Orman yangınları ile mücadeleye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 192 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı | *
Kadim Durmaz
Tokat Milletvekili olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ülkemizin en önemli doğal kaynaklarından birini oluşturan ormanlarımız, nüfus artışı, | kentleşme, sanayileşme ve giderek genişleyen tarım arazileri gibi faktörler nedeniyle ciddi baskı altındadır. Tüm bu etkenlere ek olarak dünya ölçeğinde yaşanan ormanların azalıp verimsizleşmesi, güncel bir sorun halini almıştır. Orman varlığımızın azalmasının en önemli etkenlerinin başında kuşkusuz orman yangınları ve ormanlık alanların vasıflarının değişmesi gelmektedir.
Türkiye'de orman yangını istatistiklerinin tutulmaya başlandığı 1937-2002 yılları arasında yaklaşık 72 bin yangın meydana gelmiş ve bu yangınlarda 1.5 milyon hektarlık orman varlığımız zarar görmüştür. Daha çok Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerimizde meydana gelen orman yangınları ağırlıklı olarak yaz mevsiminde sıcaklık artışları gibi etkenlerden yoğunlaşmaktadır. Doğal koşullara çeşitli beşeri etkenler de eklenince, yangın riskleri daha da artmaktadır.
Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre, Türkiye'de 2012 yılından 2021'in sonuna kadarki 10 yılda toplam 27 bin 150 orman yangını çıkmış, bu yangınlarda 226 bin 845 hektarlık ormanlık alan zarar görmüştür. 2021 yılında çıkan yangınlardan 124'ü yüksek gerilim hattı, santral, trafo gibi enerji tesislerinden kaynaklandı. Her yıl yangınların yaptığı tahribatın 3-4 katı kadar bir orman alanının maden, enerji nakil hatları, yenilebilir enerji tesisi, havaalanı, yol vs. yok edildiği gerçeği dikkate alındığında, orman varlığımıza bakış açısının kökten değişmesi ihtiyacı daha açık biçimde ortaya çıkmaktadır.
Orman varlığımızı korumak ve geliştirmekle mükellef kurumlarımızın temsilciliklerinden yapılan açıklamalara göre 2025 yılı orman yangını sezonu öncesinde gerekli hazırlık çalışmalarının yapıldığı ifade edilmiş, önceki yıllarda tartışma konusu olan yangınlara müdahale araçlarına ilişkin de gerekli adımların atıldığı belirtilmiştir.
Buna göre;
SORULAR
2025 sezonu için yangınlara müdahale için hazır bulundurulan hava aracı sayısı kaçtır?
Yangınlara müdahale için kiralama yoluyla görevlendirilen araçların toplam maliyeti ne kadardır? Bu kiralama işlemi hangi usuller ile gerçekleştirilmiştir?
Orman koruma ve yangınlara müdahale bağlamında değerlendirilen kara aracı, arazözler ve pikapların sayısı kaçtır?
Orman Genel Müdürlüğünün eksik personeli var mıdır? Orman koruma ve yangınlara karşı alınan önlemler bağlamında kaç personel görevlendirilmiştir?
İnsansız hava araçları (İHA) ormanların gözetlenmesinde kullanılmakta mıdır? Bunların kullanım maliyeti ne kadardır?
Son 20 yılda ağaçlandırmayla kazanılan orman alanı ne kadardır?
Son 20 yılda kaç hektarlık orman alanı 2/B ile orman vasfı dışına çıkarılmıştır?
Son 20 yılda ormancılık dışı amaçlarla yapılan orman tahsisi alanı (hektar) ne kadardır?
Ormanlık alanlarda bulunan elektrik nakil hatları, maden ocağı, otel vb. tesislerin yangın risk denetlenmesi yapılmış mıdır? Bu konuda müeyyide uygulanan tesis sayısı kaçtır?
Elektrik nakil hatlarının son yıllarda önemli oranda ormanlık alanımızın yok olmasına neden olduğu dikkate alınarak bu gibi tesislere verilen izinlerin iptal edilmesi yönünde bir çalışma yürütülmekte midir?
Yangınlara müdahalede kullanılan yollarının bakım, onarım ve genişletme çalışmaları tamamlanmış mıdır? Özel enerji nakil hattı olan şirketlerden yollar için bakım, onarım ve yapım için ücret talebiniz var mıdır?
OGM, orman yangınlarını söndürme çalışmalarında yer alacağı açıklanan gönüllülere gerekli eğitimleri vermiş midir? Bu eğitimler yangına müdahale için yeterli midir? Uzmanlık ve tecrübe gerektiren yangınlara müdahalede gönüllülere yer verilmesinin riskleri değerlendirilmiş midir?
2025 yılında orman yangınları ile mücadele için ne kadarlık bir bütçe ayrılmıştır?
Orman yangınlarına karşı alınacak önlemler ve gerekli koordinasyonun sağlanması için yerel yönetimlerle herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? Bu kapsamda ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
9648'i ormanlık alalardan oluşan, üç büyük ovasıyla, endemik bitki çeşitliliğiyle, birçok ülkeye ihracatı yapılan coğrafi işaretli ürünleriyle, turizm potansiyeli ve doğal yapısıyla özel olan Tokat yöresi özelinde bölgesel olarak alınan yangın önlemleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımız her yıl yangın mevsimi öncesinde orman yangınlarıyla daha etkin mücadele etmek amacıyla, orman bölge müdürlükleri bazında yangın eylem planları hazırlamaktadır. Bu eylem planlarında; yangına neden olan faktörlerin ortadan kaldırılmasını sağlamak amacıyla hedef kitlelere yönelik eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri, yangınla mücadele organizasyonuna yönelik fiziki tedbirler, gerek yangın sırasında gerek yangın sonrası meydana gelecek zararları asgari düzeye indirmeye yönelik iş ve işlemlerden oluşan tedbirler yer almaktadır.
Orman yangınları ile mücadele çalışmaları kapsamında, "Orman Yangın Yönetim Sistemi" ile insan gücünü, kara ve hava araçlarını tek merkezden yöneterek orman yangınlarıyla mücadelede Türkiye çevre ülkelere de her an yardım edebilecek kapasitede bir yapıya kavuşturulmuştur.
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmıştır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
Yangınlara müdahale amacıyla kiralanan hava araçlarının toplam maliyeti, ilgili sözleşme usul ve esasları kapsamında yapılan ödemelerin sözleşme sürelerinin tamamlanması sonrasında belirlenecektir. Kiralama ihaleleri, Orman Genel Müdürlüğü (OGM) tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3'üncü maddesinin (b) bendi kapsamında Yapılacak Alımlara İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında gerçekleştirilmiştir.
184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.953 arazöz, 2.766 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 878 iş makinesi ve 2.000 adet arazi aracı (4x4 pick-up) görev almaktadır.
OGM yangınla mücadele kapasitesi sürekli olarak artırılmış olup orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.150 orman muhafaza memuru ve 137.959 gönüllü bulunmaktadır.
2005-2025 yılları arasında yaklaşık 5 milyon 860 bin hektar alanda ormancılık tesis çalışması (ağaçlandırma, rehabilitasyon, toprak muhafaza, vb.) yapılmış, ormanlar verimli hale getirilmiş ve yeni ormanlar tesis edilmiştir. Bu dönemde orman varlığımız 2,2 milyon hektar artmıştır.
Orman alanlarında Orman Kanunu'nun 16, 17/3 ve 18'inci maddelerine dayalı olarak izin verilmektedir. Verilen izinlerle ilgili izin sahiplerinden taahhüt senedi alınmakta olup taahhüt senetlerinde "İzin sahibi, kendisine teslim edilen orman alanında ve bitişiğindeki ormanların korunmasına, orman yangınlarına karşı gerekli önlemleri almaya ve orman idaresinin direktiflerine uymaya mecburdur. Bu konudaki kusur ve ihmalinden dolayı muhtemel idare zararından orman idaresine karşı sorumlu olacaktır. İdarenin talebi halinde izin sahibi, her türlü makine ve emrinde çalışan işçi ile orman yangınlarını söndürmeye yardımcı olacaktır." hükmü bulunmaktadır. Orman Kanunu'nun 16, 17/3 ve 18'inci maddelerine dayalı verilecek olan izinlerle ilgili yönetmelikler gereği orman alanlarında verilen izin alanları her yıl en az bir defa arazi üzerinde heyet tarafından, heyet tarafından kontrol edilen izin alanlarının yüzde ikisi bölge müdürlüğü heyeti tarafından kontrol edilmekte, ayrıca koruma ekiplerince periyodik kontroller yapılmaktadır. Orman alanlarında talep edilen izinlere ait Çevresel Etki Değerlendirmesi ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı izin değerlendirme aşamalarında yangın riski ve yangın riskine karşı alınması gereken önlemler değerlendirilmektedir.
Orman alanlarında verilen izinlerle ilgili mevcut yönetmeliklerin iptale ilişkin hükümleri ile izin sahiplerinden alınan taahhüt senetlerine dayalı olarak iptal işlemleri yürütülmektedir. Elektrik nakil hatları zaman zaman orman yangınlarına sebep olmaktadır. Elektrik iletim şirketleri; sözleşme gereği elektrik nakil hatlarının ve bu hatların geçtiği güzergahın bakım ve temizliği ile sorumludur. Her yıl bu şirketler uyarılarak gerekli bakım çalışmaları yaptırılmakta ve gerektiğinde cezai uygulamalar devreye sokulmaktadır. Enerji nakil hattı kaynaklı orman yangınlarıyla ilgili tazminat uygulamaları da mevcuttur.
Her yıl yangın sezonu öncesinde orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan yolların bakım ve onarım çalışmaları tamamlanmaktadır.
Orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır.
Gönüllüler orman yangınlarıyla ilgili lojistik hizmetlerde değerlendirilmekte olup hayati tehlikeye yol açacak çalışmalara dâhil edilmemektedir.
2025 yılı itibarıyla orman yangınları ile mücadele için 29.529.331.000 TL bütçe ayrılmıştır.
Her yıl nisan ayının sonuna kadar 81 il valiliğinde yerel yönetimler, ilgili kurum ve kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşlarının da katılımıyla "Orman Yangınları Koordinasyon Toplantısı" yapılmaktadır. Orman yangınları sırasında bu toplantıda alınan kararlar gereği her katılımcı üstüne düşen sorumluluğu yerine getirmektedir.
Orman yangınları ile mücadele kapsamında ülkemiz adına alınan tüm önlemler orman bölge müdürlüklerinin tamamını kapsamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan