Pamuk ithalatına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Bolu Mill ekili
Türkiye'nin stratejik tarım ürünlerinden biri olan pamuk, hem sanayi hem de istihdam açısından kritik öneme sahiptir. Ancak son yıllarda pamuk üretiminde ciddi bir gerileme yaşanmaktadır. 2025 yılının ilk sekiz ayında 805 bin ton pamuk ithalatı yapılmış, bunun 9639'u ABD'den gerçekleştirilmiştir. Ülkemiz, pamukta net ithalatçı konuma sürüklenmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu tablo, çiftçilerin pamuktan uzaklaştığını ve ithalat bağımlılığının arttığını göstermektedir.
Bu gelişmeler, hem kırsal kalkınma hem de dış ticaret dengesi açısından alarm vericidir. Pamuğun yeniden stratejik planlamaya alınması ve üretimin sürdürülebilir biçimde artırılması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'nin 2025 yılı ilk sekiz ayında gerçekleştirdiği 805 bin ton pamuk ithalatının ürün bazında dağılımı ve ithalat yapılan ülkelere göre tonajları nelerdir?
2025 yılı itibarıyla pamuk üretiminde ekim alanı, verim ve toplam üretim miktarı nedir?
Pamuk üreticisinin girdi maliyetlerindeki (mazot, gübre, sulama, enerji) artışın sektöre etkileriyle ilgili bakanlığınızın bir analiz veya raporu var mıdır?
Pamukta dışa bağımlılığı azaltmak için yerli üretimi teşvik eden veya ithalatı kademeli azaltmaya yönelik bir ulusal strateji planı hazırlanmakta mıdır?
Pamuğun Türkiye için stratejik ürün ilan edilmesi ve üreticilerin korunmasına yönelik yeni bir düzenleme gündemde midir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler, Türkiye İstatistik Kurumunun resmi internet sayfası üzerinden düzenli olarak tüm kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
2025 yılında kütlü pamuk üretimi 1.935.000 ton olarak gerçekleşmiştir.
Bitkisel üretimin planlanması; kalkınma planları, orta vadeli programlar, Bakanlık stratejik planları ve kuraklık yönetim planları doğrultusunda yürütülmektedir. Bu kapsamda sulama durumu, arz-talep dengesi, yeterlilik oranı, nüfus projeksiyonları ile ekim/dikim alanı, üretim, fiyat, ihracat, ithalat ve tüketim gibi değişkenlere ilişkin geçmiş dönem istatistiki verileri değerlendirilmekte ve planlama çalışmaları bu analizler doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
Tarım havzası veya işletme bazında asgari ve azami üretim miktarları ile ürün veya ürün gruplarının belirlenmesinde; e İklim, toprak, su, topografya, arazi sınıflandırması verileri kullanılarak oluşturulan ürün uygunluk alanı haritalarından, e Ürün veya ürün grubu, alan, üretim, tüketim ve dış ticaret verilerinin değerlendirildiği istatistiki verilerden, e Arazinin sulama imkânları, taban suyu seviyesi, toprak kullanma kabiliyeti ve yağış durumunu dikkate alarak uygulanmak zorunda olan asgari münavebe planlarından, e İlgili kurum ve kuruluşlardan temin edilen iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisi, su potansiyeli ve yer altı su kısıtı olan alan bilgilerinden ve
"e Coğrafi Bilgi Sistemi, uzaktan algılama ve uydu görüntüleri verilerinden yararlanılmaktadır.
"e Bitkisel üretim planı üçer yıllık dönemleri kapsayacak şekilde her yıl hazırlanmaktadır. Planlamaya konu ürünler il planlama kurullarınca değerlendirilerek Bakanlığımız ilgili birimlerine gönderilmekte ve Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu'na sunulmaktadır. Kurul, üretimden sorumlu Bakanlığımız birimlerinin teklifi üzerine üretim planlamasına konu ürün veya ürün gruplarını belirleyerek değerlendirir ve tarımsal üretim planlamasına esas olmak üzere üretim dönemleri itibarıyla ürün veya ürün grupları ile asgari ve azami üretim miktarlarını belirlemektedir.
Ülkemiz açısında stratejik önemi, insan ve hayvan beslenmesi, gıda güvenliği ve güvencesi, tarıma dayalı sanayinin ham madde ihtiyacı, dış ticaret durumu dikkate alınarak pamuk ürününde içerisinde olduğu 13 ürün ve | ürün gurubu (yem bitkileri) bitkisel üretim planlaması kapsamına alınmıştır.
2025 üretim yılından itibaren uygulamaya başlanan yeni destekleme modelinde bitkisel üretim desteklemeleri temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği olmak üzere üç ana başlıkta toplanmıştır. Temel ve planlama desteği üreticilerin en temel iki girdisi olan mazot ve gübre maliyetleri ile ilişkilendirilmiştir.
Pamuk üretim planlaması kapsamında yer almakta olup temel destek ve planlı üretim desteği ile 2025 üretim yılında 1.098 TL./da 2026 üretim yılında ise 1.395 TI./da destekleme ödemesi yapılacaktır. Böylece pamuk üreticilerinin mazot maliyetinin tamamı ve gübre maliyetinin yarısı karşılanacaktır.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ayrıca üreticilere organik tarım faaliyetleri, iyi tarım uygulamaları ve katı organikorganomineral (oOgübre kullanımında ilave üretimi gelişirme desteği (ödemesi gerçekleştirilecektir.
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 13'üncü maddesinde sözleşmeli üretimle ilgili yapılan değişiklik uyarınca, "Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" doğrultusunda Bakanlığımızca tarafların karşılıklı menfaatlerini koruyacak şekilde hazırlanan bireysel, tarımsal amaçlı örgüt ve üretici grubu ile düzenlenecek bitkisel üretim tip sözleşmeleri Bakanlığımız internet sayfasında yayımlanmıştır.
Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik azami "675 ayni desteğin sağlandığı "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir.
Proje kapsamında uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır.
Ayrıca Bakanlığımız, Ulusal Pamuk Konseyi ile birlikte pamuğun üretimi ve sektördeki gelişmelere yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan