5G teknolojisine geçiş sürecine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Barı TAŞ K ekili
Dijital çağın itici gücü olan mobil iletişim teknolojileri, ülkelerin ekonomik kalkınma, teknolojik dönüşüm ve küresel rekabet gücünü doğrudan etkileyen kritik bir altyapı haline gelmiştir. Bu bağlamda, dünya ülkeleri bir yandan 5G altyapısını yaygınlaştırırken, diğer yandan 6G ve 10G gibi ileri nesil teknolojilere dair Ar-Ge yatırımlarını hızlandırmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle Çin'in Xiong'an şehrinde 50G PON teknolojisiyle hayata geçirdiği 10G geniş bant hizmeti, sadece bağlantı hızında değil; yapay zekâ, uzaktan sağlık (telemedikal), endüstriyel otomasyon, artırılmış gerçeklik, akıllı şehir sistemleri gibi alanlarda da çığır açacak bir gelişme olarak öne çıkmaktadır. Çin bu hizmeti mevcut fiber optik altyapı üzerinde yaygınlaştırmakta, böylece düşük maliyetle yüksek etki elde etmektedir. Bu gelişme; halen 5G ihalesini tamamlamamış ve fiber altyapısı yetersiz kalan Türkiye için hem yapısal bir tehdit hem de stratejik bir uyarıdır.
Bilindiği gibi Türkiye, 2026 yılı itibarıyla 5G?*ye geçiş hedefi belirlemiş, bazı pilot denemeler gerçekleştirmiş olsa da henüz geniş çaplı bir 5G ihalesi yapılmamıştır. Öte yandan, fiber altyapının yetersizliği, 5G ve ötesi teknolojilerin sağlıklı bir şekilde yaygınlaştırılmasını büyük ölçüde engellemektedir. Türk Telekom'un mevcut fiberleşme çalışmaları hâlâ kentlerin büyük bölümünü kapsayacak düzeyde değildir.
.* 35 06o
Buna karşılık başta Çin ve Güney Kore olmak üzere bazı ülkeler yalnızca 5G'yi değil, aynı zamanda 6G'ye hazırlık ve 10G geniş bant gibi teknolojileri de eş zamanlı olarak geliştirmektedir. Bu ülkeler hem yerli teknoloji üreticilerini desteklemekte hem de uluslararası standart belirleme süreçlerinde aktif rol üstlenmektedir.
Türkiye'nin bu yarışta sadece kullanıcı değil, aynı zamanda üretici ve yönlendirici aktör olması; teknolojik bağımsızlık, siber güvenlik, dijital egemenlik ve ekonomik kalkınma açısından hayati önem taşımaktadır. Bu kapsamda kamu-özel sektör iş birlikleri, Ar-Ge teşvikleri, üniversite-sanayi entegrasyonu ve uluslararası Ar-Ge ağlarına katılım gibi politikalar belirleyici olacaktır.
Bu bağlamda;
I. Türkiye'de 5G ihalesinin gerçekleştirilmesi için güncel zaman çizelgesi nedir? 2026 yılı hedefi hâlâ geçerli midir? Hangi bölgelerde 5G'ye geçiş öncelikli olacaktır?
SORULAR
5G altyapısının kurulumu sürecinde yerli teknoloji üreticilerinin desteklenmesi amacıyla hangi finansal, yapısal ve mevzuat temelli adımlar atılmıştır? Bu desteklerin niteliği ve kapsamı nedir?
Fiber optik altyapının 5G ve ötesi teknolojilere hazırlığı konusunda Türk Telekom başta olmak üzere kamu ve özel sektör nezdinde yürütülen yatırımlar nelerdir? Fiberleşme oranı kent-bölge-bazında ne düzeydedir?
6G ve 10G gibi ileri nesil teknolojiler için yürütülen ulusal Ar-Ge çalışmaları hangi kurumsal yapılar tarafından yürütülmektedir? TÜBİTAK, BTK ve ULAK gibi kurumların katkısı ne ölçüdedir?
Türkiye, uluslararası 6G ve 10G standartlarının belirlenmesine katkı sunmakta mıdır? Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (TU) ve benzeri yapılarda Türkiye'nin teknik temsil düzeyi nedir?
Çin'in 10G geniş bant altyapısını 50G PON teknolojisiyle mevcut fiber hatlar üzerinde yaygınlaştırması, Türkiye için teknik olarak uygulanabilir bir model midir? Bu konuda yürütülen fizibilite çalışmaları var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
5G'ye yönelik geçiş süreci ile ilgili olarak; Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca belirlenen Orta Vadeli Program (2025-2027) kapsamında, 16 Ekim 2025 tarihinde ihale yapılmış olup 5G hizmetinin 2026 yılında sunulmaya başlanması planlanmaktadır.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı öncülüğünde elektronik haberleşme sektörüne yönelik üretim yapan/yapabilecek firmaları bir çatı altında toplamak ve işletmecilerin ihtiyaçlarına koordineli bir şekilde cevap verebilmek amacıyla 2017 yılında OSTİM bünyesinde Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi (HTK) kurulmuştur. HTK üyesi firmalarca geliştirilen ve TÜBİTAK TEYDEB 1501 programı kapsamında desteklenen "Uçtan Uca Yerli ve Milli 5G Haberleşme Şebekesi Projesi"ne 2018 yılında başlanmış ve projenin ilk safhası 2021 yılında tamamlanmıştır.
Öte yandan; Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından 6G olarak adlandırılan altıncı nesil mobil haberleşme teknolojileri için standartların ve radyo arayüz teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik çerçeve yayımlanmıştır. ITU tarafından yeni nesil IMT yani 6G'nin adının "IMT-2030" olarak tanımlanması ve IMT sürecinin ilkelerini belirleyen teknik referans olarak "IMT-2030" üzerinde anlaşılmış ve IMT'nin 2030 ve sonrası için gelecekteki gelişimine yönelik ilkeler güncellenmiştir.
Bu kapsamda; ülkemizde bazı üniversitelerimiz aktif olarak 6G çalışmalarına başlamışlardır. Ayrıca; 6G farkındalığı oluşturmak, paydaşları bir araya getirmek, patent ve teknoloji üretimi konusunda iş birliği kurmak, 6G'nin Ar-Ge ve üretim aşamasında yer almak, sadece ürün satın alan bir ülke konumunda kalmamak amacıyla; kamu, üniversite ve endüstrilerden katılımın sağlandığı 6G çalıştayları düzenlemiş ve 6G konferansları gerçekleştirmiştir. 6G konusunda ülkemizdeki üreticiler ve mobil işletmecilerin çalışmaları da devam etmektedir.
ULAK Haberleşme A.Ş. 6G alanında patent çalışmaları ile teknolojiye yön verecek ve 2025 sonrasında oluşturulacak 6G standartlarında söz sahibi olacak bir vizyon belirlemiştir. Mobil işletmeciler kapsamında da hizmet sunan servis sağlayıcıları; Ar-Ge çalışmalarını hızlandırmak, bilgi paylaşımı yapmak ve Türkiye'nin teknolojik ilerlemesini hızlandırarak bu alanda söz sahibi olması için yeni bir iş birliği anlaşmaları imzalamışlardır.
Diğer yandan, Ülkemizde fiber altyapıların daha da yaygınlaştırılması, fiber bağlantı kapasitesinin geliştirilmesi, fiber internete olan talebin artırılması hususlarında da çalışmalara devam edilmektedir. Ayrıca, Türkiye geneli ve il bazlı detaylı (o elektronik (o haberleşme o verilerine (o "https://www.btk.gov.tr/yillik-il-istatistikleri" linki üzerinden erişim sağlanabilmektedir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan