Aşırı sıcakların ayçiçeği üretimine olumsuz etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Fahri Özkan (CHP), 22 Ağustos 2023 tarihinde 7/3508 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 175 gün sonra, 13 Şubat 2024).
Fahri Özkan (CHP, Kırklareli). “Aşırı sıcakların ayçiçeği üretimine olumsuz etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3508, 22 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3508-asiri-sicaklarin-aycicegi-uretimine-olumsuz-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/083b7dd3-feb0-4585-aebb-018a222e5338
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 175 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 166 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Trakya bölgesinde etkili olan aşırı sıcaklar nedeniyle ayçiçeği üreticilerinin rekolte kaybı yaşadığına dair endişe verici bilgiler kamuoyuna yansımıştır. Özellikle konunun uzmanlarının açıklamalarına göre, aşırı sıcaklar ayçiçeği bitkisinin gelişim evrelerini olumsuz etkilemektedir. Bu durum, çiçeklenme, tabla teşekkülü ve süt olum evrelerinde verim kayıplarına neden olmaktadır.
Aynı şekilde uzmanlar aşırı sıcakların ayçiçeği üretimini olumsuz etkilediği, yapraklarda güneş yanığına yol açtığı ve dolayısıyla rekolte kaybına neden olduğu hususunda uyarılarda bulunmuşlardır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Aşırı sıcakların neden olduğu ayçiçeği verim kaybı hakkında Bakanlığınızca yapılan değerlendirmeler nelerdir?
Trakya bölgesinde ayçiçeği üreticilerinin yaşadığı verim kaybının ekonomik boyutu nedir?
Yaşanacak rekolte kaybı ve devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı göz önüne alındığında ülkemizde yaşanacak olası Ayçiçek Yağı stok krizi ile ilgili bir çalışma var mıdır?
Ayçiçeği üreticilerinin desteklenmesi amacıyla Bakanlığınızın almayı planladığı önlemler nelerdir?
Ayçiçek üreticilerine yönelik bu zorlu dönemde sağlanacak destekler konusunda bir planlama yapmayı düşünüyor musunuz?
Tarım sektörünün sürdürülebilirliği ve çiftçilerimizin korunması adına almayı düşündüğünüz diğer önlemler nelerdir? Her yıl zarar eden, borçları katlanarak çoğalan çiftçilerimizi üretmeye devam etmeleri konusunda nasıl ikna edeceksiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere bitkisel üretim destekleri verilmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 15 Eylül 2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Karar kapsamında yağlık ayçiçeği üreticilerine, 121 TL/da mazot desteklemesi, 21 TI/da gübre desteklemesi olmak üzere toplam 142 TI./da destekleme ödemesi yapılacaktır. Ayrıca 2023 üretim yılı için fark ödemesi desteği 1.000 TI /ton, katı organik-organomineral gübre desteği 30 TL/da, organik tarım desteği 72 TL/da, toprak analizi desteği 50 TL/da olarak ödenecektir.
Bakanlığımızca, 2023 üretim yılında verim kaybı yaşanan Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illeri sınırları içerisinde kuru şartlarda yağlık ayçiçeği üretimi yapan üreticilere yapılacak fark ödemesi desteklemesi bir defaya mahsus olmak üzere ton başına 1.000 TL'den 1.500 TL'ye çıkarılmıştır.
Ayçiçeği üretim alanımız 2002 yılında 550 bin hektar iken 2020 yılında 9633'lik artış ile 729 bin hektara, 2021 yılında 2020 yılına göre 9624'lük artışla 901 bin hektara, 2022 yılında ise 2021 yılına göre "09'luk artışla 981 bin hektara ulaşmıştır.
2002 yılında 850 bin ton olan toplam ayçiçeği üretimimiz; 2020 yılında 90143'lük artış ile 2 milyon 67 bin tona, 2021 yılında 2020 yılına göre 9017'lik artışla 2 milyon 415 bin tona, 2022 yılında ise 2021 yılına göre "06'lik artışla 2 milyon 550 bin tona yükselmiştir.
Sürdürülebilir tarımsal üretim ile gıda güvenliğini sağlamak, çiftçilerin refah düzeyini artırmak için illerimizde çeşitli projeler yürütülmektedir.
Bakanlığımızca 2023 yılında Bitkisel Üretimin Geliştirilmesi Projesi kapsamında stratejik ve arz açığı olan ürünler öncelikli olmak üzere üretim artışı sağlamak amacıyla il tarım ve orman müdürlüklerince hazırlanan projelere kaynak ayrılmış olup bu kapsamda 2023 yılında ayçiçeği üretimini artıracak projelere belirli hibe oranlarında tohum temin edilerek ekiliş yaptırılmıştır. 2024 yılında da söz konusu proje uygulamalarımız devam edecektir.
Bakanlığımızca yurt içi ve yurt dışı piyasalardaki fiyat değişimleri, stok yönetimi ve hasat durumu yakından takip edilmekte olup gıda arz güvenliğinin tesis edilmesinin yanında üreticilerimizi ve tüketicilerimizi koruyacak her türlü tedbir gerek görüldüğü zaman ivedilikle alınmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan