Kahverengi kokarca böceği ile mücadeleye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim.
Elvan IŞIK GEZMİŞ Giresun Milletvekili
Giresun ve Doğu Karadeniz illerinde son günlerde kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) popülasyonu ciddi biçimde artmış, yerleşim yerlerine kadar yayılarak vatandaşların yaşam alanlarını istila etmiştir. İlaçlama, feromon tuzakları, Samuray arısı salımı gibi yöntemlerin etkisiz kaldığı, kokarcayla mücadelede yetersiz kalındığı görülmektedir. Vatandaşlar camlarını açamaz, araçlarına binemez hale gelirken, tarımsal ürünlerde yeni zarar riskleri oluşmuştur. Bu durum yalnızca ekonomik bir tehdit değil, aynı zamanda halk sağlığı açısından da endişe vericidir.
Bu bilgiler doğrultusunda;
I- Giresun başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi'nde kahverengi kokarca popülasyonunun artışı üzerine bakanlığınızca yapılan güncel çalışmalar nelerdir?
SORULAR
Mevcut biyolojik mücadele yöntemleri (Samuray arısı vb.) neden yeterli olmamış, bu konuda yeni alternatifler geliştirilmiş midir?
Kokarcanın kent merkezlerine kadar yayılmasının önlenmesi amacıyla acil eylem planı bakanlığınızca hazırlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bitkisel üretimde önemli ölçüde kayıplara neden olan istilacı ve polifag bir zararlı olan Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) ülkemizde ilk defa 2017 yılında görülmüştür.
2023 yılında "Kahverengi Kokarca Eylem Planı" uygulamaya konulmuş ve 2024 yılında "Kahverengi Kokarca ile Mücadele Seferberliği" başlatılmıştır.
Zararlıyla mücadelede mekanik (süpürme, toplama, imha), biyoteknik (feromon tuzaklar), biyolojik (Samuray arıcığı (Irissolcus japonicus), sülün) ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanmaktadır.
46 ilde 212 ilçede, 1.272 teknik personelle 631 lokasyonda çalışmalar yürütülmektedir.
Biyoteknik mücadele çerçevesinde, Kahverengi kokarca zararlısına yönelik 82 bin 994 feromon tuzak kurulmuştur.
Zararlı popülasyonunu azaltılmasında en etkili yollardan biri "Samuray arıcığı" yumurta parazitoitinin kullanıldığı biyolojik mücadele yöntemidir.
Samuray Arıcığı Salım Rehberi hazırlanarak il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimize gönderilmiştir.
Kahverengi Kokarca Ülkesel Entegre Mücadele Yönetimi Projesi" kapsamında; 2023 yılında 20.000 adet, 2024 yılında 35 ilde 207.286 adet ve 2025 yılında 40 ilde 1.156.328 adet Samuray arıcığı salımı yapılmıştır.
Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğümüz tarafından Kahverengi kokarca ile biyolojik mücadele kapsamında sülünlerin faydalı olup olmayacağıyla ilgili akademik çalışmalar yapılmış ve sülünlerin Kahverengi kokarca predatörü olduğu gözlemlenmiştir.
DKMP Genel Müdürlüğümüz Kanatlı Hayvan Yerleştirme Programı kapsamında Doğu ve Batı Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere etkilenen bölgelere 2.350 sülün salımı yapılmıştır.
İl tarım ve orman müdürlüklerimizin kontrolünde 2024-2025 yılı kışlak mücadelesi döneminde 1.008.663 hanede biyosidal ilaçlama yapılmıştır.
Kahverengi kokarcaya karşı ruhsatlı pestisitlerin kullanımı sadece fındıkta mevcut olduğundan birçok meyve, sebze ve tarla ürününde kullanımı hakkında araştırma enstitülerimizce il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimizde görevli teknik personellere yönelik çok sayıda eğitim düzenlenmiştir.
2025 yılında 91.741 üreticiye, 1.174 basın mensubuna ve 2.368 sektör temsilcisine bilgilendirme yapılmıştır.
Ondokuzmayıs Üniversitesi ile Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından hazırlanan "Kahverengi Kokarca ile Biyolojik Mücadelede Bakteri Kökenli Entomopatojenlerin Araştırılması ve İnsektisidal Aktivite Gösteren Moleküllerin Kimyasal Yapılarının Karakterizasyonu" isimli TÜBİTAK 1001 Projesi"nin saha çalışmaları yürütmektedir. Bununla birlikte yeni cezbet-öldür noktası, yerli feromon ve entomopatjojenlerle ilgili yeni projeler de Osmangazi, Sabancı ve Ondokuz Mayıs üniversiteleri ile ortak olarak hazırlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan