar A programlarının niteliğinin sürekliliğini sağlayacak şekilde kurumsal bir yapıyı oluşturmak üzere Araştırma Dekanlığının kurulmasına karar verilmiş olup, konu hakkında alınan 585436 sayılı karar ekte gönderilmiştir.

Ankara Üniversitesi Araştır Dekanı olarak ise Üniversitemiz Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof.Dr.Kaan OR, .09.2022 tarihinden itibaren görevlendirilmiştir.

Bilginizi saygı ile rica ederi

Prof. Dr. Necdet ÜNÜVAR Rektör

Dağıtım: j ğini

Bu belve, güvenli olektronik imza ile imzalanmıştır.

Cad. Rektörlük İdari Bina, No: 4/3 Yenimahalle ANKARA ei

Telefon No: 0(312)212 6040 Belgegeçer (Faks) No: 0(312)215 14 Telefon No:(312) 212 60 40-2135 > htip://personeldb.ankara.edu.tr

Karar Tarihi : 05.08.2022 #

Toplantı Sayısı Oo: 588

Karar Sayısı : 5436 op

5436- Üniversitemizin köklü yapısı saye ğin olduğu bilgi birikimi, dinamik öğrenci ve akademisyen potansiyeli ilelâşgştırma altyapısının gücüyle; Üniversitemizi AR-GE, inovasyon ve araştı larında ulusal ve uluslararası düzeyde ileri seviyelere taşıma amacına yöngliklglak Üniversitemizin tüm birimleri arasında nitelikli akademik araştırmaları teğülg etmek, geliştirmek ve koordine etmek; araştırmacılarının başarısını teğiğk" edecek altyapıyı oluşturmak ve araştırmaların yürürlükteki tüm yasalarç #meliklere ve üniversite politikalarına uygun olarak yürütülmesini sağlayart iversitenin araştırma programlarının niteliğinin sürekliliğini sağlayacak şekild&"kurumsal bir yapıyı oluşturmak üzere "Araştırma Dekanlığı" kurulmasına aff birliği ile karar verildi.

ĞSLININ AYNIDIR 05/08/2022

Personel Daire Başkanlığı Ç Sayı — :E-39612693-050.06.01-1522939 o les

Konu :(31-24424) Prof.Dr.Kaan ORHAN'ın Araştırma Dekanı Olarak Yeniden 4 Görevlendirilmesi

Üniversitemiz Rektör Yardımcısı ve Diş Hekimliği Fakültesi ie Prof.Dr.Kaan ORHAN, Ankara Üniversitesi Araştırma Dekanı olarak 27.09.2024 tarihindenet ile yeniden görevlendirilmiştir. Bilginizi saygı ile rica ederim >

Prof. Dr, Necdet ÜNÜVAR Rektör

Dağıtım:

Tüm Birimlere Nane Üniversit f esi Beşevler 10. Yıl Yerleşkesi, Emniyet Mah. Dögol Cad. Rektörlük İdari Bina, No: 4/3 Yenimahalle ANKARA

Telefon No: 0 (312) 212 60 40 (9 Hat) Belgegeçer (Faks) No: 0 (312) 215 14 59

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç #

MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, öğretim elemanları, araştiğftaçılar ve araştırma öğrencileri için etkin bir araştırmaya ortam yaratmayı amaçla Ahkara Üniversitesi Araştırma Dekanlığı" nın amacına, etkinlik alanlarına, yönetini anlarına, yönetim

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönerge, Rektöre bağlı ol hak kurulan Ankara Üniversitesi Araştırma Dekanlığının, Ankara Üniversitesi için tüm , araştırma politika ve programlarının geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmeşsine ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönerge, 4/1 is tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 12 nci maddesi ile 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

a) Akademik Birim: Anka z yüksekokulu, deve kögorsaluyan ile uygulama ve araştırma merkezleri" ni,

b) Araştırma Dekânlığı; Ü Üniversitede araştırmayı teşvik eden politikalar ve programlar oluşturmak içiişAnkara Üniversitesi Rektörü tarafından oluşturulan birimi,

c) Dekan: ğına Dekanlığının Dekanı'nı

e) Ünüye er$ite e: e: Ankara Üniversitesi'ni, f Yönetim Kurulu: Araştırma Dekanlığının Yönetim Kurulunu ifâde eder.

Araştırma Dekanlığının Amaçları ve Faaliyet Alanları

Araştırma Dekanlığının amaçları

MADDE 5- (1) Araştırma Dekanlığı'nın amacı; Üniversitede araştırknk , Ye strateji politikalarına uygun olarak aşağıdaki faaliyetleri koordine etmek ve yürütmektir:

a) Üniversitenin akademik birimlerinde yapılan araştırmal sağlamak ve disiplinlerarası çalışmaları teşvik etmek,

b) Üniversitedeki araştırma kapasitesini belirlemek ÜZEL" raporlar hazırlamak, izlemek, değerlendirmek ve seki Rektörlüğe öneride bulunmak,

c) Üniversitenin öğretim elemanları ve öğrencilerin; daraşıMalarını yapabilecekleri uygun koşulları sağlamak, araştırma yönetimi: için: ihtiyaç değerlendirmesi, araştırma altyapısı, araştırma çıktılarının kalite Kıyaslaması ve üniversitenin Ar-Ge ihtiyaçları dahil olmak üzere, üniversitenin en&karaşırma ortamının iyileştirilmesi ile igili konularda tavsiyelerde bulunmak, #" koordinasyonunu ırma yapmak ve mleri almak üzere en daşlarla el etkin iş birliği sağlamak,

d) Öğrenci ve öğretim elemanlarına ulusalfüluslararası proje yazma, yürütme ve fon bulmaya yardımcı olmak,

e) Öğrenci ve öğretim elemanlarına nitelikli makale yazımında ve yayımlanmasında destek olmak, pi

f) Öğrenci ve öğretim eleman arının üretecekleri bilimsel yayınların/tezlerin faydalı model/patente dönüşmesi i destek sağlamak,

g) Üniversite envanterinde bulunan araç, gereç, cihaz ve donanımların öğretim elemanlarının hizmetine sunmak.

Araştırma Dekanlığı ı faaliyet alanları

MADDE 6- v0 da Dekanlığının Haaliyet alanları ı şunlardır;

a) K ya liken faaliyetler yürütmek ve bunu yaparken, bireysel olarak veya lafı ile iş birliği içinde olmak,

b) 1S,

c) na çıktılarını topluma katkı sağlayacak şekilde yaygınlaştırmak,

ç) Ataştirmalar ve projeler planlanırken toplumun sürece katılmasını sağlamak ve toplumsal farkındalığı arttıracak çalışmalar yapmak,

d) "Araştırma Dekanlığı takvimini oluşturmak amacıyla, her yılın başında araştırma faaliyetleri ile ilgili iç ve dış paydaşlarla iş birliği yaparak,

). Öğrenci ve öğretim elemanlarının araştırma faaliyetlerine yönelik danışmanlık yapmak,

Araştırma faaliyetlerinde kullanılmak üzere iç ve dış kaynaklardan mali destek bulma sürecinde yol göstermek,

g) Araştırma ile ilgili yapılacak tüm faaliyetlerde gerek duyulduğunda, Üniversitenin koordinatörlükleri, kurul ve komisyonları ile koordineli olarak çalışmak,

ğ) Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü, Laboratuvar Yönetim Ofisi, fay Teşvik Komisyonu, Veri Toplama Koordinatörlüğü, Teknokent ve" TTO Koordinatörlüğü, Bilimsel Yayınlar Koordinatörlüğü, Proje Destek ş(fi Girişimcilik ve Yenilikçilik Komisyonu ve Bilimsel Makale Yazım Destek Öğisinin yönetim kurullarında görev alarak ilgili birimler arasında koordinasyonu $ğğiğ mak,

h) Üniversitede araştırmanın güçlendirilmesine yönelik öneriler de dalği'plm yeni, yenilikçi ve stratejik araştırma girişimleri hakkında yetkili makama;Önerilerde bulunmak. " Araştırma Dekanlığının Yönetim Organları veGört

Araştırma Dekanlığının yönetim organları

MADDE 7- Araştırma Dekanlığının yönetim organl: şunlardır:

a) Araştırma Dekanı,

b) Yönetim Kurulu.

Araştırma Dekanı

MADDE 8- (1) Araştırma Dekanı, profesör ünvanlı, ulusal ve uluslararası proje yürütücülüğü ve/veya deneyimi bulunan ve EŞ verilerine göre h indeksi en az 20 olan öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından iKi yıl için görevlendirilir. Süresi sona eren Dekan aynı yöntemle yeniden görevlendirilebilir.

(2) Araştırma Dekanı, Üniversi öğretim üyeleri arasından üç kişiyi dekan yardımcısı olarak görevlendirilmek üzere Rektörün onayına sunar. Dekan yardımcıları Araştırma Dekanının verdiği işleri yaparlar Dekân yardımcılarının görevi, Araştırma Dekanının görev süresinin sona ermesiyle biter,.. m

(3) Araştırma Dekanliğu ii, amaçları maddesinde belirtilen faaliyetlerde Rektör'e karşı birinci derecede sorumludü i ının Görevleri Araştırma Dekanının görevleri şunlardır:

a) Ünivg e Ar-Ge altyapısını güçlendirilmeye yönelik girişimlerde bulunmak,

b) Araştımö altyapısının iyileştirilmesi ve etkin kullanılmasını sağlamak,

c) Üniv&tsitenin araştırma faaliyetlerini ve çıktılarını desteklemek,

ç) ÜniYersite araştırma bursunun etkin bir şekilde kullanılması için önerilerde bulunmak,*" öd) Öğrenci ve öğretim elemanlarına araştırmalarında uygun mali destek bulmalarına yardımdi'olmak, proje ve makale yazımında destek vermek,

• e) Disiplinlerarası/çok disiplinli araştırmalarla ilgili konularda danışmanlık yapmak ve niversite'nin araştırma çıktılarını desteklemek için ortaklık fırsatlarını belirlemek, we f) Üniversite tarafından oluşturulan fikri haklardan ve fikri hak ile ilgili diğer # faaliyetlerden kaynaklanan mülkiyet, lisansların paylaşımı, teknoloji transferi ve telif hakkı . "dahil olmak üzere fikri ve sınai mülkiyet ile ilgili politikaları dikkate almak ve bunların "©... benimsenmesi için yetkili makama önerilerde bulunmak.

Yönetim Kurulu

MADDE 10- (1) Yönetim Kurulu, ilgili Rektör Yardımcısı başkanlığında Dek de yardımcıları ile Rektör tarafından fakülte / enstitü / konservatuvar / yüksekokul / yüksekokullarında görev yapan öğretim üyeleri arasından görevlendirilen en az do oluşur.

(2) Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi iki yıldır. Süresi biten üyelgi yeniden görevlendirilebilir. Süresi bitmeden ayrılan üyenin yerine kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye seçilir. g

(3) Yönetim Kurulu, ilgili Rektör Yardımcısı başkanlığında yılda , Gerekli durumlarda ilgili Rektör Yardımcısının çağrısı ile toplanabi çoğunlukla toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit, el Yardımcısının kullandığı oy yönünde karar alınmış sayılır. 9

, iki kez toplanır.

Yönetim Kurulu salt linde ilgili Rektör

Yönetim Kurulunun ı görevleri

a) Araştırma Dekanlığının yapacağı liye öherilerde bulunmak, konularda danışmanlık yapmak,

c) Üniversitenin araştırma çıkarlarıni desteklemek için yetkili makama önerilerde bulunmak. Mi"

Yürürlük

MADDE 12- (1) İöngike, Ankara Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edildiği tarihten itibaren yürürlüğe, gire"

Yürütme #

MADDE 13: (İ

) Bu Yönerge hükümlerini Ankara Üniversitesi Rektörü yürütür.

Yönergenin Kabul Edildiği Senato Toplantısının Tarihi ve Toplantı/Karar Sayısı 17.04.2023 601/5555 "Yönergede Değişiklik Yapılan Senato Toplantısının Tarihi ve Toplantı/Karar Sayısı 1 28.12.2023 623/5815$ i i 2 15.02.2024 625/5844 m (3 02.10.2025 661/6342

Sayı O:E-39612693-050.06.01-665727 oi

Konu :(31-22208) Ankara Üniversitesi Öğrenci Dekanlığının Kurulması ve y Prof.Dr. Meryem BULUT'un Öğrenci Dekanı Olarak Görevlendirilnesi vi

Üniversitemiz Senatosunun 05.08.2022 tarih K # bünyesindeki tüm birimlerle işbirliği halinde öğrencil sağlamasına yönelik programlar geliştirip uy süreçlerinde karşılaşabilecekleri sorunlara çözüm g gereken imkanların yaratılabilmesine katkı sağlamak gelişimleri için her alanda destek vererek başarik gereken ortamı oluşturmak amacıyla Öğrençi de anlığının kurulmasına karar verilmiş olup, konu hakkında alınan 588/5437 sayılı karar ekte gönderilmiştir.

Ankara Üniversitesi Öğrenci Dekanıyolarak ise Üniversitemiz Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi öğretim üyelerinden Profggr.Meryem BULUT 27.09.2022 tarihinden itibaren görevlendirilmiştir.

Bilginizi saygı ile rica eder plantısında, Üniversitemiz Af üniversite yaşamına uyum öğrencilerin eğitim-öğretim sosyal ve kültürel gelişimleri için kişisel, kültürel, sosyal ve profesyonel K if ve kaliteli bir üniversite yaşamı için

Prof. Dr. Necdet ÜNÜVAR Rektör

Dağıjım:

İLe Bu belge, güvenli elektronik imza ile izalannuşur,

Cad. Rektörlük İdari Bina, No: 4:3 Yenimahalle ANKARA Şef Şiş Telefon No: 0(312)212 60 40 Belgegeçer (Faks) No: 0 (312) 215 14 Telefon No:(312) 212 60 40-2135 , Ce 59 E-Posta: taskin(Gankara.edu.tr B

"manen masali mlennn lan be arm mi nalan,

Karar Tarihi : 05.08.2022 #4

Toplantı Sayısı (o : 588 vi Karar Sayısı : 5437 ©

5437- Üniversitemiz bünyesindeki Ge işbirliği o halinde öğrencilerimizin üniversite yaşamına uyum sağ ına yönelik programlar geliştirip uygulamak, öğrencilerin eğitim-öğreti lerinde karşılaşabilecekleri sorunlara çözüm aramak, sosyal ve kültüre imleri için gereken imkânların yaratılabilmesine katkı sağlamak ve kişig ürel, sosyal ve profesyonel gelişimleri için her alanda destek vererek büşörili, aktif ve kaliteli bir üniversite yaşamı için gereken ortamı oluşturmak aml "Öğrenci Dekanlığı" kurulmasına oy birliği ile karar verildi.

ININ AYNIDIR d w08/2022 e) o. Personel Daire Başkanlığı 4

Sayı (O:E-39612693-903.02-1594392 ğe 18.11.2024

Konu :(31-28026) Prof.Dr.İlhan YALÇIN'ın # Öğrenci Dekanı Olarak Görevlendirilmesi v3 r. İlhan YALÇIN'ın, Ankara Enci Dekanı olarak 13.11.2024

Üniversitemiz Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekan Vekili P 4 Üniversitesi Öğrenci Dekanlığı Yönergesinin 5. maddesi uyarın tarihinden itibaren görevlendirilmesi uygun görülmüştür.

Bilginizi saygı ile rica ederim.

Prof. Dr. Necdet ÜNÜVAR Rektör

Dağıtım:

Tüm Birimlere İdari Bina, No: 4/3 Yenimahalle. ANKARA Şef Telefon No: 0(312)212 60 40 (9 Hat) Belgegeçer (Faks) No: 0 (312) 215 14 59 Telefon No:(312) 212 6041-2135 yi) : ÖĞRENCİ DEKANLIĞI YÖNERGESİ

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı Ankara Ünilğiğiyiİ Öğrenci Dekanlığının kuruluşu, görevleri, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve çalışma esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu yönerge; Ankara Üniver$ite ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim düzeylerinde eğitim gören öğrencilerin akademik ilerlemelerinin yanı sıra sosyal ve kültürel anlamda gelişimlerini desteklemek, üniversitey diyet bilincini geliştirmek amacıyla kurulmuş Öğrenci Dekanlığının görevlerine ve çalışma esaslarına ilişkin hükümleri kapsar. öygli

Dayanak vi

e) Danışma Kurulu: Ankara Üniversitesi Öğrenci Dekanlığı Danışma Kurulunu, fh Yönetim Kurulu: Ankara Üniversitesi Öğrenci Dekanlığı Yönetim Kurulunu Kuruluş, İşleyiş, Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Öğrenci Dekanlığının Kuruluşu ve İşleyişi sahip öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından seçilerek iki (2) yıl süre ile örevlendirilir. Görev süresi biten dekanın Rektör tarafından gerekli görüldüğü hallerde dtaması yeniden yapılarak görevine devam edebilir,

(2) Öğrenci Dekanı, üniversitede farklı alanlarda görev yap m üyelerinden en az iki öğretim üyesini dekan yardımcısı olarak seçerek Rektörü myına sunar. Dekan yardımcıları Rektör tarafından görevlerine atanırlar. Dekan gran görev süresi Öğrenci Dekanının görev süresinin bitmesiyle sona erer, f

Başkanlıkları ile koordineli olarak yürütür.

(5) Öğrenci Dekanlığına bağlı idari persori yazışma işleri personeller aracılığıyla yürütülür.

Öğrenci Dekanlığının Sorumluluk, caki ve Yetkileri

MADDE 6- (1) Öğrenci dekan ve yâfdımcıları, Rektöre karşı sorumludur.

MADDE 7- (1) Üniversitede ö cici ile ilişkili faaliyetler, aşağıdaki yetkilere/işlevlere ve bileşime sahip olan Öğrenci: Dekânlığı tarafından yönetilir. Bu doğrultuda Öğrenci Dekanlığının görev, yetki ve sorumlulukları;

(2) Öğrencilere yönelik; verimli bir eğitim-öğretim ortamının oluşturulması, eğitimin niteliğinin arttırılması ve öğ ilgin bölümlerinden donanımlı bir şekilde mezun olmaları için enstitü müdürlükleri, fakülte ekanlıkları, yüksekokul müdürlükleri ve bölüm başkanları ile iş birliği yapmak, düzenli; grâliklarla toplantı düzenlemek ve belirli zaman aralıklarında geri bildirimleralmak, İp

(3) Öğrencilerifdekanlığa ilettiği, ihtiyaç duyduğu ya da üniversite yaşamlarını doğrudan ilgilendiren ""onulara ilişkin ilgili akademik ve idari birimler arasındaki koordinasyonu sağlafâk,

(4) Eğitim öğretim sürecinde öğrencilerin sorunlarını öğrenmek, sorunlara yönelik gerekli önlerler almak ve ilgili birimlerin de önerilerini değerlendirmek amacıyla eğitim-öğretim yılının,başlangıcında veya sonunda (Eylül veya Haziran aylarında) yılda en az bir defa olmak üzere "Öğrenci Forumu"nu düzenlemek ve uygulamak,

(9) Üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin üniversite içinde ve dışında hayata kolaylikla uyum sağlamasına yönelik oryantasyon programlarını Uyum Programı Köoi dinatörlüğü ile beraber hazırlamak ve düzenlemek,

N (6) Üniversitedeki öğrencilerin eğitimine yönelik araştırmalar yapmak, rapor © hazırlamak, varsa sorunlarını tespit etmek, sorunlara yönelik çözüm yollarını araştırmak ve

Pa konuyla ilgili Rektörlüğe öneride bulunmak,

(7) Üniversitedeki öğrencileri araştırma yapmaya teşvik etmek amacıyla üniversitenin ilgili birimleriyle koordinasyonu sağlamak,

(8) Öğrencilere bağımlılık, şiddet, çevre bilinci, sürdürebilirlik ve afete hazırlık #5 konularında farkındalık yaratacak eğitimlerin yapılmasını sağlamak, e |

(9) Üniversitenin öğrencilere yönelik düzenlemiş olduğu bilimsel ve sosyal ge konusunda öğrencilere bilgilendirmelerde bulunmak,

(10) Öğrencileri o üniversitenin oakademik ve idari (ouygulamaları bilgilendirmek,

(11) Ankara Üniversitesi öğrencilerinin diğer kamu kurum ve kuruluşları.#arafından düzenlenen etkinliklerden yararlanması için gerekli girişimlerde bulunmak, o

(12) Mezun öğrencilerin takibinin yapılması, öğrenim süreci deyam eden öğrencilerle iletişimlerin sağlanması ve öğrencilerin Ankara Üniversitesi aidiyetlerini siftdürmelerine ilişkin çalışmaların yürütülmesine yönelik ilgili birimlerle (Enstitüler, Fakültg nlıkları, Kariyer Merkezi) iş birliği içinde olmak, N

(13) Uluslararası alanda öğrenci dekanlığı çalışmaları ilg ilgili olabilecek etkinlikler yürüten üniversitelerin ilgili birimleri ve eğitim kurumları ile işibirliğifide bulunmak.

Stakkında

Öğrenci Dekanlığının yönetim organları * yo

MADDE 8- (1) Öğrenci Dekanlığının yönetim organları:

a) Öğrenci Dekanı, di

b) Yönetim Kurulu, li

c) Danışma Kurulu şeklindedir : ve Yetkileri

MADDE 9- (1) € Öğrönci Dekanlığı bu Yönergenin 5. ve 6. maddesinde belirtilen faaliyetlerde Rektör'e kişi birinci derecede sorumludur. Öğrenci dekanının görev ve yetkileri;

Öğrenci Dekanı, Gör

a) Dekanlığır 'iş.ve işlemlerini, kurumun amaç ve hedefleri doğrultusunda etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirmeye yönelik organizasyon ve iş planlaması yapmak, uygulamaları denet ek. kuruluş amacı ve felsefesi doğrultusunda faaliyette bulunmak.

c) Kürüm i içi ve kurum dışında Dekanlığı temsil etmek.

ç) Dekanlık çalışanları arasında eşgüdümü sağlamak, görev, yetki ve sorumluklarını belirlemek:

) Dekanlığın ihtiyaçlarını belirlemek.

) Dekanlığın her türlü taşınır mal kontrolünü yapmak.

0 Dekanlığın yaptığı faaliyetlerin raporlarını hazırlamak ve hazırlanan raporları törlüğe sunmak.

g) Rektör tarafından verilen diğer görevleri yürütmektir.

Yönetim Kurulu, Görevi ve Yetkileri

MADDE 10- (1) Yönetim Kurulu, Dekanın önerisiyle Üniversitedeki | elemanları arasından seçilen ve Rektör tarafından görevlendirilen on üye olmak ü on bir üyeden oluşur. '

(2) Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi iki (2) yıldır. Süresi biten üyeler yeniden görevlendirilebilir. Süresi bitmeden ayrılan üyenin yerine kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye seçilir. Ün

(3) Yönetim Kurulu, Dekanın başkanlığında yılda en az iki, K Z toplanır. Gerekli durumlarda Dekanın çağrısı ile yönetim kurulu toplanabilir. YönetimsKi ulu salt çoğunlukla toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halide, anın kullandığı oy yönünde karar alınmış sayılır. ğ

(4) Yönetim Kurulu toplantılarına seçimle gelen Ankara Üniversitesi Öğrenci Konseyi başkanı doğal üye olarak toplantılara katılır.

Danışma Kurulu, Görev ve Yetkileri

MADDE 11- (1) Danışma Kurulu, Dekan Dökan Yardımcıları ile Üniversitedeki öğretim elemanları arasından seçilen ve Rektör tara, ndan görevlendirilen on dört üye olmak üzere toplam on yedi üyeden oluşur. ay

(2) Danışma Kurulu üyelerinin görev süresi iki (2) yıldır. Süresi biten üyeler yeniden görevlendirilebilir. Süresi bitmeden ayrılan üyenin yerine kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye seçilir. ği

6) Danışma Kurulu, Dekanın talebi üzerine her eğitim öğretim yarıyılı öncesinde en az bir kez olmak üzere ve gerekli gördüğü hâllerde toplanarak, öğrenci ile ilgili tüm konuları değerlendirmek, konuların tartışılmasını sağlamak, yeni çalışma konuları üzerinde görüş bildirmek ve Dekanlığın ihtiyaç duyduğu alanlarda çalışmalar yapılması hususunda önerilerde bulunmakla görevlidir. e

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yürürlük ve Yürütme

) (1) Bu Yönerge, Ankara Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edildiği ürlüğe girer.

Yönergenin Kabul Edildiği Senato Toplantısının Tarihi ve Toplantı/Karar Sayısı 17.04.2023 601/5558

Metin otomatik okundu. 58 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir