Yalova'daki balıkçılık faaliyetlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 38 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98 inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96 ve 99 uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
Tahsin BECAN Yalova Milletvekili
| Üç tarafı, birbirinden farklı denizlerle çevrili, çok sayıda akarsu, göl ve gölet bulunan ülkemiz su ürünleri sektörü açısından son derece zengin kaynaklara sahiptir. Ancak, Türkiye'nin su ürünleri ve balıkçılık sektörü, çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmış durumdadır. Aşırı avlanma, yanlış avlanma teknikleri, deniz kirliliği, denetim eksiklikleri ve sektörün modernizasyonunun yetersiz kalması gibi sorunlar bu potansiyeli engellemektedir.
Kaldı ki, Türkiye, 1992 tarihli Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'ne taraftır. "Biyolojik çeşitlilik kaybının veya önemli ölçüde azalmasının nedenlerini, önceden kaynağında tahmin etmenin, önlemenin ve bu nedenlerle mücadele etmenin yaşamsal önem taşıdığını" ifade eden Sözleşme; devletlerin, kendi biyolojik çeşitliliklerini korumakla yükümlü olduklarını belirtmektedir. Bu nedenle Devlet, "önleme, koruma ve geliştirme" ödevlerini, "düzenleme, denetleme ve yaptırım" yükümlülüklerini yerine getirmesi ölçüsünde gerçekleştirme olanağına sahip olur. Bu bağlamda olmak üzere;
SORULAR
Yalova'da toplam kaç balıkçı teknesi ve barınağı vardır? Dağılımı nedir?
Yalova'da balıkçı sayısı kaçtır? Balıkçıların yüzde kaçı kooperatif üyesidir?
Yalova'daki mevcut balıkçı barınakların, kıyı yapılarının ve lojistik merkezlerinin modernizasyonu için Bakanlığınız ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıyla planlanmış projesi bulunmakta mıdır? il.
Yalova'da Bakanlığınızın son 5 yılda yaptığı denetimlerde uyguladığı yaptırımlar nelerdir?
Yalova'da balıkçılara Bakanlığınızca sağlanan destek ve teşvik programları nelerdir? Son 5 yılda ne kadar balıkçı hangi tutarda bunlardan yararlanmıştır?
Yalova'da son 5 yılda kaçak avlanma nedeniyle uygulanan idari para cezası ne kadardır?
Yalova'da sektörün gelişmesi adına Bakanlığınızca yapılan çalışmalar nelerdir?
Bakanlığınızın Yalova'da sektörün korunarak, mevcut sorunların giderilmesi için yerel yönetimlerle ortak çalışmaları bulunmakta mıdır?
Yalova'da avcılık ve yetiştiricilik yoluyla kaç ton su ürünleri üretimi yapılmaktadır?
Yalova'da son 5 yılda balıkçılara ne kadar indirimli yakıt desteği, yetiştiricilik desteği ve küçük ölçekli balıkçılık desteği yapılmıştır? i Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Yalova ilinde 2025 yılı itibarıyla denizde faaliyet göstermek üzere ruhsatlandırılmış 142 adet balıkçı gemisi bulunmaktadır. Bu gemilerin 129 adedi 12 metre boy uzunluğun altında, 13 adedi ise 12 metre ve daha büyük boy uzunluğundadır. 2025 yılı itibarıyla ticari balıkçılık yapmak üzere 1.105 kişi belge almıştır.
Yalovail sınırları içerisinde 8 adet balıkçı barınağı bulunmaktadır. Balıkçı barınaklarının inşası, bakımı, onarımı ve taraması Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görev ve yetki alanındadır.
Denizlerimizde su ürünleri kaynaklarının izlenmesi ile sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde yönetilmesi ve işletilmesinin sağlanması, su ürünleri istihsali kontrollerinin gerçekleştirilmesi ve sürdürülebilir avcılığın sağlanması, stokların korunması ile kaçak avcılığın takip edilmesi ve anında müdahale edilmesi, yasa dışı avcılık faaliyetlerinden caydırıcılık sağlanması amacıyla denetimler rutin program dâhilinde, ihbar ve şikâyetlerin anlık olarak değerlendirilerek 7/24 saat esasına göre gerçekleştirilmektedir.
Mevzuat hükümlerine aykırılık tespit edildiği durumlarda 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında idari para cezası, av araçları-ürün-istihsal vasıtalarına el koymak ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi şeklinde idari yaptırım kararları uygulanmaktadır.
Son beş yılda Balıkçılık faaliyetinin denetimi ile yasa dışı su ürünleri avcılığının önlenmesi kapsamında, 19 bin denetimde, 315 gerçek/tüzel kişiye yaklaşık 5,5 milyon Türk Lirası idari para cezası uygulanmış ve yasa dışı avcılık faaliyetinde bulunduğu tespit edilen 1 adet gemiye el konularak mülkiyeti kamuya geçirilmiştir.
Bakanlığımızca Yalova ilinde midye yetiştiriciliği üretimine verilen izinlerle, 2021 yılında başlayan üretim, 8.840 ton/yıl kapasiteli 7 adet tesis ile devam etmektedir. 2024 yılında Yalova ilinde 1.075 ton midye yetiştiriciliği gerçekleşmiştir.
2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bakanlığımız tarafından üreticilere;
Bitkisel üretim,
Hayvansal üretim,
Kırsal kalkınma,
Su ürünleri üretimi ve
Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tarımsal destekler verilmektedir.
Bakanlığımızca su ürünleri sektörüne yönelik olarak; e Su Ürünleri Yetiştiriciliğinin Desteklenmesi, e Küçük Ölçekli Balıkçılığın Desteklenmesi, se Balon Balığı Avcılığının Desteklenmesi programları uygulanmaktadır.
Bu desteklerde küçük ölçekli balıkçılara ve küçük kapasiteli yetiştiricilik işletmelerine öncelik verilmekte olup büyük işletmeler veya şirketler lehine bir durum söz konusu değildir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlığımızca su ürünleri avcılığı ve yetiştiriciliğinde arz-talep dengesi, üretim, ihracat, ithalat, avlanabilir stok durumu, bilimsel çalışmalar, çevresel değişkenler ve sosyo-ekonomik etkenler, kalkınma planları, stratejik plan ile uluslararası yükümlülükler dikkate alınarak 2024 yılı itibarıyla su ürünlerinde üretim planlamasına geçilmiştir.
Üretim planlamasıyla birlikte, üretici ile tüketici arasındaki zincirin daha verimli ve sürdürülebilir işlemesi, fiyat istikrarının sağlanması hedeflenmektedir.
8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Yeni destekleme modelinde su ürünleri desteklerinde, yetiştiricilere her bir teknik kriter için temel destek tutarına ilave destek verilecek, küçük ölçekli balıkçılık desteği "043-100 arasında artırılacak ve balıkçı gemisi sahibi veya ortağı kadınlara küçük ölçekli balıkçılık desteği 9035 daha fazla ödenmektedir.
10395 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Karar ile 01.01.2025 tarihinden geçerli olmak üzere hayvancılık desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. e Su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelere, ürettikleri türler ve üretim şekline göre yapılan temel destek oranları artırılmıştır. e Marmara Denizi'ne kıyısı olan 7 ilde, müsilajdan etkilenen balıkçı gemilerine, gemi başına ilave küçük ölçekli balıkçılık desteği verilecektir. e Su ürünleri desteğinde, üretici örgütlerinin etkinliğini artırmak amacıyla birlik ve tanıtım kesinti oranları 942'den "03'e çıkarılmıştır.
Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9025-0100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL*nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL?ye kadar 9050-90100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir.
Su ürünleri desteklemeleri kapsamında Yalova ilinde balıkçı ve üreticilere 2020-2025 döneminde 3,1 milyon TL destekleme ödemesi yapılmış olup bu miktarın 2,9 milyon TL'lik kısmı küçük ölçekli balıkçılara verilmiştir. (2025 yılı su ürünleri desteklemeleri henüz tamamlanmamıştır.)
Su ürünlerine ilişkin veriler, il ve yıl bazında tarımsal üretime ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan