Ülkemizin internet altyapısına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 102 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 91 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Engin ALTAY İstanbul Milletvekili
Uluslararası ölçümlere göre Türkiye sabit geniş bant internet hızı sıralamalarında dünya genelinde gerilerde yer almaktadır. Speedtest'in 2025 Ocak verilerine göre sabit internet indirme hızı ortalama 49,11 Mbps ile Türkiye sabit internet hızında dünya sıralamasında 101. sıradadır. Mobil internet hızında ise ortalama 66,04 Mbps ile 58. sırada yer almaktadır.
Kırsal yerleşim yerlerinde hâlâ internet altyapısının eksik olması, sabit geniş bant kadar mobil veri ulaştırımının da yeterince yaygın olmaması vatandaşların internete erişiminde büyük eşitsizlikler oluşturmaktadır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre erişim zorluğu bulunan 5.565 yerleşim yerine elektronik haberleşme hizmeti sağlanmış olsa da binlerce noktada hâlen erişim sorunu devam *
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
8tmektedir.
İstanbul özelinde kişi başına düşen fiber altyapı uzunluğu yalnızca 3,1 metredir; bu oran Avrupa kentlerinde yüzlerce metreyi bulmaktadır. Bu da fiber altyapı yaygınlığında önemli bir eksiklik olduğunu göstermektedir.
Buna karşın internet fiyatları dünya ortalamasının üzerindedir. Düşük hız, sınırlı veri miktarı ve yüksek fiyat kombinasyonu, özellikle öğrenciler, esnaf ve kırsal kesim için ciddi bir mağduriyet yaratmaktadır. BU durum, dijital uçurumun derinleşmesine, eğitimde ve kamu hizmetlerinde fırsat eşitsizliğine neden olmaktadır.
SORULAR
Sabit geniş bant ve mobil internet hızları hem Türkiye genelinde hem de kırsal—-kent ayrımında son beş yılda nasıl değişmiştir?
Fiber altyapı uzunluğu, aboneye düşen fiber metre oranı ve nüfus başına fiber erişim oranları bakımından iller arasında karşılaştırmalı veri var mıdır?
Kırsal, dağlık ve ulaşılması güç bölgelerde internet altyapısının tamamlanmamış yerleşim
# yerlerinin sayısı kaçtır ve bunlar hangi illerde yoğunlaşmaktadır?
"Sli
Türkiye'de sabit geniş bant ve mobil internet için ortalama aylık ücretler ne kadardır? Bu ücretler Türkiye'nin kişi başına gelir düzeyiyle kıyaslandığında nasıl bir tablo ortaya çıkmaktadır?
İnternet hizmet sağlayıcılarının taahhüt edilen hız ile gerçek ölçülen hız arasındaki fark konusunda yapılan resmi denetim ve ceza uygulamaları nelerdir?
İnternet erişimi kısıtlı olan bölgelerde öğrencilerin uzaktan eğitime erişimi ve kamu hizmetlerinden yararlanma durumu hakkında Bakanlığınızda mevcut veri var mıdır?
Fiber altyapının tüm ülkeye yayılması için bir ulusal strateji planı hazırlanmış mıdır? Hazırsa takvimi nedir?
İnternet hizmetlerinde asgari performans garantisi veya yüksek hız taahhüdü gibi yeni düzenlemeler yapılması planlanmakta mıdır?
İnternet hizmetlerinin fiyatlarının düşürülmesi ve altyapı yatırımlarının artırılması amacıyla vergi, teşvik veya sübvansiyon gibi araçlar kullanılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu tarafından 2024 yılının başında alınan bir kararla "Türk Telekom Tarafından Fiber Yatırımı Yapılan Binalarda, Son Kullanıcıların Bakır Altyapıdan Eve Kadar Fiber Altyapıya Dönüşüm Süreci" dokümanı onaylanmış ve Türk Telekom'un bakır şebekelerinin fiber şebekeye dönüşümünde izlenecek yol belirlenmiştir. Bu kararın, eve kadar fiber (FTTH) şebeke yaygınlığını artıracağı düşünülmektedir.
İşletmeciler tarafından, 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu kapsamında mevcut durum itibarı ile 3.508 kırsal yerleşim yerine mobil ses ve genişbant internet; WiMax projesinde ise 2.096 kırsal yerleşim yerine sabit kablosuz ses ve internet hizmeti sunulmaktadır. Halihazırda devam eden Faz-3 projesi tamamlandığında mobil ses ve genişbant internet hizmeti götürülen kırsaldaki yer sayısının 3.741'e ulaşması planlanmıştır.
Ülkemizde internet kullanım oranı (9091) dünya ortalamasının (9667) üzerinde olup, son 5 yılda 9620 dolayında artmıştır. 2003 yılında başlangıç mertebesinde olan sabit genişbant abone sayısı bugün 20,7 milyona ulaşmıştır. Bunun yanında 2013 yılında sabit genişbant abonelerin 9671'i 4-10 Mbps hız seviyesinde internet paketi alırken, bugün itibariyle abonelerin yaklaşık 9023'ü 10-24 Mbps, 9641'i 24-50 Mbps hızında internet paketini kullanmakta olup, 50 Mbps üzeri hızlardaki bağlantıları tercih eden abonelerin oranı ise 9435 olarak gerçekleşmiştir. 2002 yılında 80 bin km olan fiber altyapı uzunluğu bugün 638 bin km'ye ulaşmıştır. Ülkemizde iller bazındaki abone ve altyapı gibi detaylı verilere yılık (oolarak (Oo yayımlanan (o hitps/www.btk.gov.tr/yillik-il-istatistikleri o adresinden ulaşılabilmektedir.
Diğer taraftan; Birleşik Krallık merkezli Cable Co. Firması tarafından sabit internet paketi/tarifesinin ABD dolarına çevrilerek yapılan 223 ülkenin yer aldığı 2024 yılına ait çalışmada, Türkiye aylık ortalama genişbant paket maliyeti ucuzluğu bakımından küresel düzeyde bir önceki yıla göre iki sıra yükselerek 16. sırada konumlanmıştır. Bahsi geçen çalışmaya göre Fransa 81. sırada, Almanya 90. sırada, Birleşik Krallık 96. sırada, Japonya 95.sırada, İspanya 76. sırada, Yunanistan 88. sırada ve ABD ise 155. sırada yer almaktadır. Pek çok sektör hakkında araştırmalar yayımlayan Numbeo'nun 127 ülkenin 60 Mbps ve üzeri hızlardaki limitsiz sabit internet paketlerinin fiyatlarını derleyerek yaptığı araştırmasındaki sıralamaya göre ise Türkiye, en ucuz internet hizmeti veren 16. ülke konumundadır.
Bunun yanı sıra; bazı Avrupa ülkeleri ile Türkiye'nin mobil Abone Başına Elde Edilen Gelir (ARPU) tutarları kıyaslamasının yer aldığı Türkiye Haberleşme Sektörü Üç Aylık Pazar Verileri Raporu'na göre; aylık ortalama ARPU İsviçre'de 35,22 Avro, İngiltere'de 15,58 Avro, Batı Avrupa'da ortalama 17,17 Avro, Yunanistan'da 11,38 Avro iken ülkemizde 6,34 Avro'dur. İlgili verilere göre ülkemizde Avrupa ülkelerine kıyasla mobil internete daha düşük ücret ödenmektedir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan