5G teknolojisine geçiş sürecine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 73 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdülkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü" nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı tarafından 5G hizmetinin Nisan ayında Türkiye'de devreye alınacağı açıklanmıştır. Ancak bu açıklama, altyapı hazırlığı, işletmeci uyumu, cihaz ekosistemi, yerli teknoloji kapasitesi ve ekonomik etkilerine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sunulmadan yapılmıştır. 5G teknolojisi yalnızca daha hızlı internet anlamına gelmemekte; güvenlik standartlarından frekans ihalesine, operatör altyapısından maliyet yüküne kadar birçok kritik boyutu beraberinde getirmektedir.
Türkiye'nin geniş bant altyapısında hâlen çözülmemiş yapısal sorunlar mevcutken; fiber erişimin yetersizliği, baz istasyonu yoğunluğunun düşüklüğü ve altyapı paylaşımının sınırlı olması gibi eksiklikler ortadayken, 5G'nin hangi düzeyde verimli çalışacağı belirsizdir. Bunun yanında, 5G'nin ekonomik yükü, vatandaşın ve operatörlerin tarifelere nasıl yansıyacağı, yerli üretim kapasitesinin bu projeden nasıl pay alacağı, güvenlik risklerinin nasıl yönetileceği gibi konular da cevap beklemektedir. i
Gerekçenin tamamını göster (13 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'nin teknoloji dönüşümünün yalnızca siyasi söylemler üzerinden değil; şeffaf, planlı ve teknik olarak temellendirilmiş politikalarla yürütülmesi gerekmektedir. Bu nedenle Bakanlığın, 5G sürecinin artıları, eksileri, teknik
• gereklilikleri ve ekonomiye etkileri konusunda kapsamlı ve açık bir açıklama yapması zorunlu hâle gelmiştir.
Bu bağlamda;
5G hizmetinin Nisan ayında hayata geçirileceği açıklanmıştır. Türkiye'de mevcut altyapının 5G'yi tam kapasite destekleyecek seviyede olup olmadığına dair bir teknik değerlendirme raporu var mıdır?
5G hizmeti öncesinde, fiber altyapının ülke genelindeki yaygınlık oranı nedir? Fiber yaygınlığı düşük bölgelerde 5G'nin verimli çalışması nasıl sağlanacaktır?
. 5G'ye geçiş için gerekli baz istasyonu, anten, çekirdek şebeke ve enerji altyapısının ne kadarı hazırdır? Eksik olan bölgelerde hangi takvim uygulanmaktadır?
5G teknolojisinin ülkeye sağlayacağı somut faydalar nelerdir? Bakanlığınızın kamuoyuna açıkladığı veya açıklamayı planladığı bir "5G etki analizi" bulunmakta mıdır?
. 5G kullanımının artmasıyla tarifelerde beklenen maliyet artışı konusunda
Bakanlığınız bir öngörü çalışması yapmış mıdır? Vatandaşa ek bir ekonomik yük getirilmesi beklenmekte midir?
Yerli teknoloji üreticilerinin 5G sürecinde alacağı rol nedir? Donanım, yazılım ve şebeke altyapısında yerli üretimin payı ne kadar olacaktır?
5G frekans ihalelerinin şeffaflık ve rekabet ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi için hangi mekanizmalar oluşturulmuştur?
5G'nin güvenlik risklerine ilişkin, ulusal siber güvenlik birimleri tarafından hazırlanmış güncel bir risk analizi var mıdır?
5G hizmetinin başlangıçta hangi şehirlerde ve hangi kapsama oranıyla aktif edileceği belirlenmiş midir? Tüm ülke geneline yayılma takvimi nedir?
SORULAR
Operatörler arasında altyapı paylaşımını artırarak maliyetlerin düşürülmesi ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi yönünde bir politika çalışmanız var mıdır?
5G'nin sanayi, sağlık, eğitim ve ulaşım gibi kritik sektörlerde kullanılması için hazırlanan ulusal bir dönüşüm planı mevcut mudur?
5G'nin yüksek enerji tüketimi, çevresel etkileri ve şehirlerde artan baz istasyonu ihtiyacına ilişkin kamuoyuna açıklanmış bir değerlendirme var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Ülkemizde, 5G teknolojisine yönelik çalışmalara 2017 yılında başlanmıştır. Bu kapsamda, bugüne kadar mobil şebeke işletmecileri ile yerli ve yabancı üreticilere çok sayıda deneme izni verilmiş, 5G teknolojisinin farklı kullanım senaryoları ve uygulama alanları test edilmiştir. Ayrıca, 2022 yılında İstanbul Havalimanı'nda ve 2025 yılında Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor stadyumlarında verilen deneme izinleri sayesinde, 5G teknolojisinin vatandaşlarımız tarafından da doğrudan deneyimlenebilmesine imkân sağlanmıştır.
Bu süreçte, 5G teknolojisine yönelik dünyada meydana gelen gelişmeler yakından takip edilmiş, ülkemizde faaliyet gösteren mobil şebeke işletmecileri, yerli üreticiler ve ilgili kamu kurumlarıyla yürütülen yoğun çalışmalar neticesinde ihale takvimi belirlenmiştir. 5G ihalesi çerçevesinde işletmecilere çeşitli kapsama yükümlülükleri tanımlanmış olup işletmeciler bu yükümlülükler doğrultusunda I Nisan 2026 tarihinden itibaren ilgili yerleşim yerlerinde 5G hizmetlerini belli bir plan dâhilinde sunmaya başlayacaklardır.
5G teknolojisine yönelik güvenlik riskleri ulusal siber güvenlik politika ve stratejileri doğrultusunda ele alınmakta; tehdit ortamındaki değişimlere bağlı olarak risk analizleri düzenli bir şekilde güncellenmekte olup, ilgili siber güvenlik birimleri ve paydaşlarla koordinasyon içinde sürekli teyakkuz hâli korunmaktadır.
2003 yılında başlangıç mertebesinde olan sabit geniş bant abone sayısı, 2025 yılı 3. Çeyrek verilerine göre 20,9 milyona ulaşmıştır. Sabit geniş bant abone sayısındaki ortalama büyüme oranı son on yılda 9010 dolayında gerçekleşmiştir. Bununla birlikte fiber geniş bant hizmeti 2010 yılından itibaren verilmeye başlanmış olup, son yıllardaki ortalama yıllık büyüme 9020 düzeyine ulaşarak bugün itibariyle 9,29 milyon aboneye ulaşmıştır. 2002 yılında 80 bin km olan fiber altyapı uzunluğu bugün yaklaşık sekiz katına çıkarak 657 bin km'ye ulaşmış bulunmaktadır.
Abdulkadir URALOĞLUBakan