Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Bitlis Eren Üniversitesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58'inci maddesinin (b) fıkrası ile Ek 28'inci maddesine dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'te "Bilimsel araştırma projesi" başlığı altında şöyle denilmektedir:

Bilimsel araştırma projesi: Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projelerini ifade eder. Dolayısıyla bir altyapı projesinin bilimsel araştırma projesi olabilmesi için bilimsel içerikli olması, araştırma altyapısı kurulduğunda yaratacağı sonuçların o alanla ilgili bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenir.

| Sözü edilen Yönetmelik'in "Bilimsel araştırma projelerinin seçiminde dikkate alınacak ilkeler" başlıklı 6*ncı maddesinde şöyle denilmektedir:

(1) Bilimsel araştırma projeleri, yükseköğretim kurumunun uzman elemanı bulunan her i dal ile ilgili, ulusal bilim ve teknoloji politikalarına, ülkenin kalkınma planı hedeflerine, Bilim, Teknoloji ve Yenilik Kurulu veya yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun İ belirlediği bilim politikalarına uygun konulara öncelik verilerek değerlendirilir ve seçilir. Bilimsel araştırma projelerinin bilime, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal, i sanatsal, kültürel gelişimine ve kalkınmasına katkı sağlaması esastır.

Aynı maddenin ikinci fıkrası ise şu şekildedir:

(2) Bilimsel araştırma projelerinin seçimi ve desteklenmesinde; yükseköğretim kurumları tarafından YÖKSİS"te duyurulan yapılmış ve yapılmakta olan projeler de Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu Üyesi dikkate alınarak, temel bilimler içerikli, sonuçları uygulamaya dönük, kaynakları ve faaliyetleri bakımından çok katılımlı, çok merkezli, kurumlar arası, uluslararası ve disiplinler arası nitelikteki projelere öncelik verilebilir. Lisansüstü tez araştırmaları da bilimsel araştırma projeleri kapsamında desteklenebilir.

Bitlis Eren Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi"nde alt yapı projelerinin üniversitenin bilimsel araştırma, eğitim, teknoloji ve sosyal alt yapısını güçlendirmeyi ya da geliştirmeyi amaçladığı, üniversitenin ve akademik birimlerin başlıca hedefleri ve gereksinimleri dikkate alınarak belirlenen ilkeler doğrultusunda, akademik birimler ve uygulama merkezleri adına önerilmiş projeler olduğu belirtilmiştir.

Yapılan denetimlerde Üniversitenin destek verdiği Bilimsel Araştırma Projelerinin bazılarında yalnızca makine teçhizat alımları yapıldığı ve bazı projelerin ise sempozyum giderlerinin karşılanması amacıyla kullanıldığı görülmüştür.

Kamu İdaresince verilen cevapta; Üniversitenin, henüz yeni kurulan ve kurumsal altyapısını geliştirme sürecinde olan bir yükseköğretim kurumu olması nedeniyle temel fiziki ve teknik altyapı yatırımlarına öncelik vermekte olduğu ve kurumsal kapasiteyi artırmaya yönelik acil ihtiyaçlar doğrultusunda hareket edildiği, bu nedenle bazı bilimsel araştırma projelerinde kullanılan ödeneklerin, projelerin yürütülmesi için zaruri olan ve aynı zamanda üniversite genelinde ortak kullanımına hizmet edecek nitelikteki demirbaş alımlarında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bununla birlikte gelecek yıllardaki uygulamalarda bulgu konusu edilen hususların önüne geçilmesini teminen, bilimsel araştırma projeleri yönergesinin güncelleneceği bilgisi verilmiştir.

Sonuç olarak, destek verilen bazı projelerde bir araştırma çalışmasına atıfta bulunulmadığı aksine projelerle merkez ve bölüm ihtiyaçlarının karşılanmasının amaçlandığı görülmüştür. Bilimsel araştırma projeleri aracılığıyla bilimsel etki ve sonuç doğuracak nitelikteki projelerin desteklenmesine dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda: